Οι «αγαπημένοι» γερανοί της Τροχαίας

Στη συμβολή των λεωφόρων Κηφισίας και Εθνικής Αντιστάσεως στο Χαλάνδρι, η παρουσία της Τροχαίας κάθε Παρασκευή και Σάββατο είναι σταθερή. Οι ουρές των αυτοκινήτων φτάνουν μέχρι τον Φάρο στο Ψυχικό και σειρές οχημάτων στοιβάζονται στα δεξιά του δρόμου, εφόσον οι οδηγοί τους πιάνονται να έχουν ξεπεράσει τα επιτρεπόμενα όρια κατανάλωσης αλκοόλ. Το ίδιο συνέβη και στη Μαρία (το όνομα έχει αλλαχθεί, τα πραγματικά στοιχεία της καταγγέλλουσας βρίσκονται στη διάθεση του inside story), το βράδυ της 25ης Απριλίου.

«Με σταμάτησαν Κηφισίας και Εθνικής Αντιστάσεως, μου ζήτησαν να φυσήξω για το αλκοτέστ και βρέθηκα να είμαι στο όριο με 0,25-0,28 χιλιοστά του γραμμαρίου ανά λίτρο αίματος – το οποίο πλέον είναι μια μπύρα, αλλά δεν έχω καμία αντίρρηση ως προς αυτό. Όφειλαν να με γράψουν και καλά έκαναν. Το πρόβλημα ξεκινά στη συνέχεια» μου λέει η Μαρία, ξεκινώντας την εξιστόρηση ενός καφκικού επεισοδίου που της γέννησε σοβαρά ερωτήματα για τη νομιμότητα των διαδικασιών της Τροχαίας.

Οι ποινές γι' αυτούς που βρίσκονται να έχουν καταναλώσει αλκοόλ πάνω από τα όρια δεν είναι καθόλου ασήμαντες: εκτός από το πρόστιμο και τους πόντους στο δίπλωμά τους, η Τροχαία απαιτεί όχι απλώς την ακινητοποίησή του οχήματός τους, αλλά και τη ρυμούλκησή του. Η τελευταία είναι μια υπηρεσία την οποία προσφέρουν ιδιώτες, τους οποίους στη συνέχεια οι πολίτες καλούνται να πληρώσουν, προκειμένου να παραλάβουν το αυτοκίνητό τους. Όμως, πόσο νομιμοποιημένα είναι όλα τα στάδια αυτής της διαδικασίας;

Η περιπέτεια της Μαρίας μάς κινητοποίησε να το ερευνήσουμε βαθύτερα. Αυτά που ανακαλύψαμε είναι πρακτικές που αφήνουν έκθετη την Τροχαία, καθώς φαίνονται να ευνοούν οικονομικά συγκεκριμένη εταιρεία, χωρίς σαφή αιτιολόγηση.

«Το όχημά σας θα ρυμουλκηθεί»

Η αστυνομικός της Τροχαίας που έγραψε την κλήση στη Μαρία την ενημέρωσε ταυτόχρονα ότι το όχημα της θα έπρεπε να ρυμουλκηθεί. «Δίνετε τα κλειδιά στον οδηγό της εταιρείας που θα ρυμουλκήσει το όχημά σας και σας ενημερώνουμε ότι θα υπάρξει κάποιο κόστος» της είπε χωρίς να μπορεί να διευκρινίσει το ύψος του κόστους. Προσπαθώντας να κλείσει γρήγορα τη συζήτηση, παρέπεμψε τη Μαρία στον οδηγό του ρυμουλκού για περαιτέρω ενημέρωση, δείχνοντας της τα γερανοφόρα οχήματα που ήταν παραταγμένα στη σειρά στην άκρη του δρόμου και έφεραν την επιγραφή: «Γερανοί Κατσίμπας».

Για την Τροχαία, η ρυμούλκηση και το συνακόλουθο κόστος της παραλαβής του οχήματος ήταν απόρροια του άρθρου 42 του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας, στον οποίο αναφέρεται ότι υπό προϋποθέσεις το όχημα «[...] ακινητοποιείται υποχρεωτικά και φυλάσσεται, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 46 του παρόντος και των, κατ` εξουσιοδότηση αυτού, εκδιδόμενων αποφάσεων».

Για τη Μαρία, η υπόδειξη ότι μια συγκεκριμένη εταιρεία θα έπρεπε να ρυμουλκήσει το αυτοκίνητό της και να της επιβάλει ένα κόστος για το οποίο κανείς δεν μπορούσε να την ενημερώσει, ήταν αιτία προβληματισμού. Έτσι, ζήτησε να ενημερωθεί για το νομικό πλαίσιο βάσει του οποίου η συγκεκριμένη ιδιωτική εταιρεία επιβάλλεται να κάνει τη ρυμούλκηση και ρώτησε τους αστυνομικούς αν υπήρχε σύμβαση ανάμεσα στην εταιρεία και το Δημόσιο. Παράλληλα πρότεινε να καλέσει άλλη μεταφορική εταιρεία προκειμένου να πάρει το αυτοκίνητό της, αίτημα που ρητά απορρίφθηκε από τους αστυνομικούς της Τροχαίας, σύμφωνα με την ίδια.

Φαίνεται ότι οι αστυνομικοί δεν είχαν διάθεση για νομικές εξηγήσεις, αλλά σε κάθε περίπτωση τη διαβεβαίωναν ότι υπήρχε σύμβαση ανάμεσα στην Τροχαία και την ιδιωτική εταιρεία: «Αφήνετε κανονικά το αυτοκίνητό σας στους Γερανούς Κατσίμπα και αν θέλετε κάνετε ένσταση στην Τροχαία» ήταν τελικά η λύση που προτάθηκε από τον επικεφαλής της Τροχαίας στο σημείο.

«Όσην ώρα γίνονταν αυτά, ο οδηγός του ρυμουλκού στεκόταν δίπλα μου επιμένοντας να του δώσω τα κλειδιά μου και να πάρω τα προσωπικά μου αντικείμενα. Προφανώς είχα άβολες ερωτήσεις και ενοχλούσα, αυτό καταλαβαίνω εγώ» σχολιάζει η ίδια. «Τελικά, έδωσα τα κλειδιά και ο υπάλληλος της εταιρείας πήρε το όχημα. Προφανώς δεν υπέγραψα πουθενά ότι η συγκεκριμένη εταιρεία πήρε το αυτοκίνητό μου, μόνο στην κλήση φαίνεται ένα σημείο που λέει “άρση από γερανοί Κατσίμπας”, ούτε συμφώνησα σε κάποιο τιμολόγιο».

Την επόμενη μέρα το πρωί, η Μαρία βρέθηκε στην αρμόδια Τροχαία στην Κηφισιά με δύο βασικά ερωτήματα: πώς νομιμοποιείται η συνεργασία της Τροχαίας με την εταιρεία και πώς προκύπτει η τιμολόγηση της υπηρεσίας;

Οι απαντήσεις που έλαβε από τον αξιωματικό υπηρεσίας δεν ήταν ικανοποιητικές. «Μου είπαν ότι υπάρχει ιδιωτικό συμφωνητικό με την εταιρεία των γερανών Κατσίμπα, της οποίας το τηλέφωνο ήταν τοιχοκολλημένο στο γραφείο του αξιωματικού υπηρεσίας» σημειώνει, δίνοντας ένα στοιχείο αποκαλυπτικό ίσως της συχνότητας συνεργασίας της Τροχαίας με την εταιρεία. «Και σε καμία περίπτωση δεν μου εξήγησαν το πώς προκύπτει η τιμολόγηση».

Η ίδια έκανε αίτηση για να της κοινοποιηθεί η σύμβαση, ένα αίτημα που μέχρι στιγμής δεν έχει ικανοποιηθεί και έφυγε αφού παρέλαβε το προτυπωμένο, όπως αναφέρει η ίδια, διαβιβαστικό της Τροχαίας προς τους Γερανούς Κατσίμπα, προκειμένου να παραλάβει το όχημα από τη μάντρα τους.

Image

Στη μάντρα

Φτάνοντας στο σημείο που φυλασσόταν το όχημά της, η Μαρία ενημερώθηκε ότι η χρέωση για να το παραλάβει θα ήταν 120 ευρώ συν ΦΠΑ, με την εταιρία να διαβεβαιώνει ότι χρέωσε μόνο τη ρυμούλκηση και όχι τη φύλαξή του. Η καταγγέλλουσα αρνήθηκε να πληρώσει, κάλεσε την Άμεση Δράση και περίμενε να διευθετηθεί η κατάσταση. Η εταιρεία τη διαβεβαίωνε ότι ήταν καθόλα νόμιμη και ότι η διαδικασία που ακολουθήθηκε ήταν η ορθή και η συνηθισμένη, χωρίς όμως να την πείθει.

«Ένα τέταρτο μετά και αφού το 100 δεν είχε έρθει, ο υπάλληλος της εταιρείας έχοντας μιλήσει με την υπεύθυνή του με ενημέρωσε ότι μπορούσα να φύγω χωρίς να πληρώσω, λέγοντας χαρακτηριστικά ότι θα τα έβρισκαν αυτοί με την Τροχαία και συνιστώντας μου να μην το τραβήξω άλλο. Παράλληλα, ζήτησε τα στοιχεία μου, τα οποία φυσικά δεν έδωσα, είχαν ήδη αρκετές πληροφορίες για εμένα» λέει με έμφαση η ίδια.

Σε δεύτερο τηλεφώνημα με την καταγγέλλουσα, οι αστυνομικοί της Άμεσης Δράσης που δεν είχαν ακόμα φτάσει στο σημείο, την παρότρυναν να φύγει και να προχωρήσει σε καταγγελία σε όποιο αστυνομικό τμήμα επιθυμούσε, όπως και έκανε.

Χωρίς σύμβαση;

Η Τροχαία εκείνο το πρωί παρέπεμψε την Μαρία στους Γερανούς Κατσίμπα, στη συμβολή της λεωφόρου Κηφισίας 295 και Δηλιγιάννη, όπου εδρεύει, όπως βλέπουμε στο ΓΕΜΗ, η ιδιωτική κεφαλαιουχική εταιρεία GK TRACKLIFT Ι.Κ.Ε. Το 90% αυτής της εταιρείας ανήκει στον Γεώργιο Κατσίμπα, ο οποίος φαίνεται να οφείλει στο Δημόσιο 910.646,41 ευρώ, σύμφωνα με την τελευταία επικαιροποίηση της λίστας μεγαλοοφειλετών που δημοσιεύτηκε από την ΑΑΔΕ στις 26/07/24. Διαχειριστής και κάτοχος του 10% της εταιρείας φαίνεται να είναι συγγενικό του πρόσωπο.

Κατά την αναζήτησή μας δεν καταφέραμε να βρούμε στη Δι@ύγεια ανάθεση από το Δημόσιο ή σύμβαση της εταιρείας GK TRACKLIFT Ι.Κ.Ε, μέσω της οποίας να νομιμοποιείται η παροχή υπηρεσιών ρυμούλκησης για οχήματα που ακινητοποιεί η Τροχαία. Για τον λόγο αυτό, απευθυνθήκαμε τόσο στη Διεύθυνση Τροχαίας Αττικής, όσο και στην εταιρεία GK TRACKLIFT Ι.Κ.Ε. 

Οι παράδοξες απαντήσεις της Τροχαίας

Η Διεύθυνση Τροχαίας Αττικής, οι απαντήσεις της οποίας παρατίθενται αυτούσιες, την πρώτη φορά που μας απάντησε παρέθεσε το νομικό πλαίσιο βάσει του οποίου γίνεται ρυμούλκηση. Μετά από πιέσεις επιβεβαίωσε ότι δεν υπάρχει σύμβαση με την GK TRACKLIFT Ι.Κ.Ε.

Πώς εξηγείται αυτό; Σύμφωνα με την απάντηση, η υπηρεσία «δεν συνάπτει επίσημες, αποκλειστικές συμβάσεις με καμία εταιρεία γερανοφόρων». Επισημαίνεται μάλιστα ότι «η επιλογή των γερανοφόρων οχημάτων γίνεται ad hoc, βάσει της ανάγκης και της διαθεσιμότητας με γνώμονα την ταχύτερη δυνατή αποκατάσταση της κυκλοφορίας και την ασφάλεια των πολιτών». Επιπλέον, η Τροχαία αναφέρει ότι «διαχρονικά, η κυριότερη αιτία για την απουσία διαγωνιστικών διαδικασιών είναι η έλλειψη σαφούς και ολοκληρωμένου πλαισίου κριτηρίων που θα επέτρεπε την αντικειμενική και διαφανή επιλογή των καταλληλότερων παρόχων υπηρεσιών [...]».

Μπορείτε να διαβάσετε ολόκληρες τις απαντήσεις της Τροχαίας εδώ:

Η Τροχαία λοιπόν ισχυρίζεται ότι δεν συνάπτει συμβάσεις με τις εταιρείες γιατί χοντρικά... δεν γίνεται. Αυτό προκαλεί μεγάλη έκπληξη, καθώς προμήθειες υπηρεσιών γίνονται σε όλο το δημόσιο, προκειμένου να ακολουθούνται οι νόμιμες διαγωνιστικές διαδικασίες.

Πέρα από αυτό, στην Κοινή Υπουργική Απόφαση με αριθμό 30870/1983, στην οποία παραπέμπει η απάντηση της Διεύθυνσης Τροχαίας Αττικής, καθορίζονται με σαφήνεια οι λεπτομέρειες για τη διαδικασία και το κόστος μεταφοράς των οχημάτων που ακινητοποιούνται – δεν συμπίπτουν όμως ούτε με όσα έγιναν εκείνο το βράδυ, ούτε με τις απαντήσεις της Τροχαίας.

Αρχικά, στο άρθρο 2 της ΚΥΑ αναφέρεται ότι: «Εάν η αιτία που προκάλεσε την ακινητοποίηση του οχήματος δεν είναι δυνατό να αρθεί αμέσως στον τόπο που έγινε η διαπίστωσή της» (προφανώς δεν είναι εφικτό να ξεμεθύσει κάποιος αμέσως), τότε «σύμφωνα με το άρθρο 92 του Κ.Ο.Κ. τα αστυνομικά όργανα αφαιρούν τις πινακίδες και την άδεια κυκλοφορίας του οχήματος, συντάσσουν έκθεση ακινητοποίησής του [...] και μεριμνούν για τη μεταφορά του με ειδικό φορτηγό η γερανοφόρο όχημα σε χώρο όπου μπορεί να γίνει η επισκευή ή η ασφαλής φύλαξη του».

Με ποιον τρόπο πρέπει να μεριμνούν όμως τα αστυνομικά όργανα; Η παράγραφος 3 της ίδιας απόφασης είναι ξεκάθαρη. Περιγράφονται τρεις τρόποι:

«Εάν τα αστυνομικά όργανα κρίνουν ότι η μεταφορά του οχήματος για επισκευή ή για ακινητοποίηση σε ακατάλληλο χώρο δεν μπορεί να γίνει με κρατικά μεταφορικά μέσα ή με συμβεβλημένους με το Κράτος ιδιώτες μεταφορείς, τότε συνιστούν στον οδηγό να μεριμνήσει για την ασφαλή μεταφορά του οχήματος του στον χώρο που υποδεικνύεται στην έκθεση ακινητοποίησης με μέσα της επιλογής του».

Άρα, το δημόσιο θα πρέπει:

• είτε να διαθέτει τα μέσα μεταφοράς,
• είτε να συμβάλλεται με ιδιώτες για αυτήν την υπηρεσία
• είτε, αν δεν συντρέχουν τα παραπάνω, να επιτρέπει στον πολίτη να μεριμνήσει για τη μεταφορά του οχήματός του. Κάτι που στην περίπτωση της Μαρίας απορρίφθηκε ως επιλογή και σε αντίθεση της επιβλήθηκε η εξυπηρέτηση μέσω συγκεκριμένης εταιρείας, σύμφωνα πάντα με την ίδια.

Τέλος, σχετικά με την τιμολόγηση της υπηρεσίας, η Τροχαία απάντησε ότι σύμφωνα με την παράγραφο 8 του άρθρου 3 της ίδιας πάντα ΚΥΑ, ο δικαιούχος που παραλαμβάνει το όχημα «οφείλει να πληρώσει τη δαπάνη για τη μεταφορά και τη φύλαξη του οχήματός του [...]» και διευκρίνισε ότι η χρέωση καθορίζεται από το ισχύον νομικό πλαίσιο, παραπέμποντας στην απόφαση με ΑΔΑ: ΒΕΑ51-Ο6Ο, στην οποία μπορεί να προβλέπονται τιμές, αλλά σε καμία περίπτωση δεν προβλέπεται ότι η Τροχαία θα επιβάλλει στον πολίτη την εταιρεία που θα χρησιμοποιήσει για τη μεταφορά.

Αναρωτιόμαστε πώς διασφαλίζεται η διαφάνεια και η αμεροληψία με τις περιγραφείσες πρακτικές.

Όσο για την GK TRACKLIFT Ι.Κ.Ε., απευθύναμε ερωτήματα στα επίσημα στοιχεία επικοινωνίας της εταιρείας, τόσο για την ύπαρξη ανάθεσης και συμβολαίου, όσο και για το αν υφίσταται μέχρι σήμερα η οφειλή του κατόχου του 90% της εταιρείας προς το Δημόσιο. Μέχρι τη στιγμή που γράφεται αυτό το ρεπορτάζ δεν έχουμε λάβει απάντηση στα ερωτήματά μας.