Ο ρωσικός νόμος κατά της «ΛΟΑΤΚΙ προπαγάνδας»
Στις 5 Δεκεμβρίου ο ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν υπέγραψε τον νόμο που απαγορεύει την προπαγάνδα για τις μη παραδοσιακές σεξουαλικές σχέσεις, την επιβολή πληροφοριών γύρω από τις μη παραδοσιακές σεξουαλικές σχέσεις και την αλλαγή φύλου, κάθε δημόσια έκφραση που σχετίζεται και προωθεί τις μη παραδοσιακές σεξουαλικές σχέσεις ή προτιμήσεις, καθώς και την αλλαγή φύλου. Όλα αυτά απαγορεύεται να εμφανίζονται στην τηλεόραση, σε διαφημίσεις, σε ταινίες, θεατρικά έργα, βιβλία, περιοδικά, σόσιαλ μίντια, ακόμη και βίντεο γκέιμ.
Η «ΛΟΑΤΚΙ προπαγάνδα» και κάθε δημόσια έκφραση «μη παραδοσιακών σεξουαλικών σχέσεων και προτιμήσεων» ήταν ήδη απαγορευμένα για τα παιδιά, με νόμο που είχε ψηφιστεί το 2013. Με βάση εκείνον τον νόμο είχαν απαγορευτεί, μεταξύ άλλων, οι παρελάσεις Gay Pride στις ρωσικές πόλεις – ώστε οι ανήλικοι να μην έρχονται σε οπτική επαφή με πρόσωπα που έχουν επιλέξει αυτές, που κατά το Κρεμλίνο έχουν «μη παραδοσιακές σεξουαλικές σχέσεις και προτιμήσεις». Ο ίδιος νόμος αναφέρεται και στην απαγόρευση της παιδοφιλίας, που εδώ και χρόνια η ρωσική Δούμα ταυτίζει με την ομοφυλοφιλία.
Τι ορίζει, όμως, ο νομοθέτης ως ΛΟΑΤΚΙ προπαγάνδα; Αυτό παραμένει σκοπίμως ασαφές. «Ποιος αποφασίζει τι μπορεί να συνιστά προπαγάνδα; Υπάρχει ένα πολύ ευρύ πεδίο εκφράσεων και δραστηριοτήτων που μπορεί να ενοχοποιηθεί, κανείς δεν ξέρει πού θα βάλουν το όριο. Γι αυτό οι άνθρωποι έχουν ήδη αρχίσει να αυτολογοκρίνονται», μας λέει ο Αλεξέι Σεργκέεφ, από την Αγία Πετρούπολη, όπου εργάζεται σε μια οργάνωση για την υποστήριξη των γυναικών που βρίσκονται στη φυλακή.
Ο 43χρονος είναι τα τελευταία δέκα χρόνια ακτιβιστής για τα δικαιώματα των ΛΟΑΤΚΙ κι έχει δει από κοντά τις συνέπειες του νόμου του 2013. Το χειρότερο που συνέβη αυτά τα χρόνια, σύμφωνα με τον Σεργκέεφ, ήταν πως οι οικογένειες «ουράνιο τόξο» αναγκάστηκαν να ζουν σε καθεστώς φόβου. «Ξέρω οικογένειες όπου οι γονείς άρχισαν να κοιμούνται σε ξεχωριστά δωμάτια και λένε στα παιδιά ότι είναι απλώς φίλοι ή φίλες, επειδή είναι μικρά και δεν πρέπει να τους ξεφύγει κάτι έξω από το σπίτι», αφηγείται. Όλα δείχνουν ότι τώρα τα πράγματα θα γίνουν ακόμη χειρότερα, για όλους.
«Η σελίδα της οργάνωσής μας αποκλείστηκε από τα σόσιαλ μίντια, επειδή κάναμε μια καμπάνια όπου λέγαμε ότι όλες οι οικογένειες, ετεροφυλόφιλες και ΛΟΑΤΚΙ, έχουν τα ίδια δικαιώματα. Αυτό θεωρήθηκε από το δικαστήριο ΛΟΑΤΚΙ προπαγάνδα και χάσαμε την πρόσβαση στους περίπου 33.000 συνδρομητές μας», αφηγείται, εξηγώντας μου ότι αυτό είναι ένα σχετικά μεγάλο κοινό για οργάνωση ανθρωπίνων δικαιωμάτων στη Ρωσία. «Με τον νέο νόμο, θα κλείνει τις σελίδες η Roskοmnadzor, χωρίς καν να πηγαίνει η υπόθεση στο δικαστήριο», λέει κι εννοεί την υπηρεσία που ελέγχει και λογοκρίνει τα μέσα ενημέρωσης και το διαδίκτυο. Λίγες μέρες μετά τη συζήτησή μας γινόταν γνωστό ότι πλέον η Roskomnadzor έχει θέσει σε λειτουργία ένα αυτοματοποιημένο σύστημα για να εντοπίζει αντιπολεμική και ΛΟΑΤΚΙ προπαγάνδα.
«Πολλά μέλη της ΛΟΑΤΚΙ κοινότητας ήδη αυτολογοκρίνονται»
Μέχρι τις αρχές Φεβρουαρίου, δυο υποθέσεις «ΛΟΑΤΚΙ προπαγάνδας» είχαν ήδη απασχολήσει τη δημοσιότητα, λέει ο Σεργκέεφ. Η μια ήταν η περίπτωση ενός γκέι εργαζομένου στο σεξ. «Διαφήμιζε τις υπηρεσίες του με μια φράση του τύπου “εάν με συναντήσεις θα περάσεις ωραία”. Αυτό θεωρήθηκε γκέι προπαγάνδα. Η άλλη περίπτωση αφορά ένα νεανικό μυθιστόρημα των εκδόσεων Popcorn Books, με ήρωα έναν 17χρονο ομοφυλόφιλο σε μια κατασκήνωση σοβιετικών πιονιέρων». Το βιβλίο, ένα εφηβικό γκέι ρομάντσο, τράβηξε την προσοχή των αρχών διότι είχε γίνει ανάρπαστο.
Και αν κάποιος βρεθεί κατηγορούμενος για ομοφυλόφιλη προπαγάνδα, σε τι ποινή μπορεί να οδηγήσει αυτό; Σε υπέρογκα πρόστιμα. Για κάποιον σαν τον Σεργκέεφ, μάλιστα, το πρόστιμο μπορεί να είναι εξοντωτικό. «Ξεκινάει από τα 50.000 ρούβλια, αλλά μπορεί να φτάσει ακόμη και τα 800.000 ρούβλια. Σκέψου ότι ο δικός μου μισθός είναι περίπου 300.000 ρούβλια τον χρόνο». Και αν δεν μπορείς να πληρώσεις; Ο Σεργκέεφ χαμογελάει. «Όποιος Ρώσος χρωστάει στο κράτος πάνω από 10.000 ρούβλια, δεν μπορεί να βγει από τη χώρα».
Η Άλλα Τσικίντα ακούγεται λιγότερο ανήσυχη –ή έστω πιο αισιόδοξη– καθώς απαντάει στις ερωτήσεις μου με ένα πλατύ χαμόγελο και έναν τόνο φωνής που φανερώνει μεγάλη αυτοπεποίθηση. «Εγώ δεν σκοπεύω να αλλάξω απολύτως τίποτε ούτε στη συμπεριφορά μου, ούτε στις δημοσιεύσεις μου ονλάιν», λέει η 38χρονη ακτιβίστρια. «Δεν μιλάω εκ μέρους κανενός άλλου, γιατί είναι βέβαιο ότι πολλά μέλη της κοινότητας των ΛΟΑΤΚΙ ήδη αυτολογοκρίνονται, ειδικά στα σόσιαλ μίντια. Πολλές οργανώσεις έχουν αλλάξει τον τρόπο που επικοινωνούν με το κοινό τους. Είναι φυσικό, τα πρόστιμα είναι τεράστια». Νωρίτερα ο Σεργκέεφ μου είχε εξηγήσει ότι για μια μικρή οργάνωση ανθρωπίνων δικαιωμάτων, το υψηλότερο πρόστιμο μπορεί να ισοδυναμεί με το μπάτζετ που έχει για τρία χρόνια.
Η Τσικίντα ζει στο Γεκατερίνμπουργκ, στα Ουράλια, γύρω στα 2.000 χλμ ανατολικά της Μόσχας. Θίγει κι εκείνη το θέμα της ασάφειας γύρω από το τι είναι και τι δεν είναι προπαγάνδα. «Εκδοτικοί οίκοι αποσύρουν βιβλία και πλατφόρμες αποσύρουν σκηνές από σειρές», λέει και εννοεί μια πλατφόρμα που απέσυρε το Sex & the City.
«Από την άλλη, πρέπει και στα ξένα μέσα να κατανοήσετε ότι ο νόμος αφορά αποκλειστικά τη δημοσίευση. Θέλω να πω, δεν θα μας καταγγείλει κανείς αν κρατιόμαστε χέρι-χέρι στον δρόμο. Μπορεί, όμως, να καταγγείλει ένα περιοδικό που δημοσιεύει τη φωτογραφία δυο γυναικών που κρατιούνται χέρι-χέρι. Δεν απαγορεύεται, όμως, να είναι κανείς ΛΟΑΤΚΙ», συνεχίζει. Η ψήφιση του νόμου τον περασμένο Δεκέμβριο κινητοποίησε πολύ κόσμο που δεν είχε αντιδράσει με τον πρώτο νόμο, του 2013, παρατηρεί η Τσικίντα. «Τότε πολλοί σκέφτηκαν ότι αφορά μόνο τα παιδιά. Τώρα ανησυχούν και συσπειρώνονται, γιατί αφορά τους πάντες».
Η Πέπα το Γουρουνάκι κάνει υβριδικό πόλεμο στους Ρώσους
Ένας από τους δυο βασικούς εισηγητές του νόμου για την ομοφυλόφιλη προπαγάνδα είναι ο επικεφαλής της επιτροπής πληροφοριών του κοινοβουλίου και βουλευτής της Ενωμένης Ρωσίας Αλεξάντερ Κίνσταϊν. Παρουσιάζοντας το νομοσχέδιο στους συναδέλφους του, ο Κίνσταϊν άντλησε τα επιχειρήματά του από δυο τηλεοπτικές σειρές που ο ίδιος και το κόμμα του βλέπουν, προφανώς, σαν Δούρειους Ίππους της Δύσης: το ένα είναι το σατιρικό South Park και το άλλο η παιδική σειρά κινουμένων σχεδίων, Πέπα το Γουρουνάκι.
Μια από τις συμμαθήτριες της Πέπας είναι η Πένι, η πολική αρκούδα, η οποία ζει με τις δυο μαμάδες της. Αυτό αρκεί για να καταστήσει τη σειρά επίθεση στις «παραδοσιακές ρωσικές αξίες». Σειρές όπως η Πέπα και το South Park, είπε ο Κίνσταϊν, αποτελούν όπλα ενός υβριδικού πολέμου που έχει εξαπολύσει η Δύση εναντίον της Ρωσίας. «Τα δικαιώματα των ΛΟΑΤΚΙ αποτελούν σήμερα ένα στοιχείο υβριδικού πολέμου, και σε αυτόν τον υβριδικό πόλεμο πρέπει να προστατεύσουμε τις αξίες μας, την κοινωνία μας και τα παιδιά μας». Και πώς υπερασπίζεται η χώρα τα παιδιά και τις αξίες της; Απαγορεύοντας κάθε αναφορά, θετική ή ουδέτερη, στη ζωή της ΛΟΑΤΚΙ κοινότητας.
Αλλά όχι μόνο: Όπως φρόντισε να επισημάνει ο Κίνσταϊν, οι ρώσοι στρατιώτες που πολεμούν στην Ουκρανία στο πλαίσιο της «ειδικής στρατιωτικής επιχείρησης», βρίσκονται εκεί για να προστατεύσουν τις παραδοσιακές χριστιανικές αξίες. Η «ειδική στρατιωτική επιχείρηση», είπε ο Κίνσταϊν, «δεν διεξάγεται μόνο στο πεδίο της μάχης, αλλά και στα μυαλά και τις ψυχές των ανθρώπων».
Γιατί τόσο μίσος για τους ΛΟΑΤΚΙ;
Όταν ρωτάω την Άλλα Τσικίντα και τον Αλεξέι Σεργκέεφ πώς εξηγούν αυτό το μίσος –γιατί περί μίσους πρόκειται– εναντίον των ΛΟΑΤΚΙ από τη μεριά των ρώσων πολιτικών και της ρωσικής Εκκλησίας, και οι δυο θα σχολιάσουν ότι ο νόμος ψηφίστηκε για να αποσπάσει την προσοχή των Ρώσων από όσα συμβαίνουν στην Ουκρανία. Την ίδια ερώτηση θα κάνω λίγο αργότερα και στον Σεργκέι Τρόσιν, ο οποίος είναι μέλος του Δημοτικού Συμβουλίου της Αγίας Πετρούπολης. Ο 40χρονος πολιτικός, ο οποίος έκανε πρόσφατα coming out, λέει ότι είναι πεπεισμένος πως ως δημόσιο πρόσωπο είχε καθήκον να μιλήσει ανοιχτά και να δώσει έτσι τη δική του μάχη κατά της ομοφοβίας της ρωσικής κοινωνίας. Είχε μερικά hate mail και λίγα αρνητικά δημοσιεύματα, λέει, αλλά αυτά επισκιάστηκαν από τα πολλά ευχαριστήρια μηνύματα που πήρε από νέους της ΛΟΑΤΚΙ κοινότητας.
Ο Τρόσιν είναι σίγουρος ότι ο νέος νόμος κατά της ΛΟΑΤΚΙ προπαγάνδας είναι μια απεγνωσμένη προσπάθεια της κυβέρνησης να κολακέψει το συντηρητικό κομμάτι της κοινωνίας. «Ξέρουν ότι μόνο από αυτούς μπορούν πια να περιμένουν υποστήριξη. Αυτό το κομμάτι της κοινωνίας είναι καχύποπτο και εχθρικό απέναντι σε οτιδήποτε έρχεται από την Ευρώπη. Τα δικαιώματα των ΛΟΑΤΚΙ είναι ταυτισμένα με την Ευρώπη, τα βλέπουν σαν μια δυτική ιδεολογία, που την εχθρεύονται. Όταν, λοιπόν, η κυβέρνηση στρέφεται εναντίον των δυτικών ιδεών και αξιών, χαίρονται».
Ο Τρόσιν είναι, παρόλ’ αυτά, αισιόδοξος ότι θα έρθει η μέρα που η Ρωσία θα διαλέξει τον ευρωπαϊκό τρόπο ζωής και «θα γίνει μια αληθινή ευρωπαϊκή χώρα. Το ελπίζω και την ίδια στιγμή το πιστεύω, είμαι βέβαιος», μου λέει χαμογελώντας. Τον ρωτάω αν έχει σκεφτεί να φύγει, στο μεταξύ. Ο Τρόσιν χαμογελάει πάλι. «Σε αυτή τη μελλοντική ευρωπαϊκή Ρωσία θέλω να κάνω πολιτική καριέρα. Αυτός είναι ο ένας λόγος για τον οποίο εξακολουθώ να μένω στη χώρα. Ο άλλος είναι η ρωσική ΛΟΑΤΚΙ κοινότητα. Θέλω να είμαι εδώ για να υποστηρίζω τους ανθρώπους της».
Ο Πούτιν καταγγέλλει τη «δικτατορία των δυτικών ελίτ»
«Θέλω να απευθυνθώ σε όλους τους πολίτες της χώρας –όχι μόνο στους συναδέλφους που βρίσκονται στην αίθουσα– σε όλους τους πολίτες της Ρωσίας: θέλουμε να έχουμε, εδώ, στη χώρα μας, στη Ρωσία, τον γονέα νούμερο ένα, νούμερο δύο, νούμερο τρία αντί για τη μαμά και τον μπαμπά; Θέλουμε πραγματικά να επιβάλλονται στα παιδιά στα σχολεία μας, από τις πρώτες τάξεις του δημοτικού, διαστροφές που οδηγούν στην υποβάθμιση και την εξαφάνιση; Να τους λένε ότι υπάρχουν διάφορα υποτιθέμενα φύλα εκτός από τις γυναίκες και τους άντρες και να τους προσφέρουν εγχείρηση αλλαγής φύλου; Τα θέλουμε όλα αυτά για τη χώρα μας και τα παιδιά μας;», αναρωτιόταν ο ρώσος Πρόεδρος στις 30 Σεπτεμβρίου, κατά την τελετή για την προσάρτηση τεσσάρων ουκρανικών επαρχιών.
Όποιος παρακολούθησε την ομιλία του εκείνη την ημέρα, θα μπορούσε δικαιολογημένα να συμπεράνει ότι ο Βλαντίμιρ Πούτιν πιστεύει – ή θέλει να κάνει τους Ρώσους να πιστέψουν– ότι η Ρωσία έχει κάτι σαν ιερό χρέος να κάνει σταυροφορία εναντίον της Δύσης. Κι ότι αυτή η σταυροφορία διεξάγεται ήδη, στο έδαφος της Ουκρανίας. Σύμφωνα με την περιγραφή του Πούτιν, οι δυτικοί μοιάζουν περίπου σαν εκπρόσωποι του Σατανά στη Γη:
«Επαναλαμβάνω, η δικτατορία των δυτικών ελίτ στρέφεται εναντίον όλων των κοινωνιών, συμπεριλαμβανομένων των ίδιων των λαών των δυτικών χωρών. Αυτή είναι μια πρόκληση για όλους. Μια τέτοια πλήρης άρνηση του ανθρώπου, η ανατροπή της πίστης και των παραδοσιακών αξιών, η καταστολή της ελευθερίας αποκτούν τα χαρακτηριστικά μιας “αντίστροφης θρησκείας” – ο απόλυτος σατανισμός. Στην επί του Όρους Ομιλία, ο Ιησούς Χριστός, καταγγέλλοντας τους ψευδοπροφήτες, λέει: “Από τους καρπούς τους θα τους γνωρίσετε”. Και αυτοί οι δηλητηριώδεις καρποί είναι ήδη εμφανείς στους ανθρώπους – όχι μόνο στη χώρα μας, σε όλες τις χώρες, συμπεριλαμβανομένων πολλών ανθρώπων στην ίδια τη Δύση.»
Τι εννοεί ο Πούτιν όταν μιλάει για «δυτικές ελίτ» που στρέφονται «εναντίον όλων των κοινωνιών, συμπεριλαμβανομένων των ίδιων των λαών των δυτικών χωρών»; Εννοεί όλους εκείνους που δεν ασπάζονται τις παραδοσιακές χριστιανικές αξίες, όπως τις αντιλαμβάνονται το Κρεμλίνο και το Ρωσικό Πατριαρχείο. Με άλλα λόγια όσους υποστηρίζουν και αποδέχονται τα δικαιώματα των ΛΟΑΤΚΙ και την ελευθερία του λόγου – αυτά, δηλαδή, που είναι υπό διωγμό στην Ρωσία.
Οι εσωτερικοί εχθροί, όργανα ξένων δυνάμεων
Καμία σημασία δεν έχει εάν ο ίδιος ο Πούτιν πιστεύει αυτά που λέει. Εκείνο που μοιάζει να τον ενδιαφέρει είναι να κατασκευάσει μια νέα κρατική ιδεολογία – στην πραγματικότητα αυτό ακριβώς κάνει, σταδιακά, εδώ και μερικά χρόνια. Σύμφωνα με αυτήν την κρατική ιδεολογία, η Ρωσία είναι ο προστάτης της χριστιανοσύνης και των παραδοσιακών οικογενειακών αξιών, σε αντιδιαστολή με την παρακμιακή Δύση, όπου τα ήθη έχουν χαλαρώσει. Οι ελευθερίες που απολαμβάνουν οι πολίτες των δυτικών κρατών γίνονται αντιληπτές ως απειλές για το ρωσικό στάτους κβο. Οι διεκδικήσεις των μειονοτήτων, τα δικαιώματα των γυναικών, η ισότιμη αντιμετώπιση των ΛΟΑΤΚΙ – όλα αντιμετωπίζονται με εχθρότητα στα αυταρχικά καθεστώτα.
Μαζί με την κρατική ιδεολογία χρειαζόταν κι ένας εσωτερικός εχθρός, ένας εχθρός που δρα προδοτικά, που είναι όργανο σκοτεινών δυνάμεων – εν προκειμένω της Δύσης. Αυτόν τον ρόλο έπαιξαν με επιτυχία οι ακτιβιστές για τα ανθρώπινα δικαιώματα, οι φιλελεύθεροι διανοούμενοι και δικηγόροι, οι ανεξάρτητοι δημοσιογράφοι και οι –κυριολεκτικά μετρημένοι στα δάχτυλα του ενός χεριού– πολιτικοί που είχαν μέχρι πριν από λίγους μήνες απομείνει να κάνουν πραγματική αντιπολίτευση.
Τώρα ήρθε η σειρά των ΛΟΑΤΚΙ πολιτών, οι οποίοι είναι πια –θέλοντας και μη– φορείς των παρακμιακών δυτικών αξιών. Καθόλου τυχαία, σε αυτήν την εκστρατεία υπέρ των παραδοσιακών αξιών το Κρεμλίνο έχει σταθερά στο πλευρό του τον Πατριάρχη Μόσχας Κύριλλο. Μιλώντας τον περασμένο Μάρτιο στους πιστούς, στο πλαίσιο του κυριακάτικου κηρύγματος, ο Κύριλλος είχε πει, με λίγα λόγια, ότι ο λόγος που η Ρωσία εισέβαλε στην Ουκρανία ήταν για να σώσει τους πιστούς του Ντονμπάς από τα Gay Pride.
Σε αυτή τη φάση του πολέμου και της κατά φαντασίαν σταυροφορίας κατά της Δύσης, η κοινότητα των ΛΟΑΤΚΙ προσφέρεται ως εσωτερικός εχθρός, ώστε να συσπειρώσει τη συντηρητική ρωσική κοινωνία και να δικαιώσει την «ειδική στρατιωτική επιχείρηση». Δεν μοιάζει καθόλου τυχαίο ότι από τη στιγμή που ψηφίστηκε ο νόμος κατά της «ΛΟΑΤΚΙ προπαγάνδας», έχουν αρχίσει να εμφανίζονται στις λίστες των «ξένων πρακτόρων» ΛΟΑΤΚΙ οργανώσεις και ακτιβιστές – αυτό ήταν κάτι που δεν συνέβαινε. Κάθε Παρασκευή δημοσιεύεται η ανανεωμένη λίστα με τα πρόσωπα και τις οργανώσεις που χαρακτηρίστηκαν «ξένοι πράκτορες». Μέχρι πρόσφατα πλάι στα ονόματα δεν δημοσιευόταν ο λόγος για τον οποίον χαρακτηρίστηκαν ξένοι πράκτορες. Τον Ιανουάριο αυτό άλλαξε. Και τώρα δυο είναι οι λόγοι που αναγράφονται: είτε η εναντίωση στην «ειδική στρατιωτική επιχείρηση», είτε η ΛΟΑΤΚΙ προπαγάνδα.
Ρώσοι πατριώτες εναντίον του ουράνιου τόξου
Είναι εξαιρετικά δύσκολο να φτάσει σε εμάς μια σαφής εικόνα γύρω από την υποδοχή που είχε ο νόμος για τη ΛΟΑΤΚΙ προπαγάνδα από την πλειοψηφία της ρωσικής κοινωνίας. Εκείνα που γίνονται γνωστά είναι λίγα τραγελαφικά περιστατικά, όπως η περίπτωση ενός άντρα στην Αγία Πετρούπολη, ο οποίος κάλεσε την αστυνομία σε μια αίθουσα μπόουλινγκ λέγοντας ότι υπάρχει μια παρέα αντρών με ύποπτη ενδυμασία. Συγκεκριμένα, είπε, είχαν στον λαιμό τους περασμένα κολιέ από λουλούδια, πράγμα που θα μπορούσε να συνιστά ομοφυλόφιλη προπαγάνδα. Τελικά αποδείχθηκε ότι επρόκειτο για ένα πάρτι γενεθλίων με θέμα τη Χαβάη.
Ή περιπτώσεις όπως αυτή του δημάρχου του Ομσκ Σεργκέι Σέλεστ, ο οποίος εξέφρασε τη δυσαρέσκειά του με το σχέδιο για την τοποθέτηση ενός γλυπτού στις όχθες του ποταμού Ιρτίς, διότι του φάνηκε ότι μπορεί να αποτελεί «ομοφυλόφιλη προπαγάνδα». Το γλυπτό, έργο της ντόπιας εικαστικού Αλένα Μπαρίλο, θα ήταν ένα σύμπλεγμα από περιστέρια σε διάφορα χρώματα. Τελικά αποφασίστηκε τα περιστέρια να είναι λευκά.
Δεν είναι, όμως, όλα αστεία. Κάποια είναι απλώς θλιβερά: Ένα θεατρικό φεστιβάλ της Αγίας Πετρούπολης που ήταν γνωστό ως «Φεστιβάλ Ουράνιο Τόξο» άλλαξε το όνομά του σε Διεθνές Φεστιβάλ Θεάτρου. Το φεστιβάλ, το οποίο από το 2000 πραγματοποιείται κάθε χρόνο, απευθύνεται σε νεανικές θεατρικές ομάδες. Στο παρελθόν έχει φιλοξενήσει παραγωγές από τις ΗΠΑ, τη Μεγάλη Βρετανία και τη Γερμανία. Ακόμη χειρότερα, η τριμηνιαία επιθεώρηση «Κοινωνιολογία της Εξουσίας», που εκδίδεται από τη Ρωσική Προεδρική Ακαδημία Εθνικής Οικονομίας και Δημόσιας Διοίκησης, απέσυρε ξαφνικά και σιωπηρά το πρώτο τεύχος που είχε κυκλοφορήσει το 2018 και είχε θέμα «η σεξουαλικότητα έχει προβλήματα».
Το τελευταίο που ρώτησα την Άλλα Τσικίντα και τον Αλεξέι Σεργκέεφ είναι αν τους περνάει από το μυαλό η ιδέα να φύγουν από την πατρίδα τους. Η Άλλα Τσικίντα το αποκλείει, τουλάχιστον για την ώρα. «Μαζί με την σύντροφό μου έχουμε ένα plan Β, προφανώς, σε περίπτωση που νιώσουμε ότι υπάρχει κάποια πραγματική απειλή εναντίον μας. Αλλά να φύγουμε προληπτικά; Όχι, δεν έχουμε τέτοια πρόθεση». Η Τσικίντα κάνει μια παύση. «Ειλικρινά τώρα, ποιος περιμένει εμάς όπου πάμε; Έχουν φύγει ένα σωρό Ρώσοι. Όχι, εδώ είμαι χρήσιμη, έχω να κάνω πολλή δουλειά. Ασχολούμαι με τα θύματα της βίας μέσα στη ΛΟΑΤΚΙ κοινότητα. Εάν φύγω δεν θα είμαι σε θέση να βοηθήσω».
Ο Αλεξέι Σεργκέεφ είναι επίσης αποφασισμένος να μείνει και να βρει νέους τρόπους να συνεχίσει να κάνει τη δουλειά του. Υπάρχει τεράστιο know how, μου λέει, από την εμπειρία ακτιβιστών σε άλλες περιοχές του κόσμου, όπου η ομοφυλοφιλία είναι εκτός νόμου. «Υπάρχει πολύς χώρος για να κάνουμε τη δουλειά μας και να βοηθήσουμε τους ανθρώπους που έχουν ανάγκη. Πρέπει, όμως, να γίνουμε πιο ευέλικτοι, πιο επινοητικοί», λέει ο Σεργκέεφ. «Αλλά πάρα πολλοί άνθρωποι έχουν ήδη φύγει – και δεν μιλώ ειδικά για μέλη της ΛΟΑΤΚΙ κοινότητας. Για παράδειγμα, μόνο από τον κύκλο των δικών μου γνωστών, έχω μετρήσει ότι από τον περασμένο Φεβρουάριο έχουν εγκαταλείψει τη χώρα 60 άνθρωποι. Όλοι τους εναντίον του πολέμου, όλοι καλοί άνθρωποι, πραγματικά οι καλύτεροι άνθρωποι στη Ρωσία».
