Μια μέρα στο πρώην Ειρηνοδικείο Αθηνών

Δίπλα στα υπόγεια που οι κλούβες ξεφορτώνουν κρατούμενους το πρωί για να φορτώνουν αιώνες κάθειρξης τα μεσημέρια στην επιστροφή για τον Κορυδαλλό, είναι εκείνες οι σκάλες του Εφετείου Λουκάρεως που συμβολίζουν τον Γολγοθά της ποινικής δικαιοσύνης. Αυτήν τη φορά δεν χρειάστηκε να τις ανέβω καθώς η δουλειά μου ήταν στο ακριβώς διπλανό συγκρότημα δικαστηρίων, στο πρώην Ειρηνοδικείο που στέκεται κρυμμένο, σαν ντροπιασμένο ξαδελφάκι του δικαστικού μεγάρου. 

Παρότι μοιράζονται τα ίδια μαρμάρινα ρούχα μια άλλη Θεά δείχνει να κυβερνάει αυτό το μέρος, ίσως κάποια μικρή ανιψιά της Θέμιδος. Οι εργοταξιακές λαμαρίνες που εκτείνονται δημιουργώντας τον υπαίθριο διάδρομο, καθορίζουν τελικά το σημείο που οδηγεί στην είσοδο.

Μέσα στο κτίριο η ατμόσφαιρα, ανεπηρέαστη από την επιβλητική ματιά της Θέμιδος, θυμίζει περισσότερο ΚΕΠ. Ένα πολύβουο μελίσσι από δικηγόρους που τρέχουν από γραφεία δικαστών σε κιόσκια με φωτοτυπίες και πίσω για παράβολα, ανταλλάσσοντας ακατάληπτες γραφειοκρατικές ορολογίες, είναι η εικόνα που συνθέτει τον πρώτο και δεύτερο όροφο. Γραμματείς βιαστικοί στους δαιδαλώδεις, χαμηλοτάβανους διαδρόμους με φόντο τα πράσινα κουφώματα των παραθύρων του ορόφου

Όπως γράφει και μια κριτική στο google maps: «Το Ειρηνοδικείο Αθηνών βρίσκεται σε σημαντικά καλύτερη κατάσταση σε σχέση με το Πρωτοδικείο που εδρεύει επί της Ευελπίδων. Πρόκειται για καινούριες σχετικά εγκαταστάσεις που δεν έχουν προλάβει να φθαρούν αλλά η συντήρηση που γίνεται είναι εμφανής. Οι τουαλέτες είναι σε αρκετά καλή κατάσταση και τα τμήματα πιο οργανωμένα στον χώρο του Δικαστηρίου.

Οι υπάλληλοι είναι ελαφρώς πιο ευγενικοί από εκείνους του Πρωτοδικείου, ενώ οι τιμές στις φωτοτυπίες κινούνται σε λογικά πλαίσια.»

Δικηγόροι με συχνά πιο χαλαρό ενδυματολογικό κώδικα περπατούν μιλώντας βιαστικά, ανά ζεύγη ή στο τηλέφωνο. Δεν διακρίνονται από τους πελάτες τόσο καθαρά όσο στα ποινικά δικαστήρια, καθώς είναι κυρίως άνθρωποι της μικρής και της μεσαίας τάξης. Ανύπαρκτο το υποπρολεταριάτο σε αυτό το κτίριο, δεν υπάρχουν αστυνομικοί και κανένας δεν φοράει χειροπέδες. Σε αυτήν την πίστα οι δικηγόροι δεν αποκαλούνται συνήγοροι αλλά πληρεξούσιοι.

Στα «Αυτοκίνητα» 

Οι τετράγωνες δικαστικές αίθουσες που κρύβονται σε κάθε πτυχή των δύο ορόφων θυμίζουν περισσότερο μεγάλα γραφεία. Οι αίθουσες με την ανηρτημένη φωτοτυπία απ’ έξω και την ένδειξη «Αυτοκίνητα» είναι μάλλον οι πιο πολυπληθείς του δευτέρου ορόφου. Διαλέγω μία στην τύχη και κάθομαι στις θέσεις του κοινού για να παρακολουθήσω.

Δικηγόροι και διάδικοι εναλλάσσονται με ταχύτητα από τις θέσεις του ακροατηρίου στα εδώλια και τα δικηγορικά έδρανα. Οι θέσεις του ακροατηρίου λειτουργούν περισσότερο σαν χώρος αναμονής μέχρι να έρθει η σειρά τους. Μόλις τελειώνει η μία υπόθεση, παίρνουν θέσεις μάχης σαν σε τηλεπαιχνίδι, ενώ ο πρόεδρος, με έναν συνδυασμό σοβαρότητας και ταχύτητας, ακούει τις διαφορές και τα επιχειρήματα των διαδίκων κρατώντας σημειώσεις με ένα στυλό μπικ σε μία κόλλα χαρτί.

Ζευγάρια αντιδίκων που συνθέτονται από ασφαλιστικές εταιρίες που δεν θέλουν να πληρώσουν μία παραπάνω γρατζουνιά, και 60άρηδες άντρες που με αφορμή μία γρατζουνιά ζητούν από την ασφαλιστική του αντιδίκου τους να τους πληρώσει μία συνολική ανακαίνιση του οχήματος, εναλλάσσονται ανά δέκα λεπτά.

Άλλη μία σταθερά, οι πραγματογνώμονες των ασφαλιστικών, κάτι σαν ιατροδικαστές των αυτοκινήτων, που με σταθερή φωνή, υπηρεσιακή ουδετερότητα στην αίσθησή της και τεχνική ορολογία, εξηγούν τα δεδομένα προσπαθώντας να κρατήσουν τη φωνή τους χρωματισμένη στο γκρίζο του πάγου και του γραφειοκρατικού κύρους.

«Δεν προκύπτει τέτοια ζημιά. Τα δύο ψυγεία που λέει η έκθεση ότι χρειάζονται αλλαγή, δεν μπορεί να προκύψει αυτό χωρίς απαίτηση για αντικατάσταση τραβέρσας. Αν η φθορά είχε φτάσει στα ψυγεία, η τραβέρσα θα έπρεπε να είχε καταστραφεί».

Έπειτα, οι εμπλεκόμενοι διάδικοι με τους μάρτυρές τους, πάντα κάποιον πολύ κοντινό συγγενή, εξηγούν πασχίζοντας να πείσουν για το δίκιο τους κουνώντας τα χέρια τους σαν να βρίσκονται εκείνη τη στιγμή και να ξαναζούν τα δραματικά γεγονότα του ξεχαρβαλώματος του αριστερού καθρέφτη τους από το διερχόμενο μηχανάκι.

Η ομοιότητα των υποθέσεων που διαδέχονται η μία την άλλη είναι εθιστική σαν σκρολάρισμα σε προτεινόμενα από τον αλγόριθμο «ριλ». Καμία απόφαση δεν ανακοινώνεται αμέσως. Δεν θα μάθω ποτέ ποιος από κάθε ζευγάρι βγήκε νικητής. Αφήνω την αίθουσα με την επίγευση ότι οι νικητές της κάθε υπόθεσης θα προκριθούν για να διαγωνιστούν μεταξύ τους, με τελικό έπαθλο ένα αμάξι ή ένα πλήρες ασφαλιστικό πακέτο.

Αγωγές για σωματικές βλάβες και θανατηφόρα τροχαία

Στην απέναντι αίθουσα τα πράγματα είναι λίγο πιο σοβαρά. Δικάζονται μικρά στιγμιότυπα των ελληνικών δρόμων και των τραγικών συνεπειών στις οποίες μπορεί να οδηγήσουν. Αγωγές για σωματικές βλάβες και θανατηφόρα τροχαία. 

Μια κυρία μόλις είχε μπει στο παρκαρισμένο αμάξι της, όταν, πριν καλά-καλά ξεκινήσει, ένα διερχόμενο όχημα την τράκαρε και έπειτα ντεραπάρισε. Από το αναποδογυρισμένο αμάξι βγήκε ένας 92χρονος που της απολογήθηκε, εξηγώντας της ότι πιθανόν να έπαθε εγκεφαλικό καθώς οδηγούσε. Την ίδια εκδοχή υπέγραψε αυτός και στην Αστυνομία. Κανένας από τους δύο δεν ήθελε να πάει στο νοσοκομείο εκείνη τη στιγμή. Ωστόσο, η ενάγουσα σιγά-σιγά άρχισε να νιώθει πόνο και πήγε τελικά στο ΚΑΤ, όπου, παρόλο που εφημέρευε, δεν υπήρχε γιατρός αρμόδιος για τροχαία περιστατικά, οπότε πήγε την επόμενη μέρα σε ιδιώτη γιατρό.

Το γεγονός ότι η έκθεση συντάχθηκε από ιδιώτη γιατρό ήταν ο λόγος που η άλλη πλευρά αμφισβητούσε τον τραυματισμό. Η αντίδικη πλευρά αμφισβητούσε επίσης την απουσία ικανότητας αυτοεξυπηρέτησης για ένα μήνα λόγω τραυματισμού της ενάγουσας. Η πληρεξούσιος του εναγομένου διατύπωσε επίσης την κατά τα άλλα εύλογη απορία:

«Δηλαδή, βγήκε ένας 92χρονος από ένα τουμπαρισμένο αμάξι που οδηγούσε και σας είπε: “Συγγνώμη, έπαθα εγκεφαλικό”, και αυτή η εικόνα σας φαίνεται φυσιολογική;»

«Εγώ σεβάστηκα τα άσπρα του μαλλιά, κι αυτός τώρα, δίνοντας κακό παράδειγμα, αρνείται ότι φταίει, ενώ στην αρχή το παραδέχτηκε». 

«Δηλαδή δεν έπεσε μπαφ» 

Η επόμενη υπόθεση εξαντλήθηκε στην προσπάθεια του εναγόμενου να πείσει ότι δεν έφταιγε για τον θάνατο του ηλικιωμένου τον οποίο χτύπησε με το αμάξι του. Για την ακρίβεια ισχυριζόταν ότι δεν τον χτύπησε, αλλά έπεσε μόνος, παρασυρόμενος απλώς από την τρομάρα της συζύγου του! Σε κάθε περίπτωση πέθανε και από άλλα αίτια, καθότι ηλικιωμένος.  

Με μια υβριδική παρουσία μεταξύ Τζίο Κέι και Τσίου τον Δεκαπενταύγουστο εξηγούσε ότι απλώς ήθελε να βγει με όπισθεν. Επί 50-60 μέτρα έλεγχε από τους καθρέφτες και πήγαινε με την ελάχιστη ταχύτητα.

«Αλάρμ είχατε;» τον διέκοψε η Δικαστής.

«Όχι αλάρμ δεν είχα, γιατί δεν έχω δει κανένα που ζει εκεί να έχει αλάρμ» απάντησε σαν να λέει το πιο φυσιολογικό πράγμα στον κόσμο και συνέχισε την αφήγηση σύμφωνα με την οποία όταν πλησίαζε με την όπισθεν στην λεωφόρο Ειρήνης είδε ένα ζευγάρι ηλικιωμένων να περπατάνε χεράκι-χεράκι. Είναι βέβαιος ότι τον είδαν κι αυτοί γιατί αντάλλαξαν βλέμματα. Κάποια στιγμή οι πίσω ρόδες του έφτασαν στη Λεωφόρο Ειρήνης.

«Είναι επιτρεπόμενη κίνηση αυτή; Να βγαίνετε με οπισθογωνία σε κεντρικό;» ρώτησε πάλι η Δικαστής.

«Βεβαίως είναι, γιατί έχει πολλά παρκαρισμένα εκεί και δεν υπάρχει άλλος τρόπος…» 

«Τι λέτε κύριε τι σχέση έχει αυτό; Τι είναι αυτά που λέτε;»

Ο εναγόμενος επέμεινε στο δίκιο του που σαν βρόγχος ενός εκκεντρικού ΚΟΚ τον έπνιγε και συνέχισε λέγοντας ότι πίστευε πως το ζευγάρι θα τον περίμενε να περάσει καθότι κοντοστάθηκε. 

«Και πώς τους χτυπήσατε;»

«Δεν τους χτύπησα, μόνοι τους έχασαν την ισορροπία τους. Ξαφνιάστηκε η κυρία, σήκωσε απότομα το χέρι της και ο κύριος έπεσε μόνος του γιατί τρόμαξε με την κίνηση που έκανε η κυρία». 

«Και δικαιολογούνται τέτοιες κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις από τέτοια πτώση;» 

«Μιλήσαμε μετά, μια χαρά ήταν. Και ξαπλωμένος όταν ήταν μια χαρά ήταν και το ΕΚΑΒ όταν τον πήρε καλά ήταν! Όταν πήγα να τον επισκεφτώ στο νοσοκομείο μου είπαν τα παιδιά του ότι είναι σε κρίσιμη κατάσταση αλλά ελπίζουν».

«Και την κρισιμότητα αυτή αφού απλώς σκόνταψε και δεν τον χτυπήσατε πως την δικαιολογείται;» 

«Λόγω ηλικίας», εξήγησε ο εναγόμενος. Προς επίρρωση του επιχειρήματος περί του προχωρημένου της ηλικίας εξήγησε ότι ο αποθανών έπεσε πολύ αργά δοκιμάζοντας παράλληλα μια μικρή αναπαράσταση της πτώσης σε αργή κίνηση που θύμιζε την χαρακτηριστική σκηνή από το Μάτριξ. Τέλος συμπλήρωσε με τη φράση: «δηλαδή δεν έπεσε μπαφ».  

«Δεν μπορώ να φορέσω βερμούδα ή κοντομάνικο» 

Ένας 23χρονος που πριν δύο χρόνια είχε σοβαρό τροχαίο με το μηχανάκι του διεκδικούσε να αποζημιωθεί από αυτόν που το προκάλεσε.

Εκείνη τη μέρα, πήγε με ασθενοφόρο στα επείγοντα του Ευαγγελισμού με σπασμένα νεύρα στο πόδι. Αργούσε να έρθει η σειρά του να χειρουργηθεί, οι γιατροί στον Ευαγγελισμό δεν έπαιρναν την ευθύνη να τον στείλουν σε άλλο νοσοκομείο και, τέσσερις μέρες αργότερα, αποφάσισε να πάει σε ιδιωτικό νοσοκομείο.

Παραλίγο θα του το έκοβαν το πόδι, αλλά τελικά του αφαίρεσαν μονάχα ένα σημείο του οστού. Το χέρι διαλύθηκε και, μετά από μήνες φυσικοθεραπείας, κατάφερε να πετύχει τη μέγιστη δυνατή βελτίωση, όμως ποτέ δεν θα λειτουργήσει πλήρως.

Έμεινε συνολικά ενάμιση χρόνο στο κρεβάτι και, από αυτό το διάστημα, πέρασε τους οκτώ μήνες εντελώς ακίνητος. «Κατάντια. Κακομοιριά. Να σε ξεσκατίζουν οι γονείς σου», είπε και προσπάθησε να συγκρατήσει τους λυγμούς του. Η Δικαστής τον παρηγόρησε λέγοντάς του ότι τελικά το ξεπέρασε όλο αυτό με τη βοήθειά τους.

Δούλευε ντελίβερι για να πληρώσει την ιδιωτική σχολή ηλεκτρολόγου. Τώρα ούτε ντελίβερι μπορεί να δουλέψει ούτε ηλεκτρολόγος να γίνει. Έχει διαγνωστεί με 68% αναπηρία, και βρήκε μια δουλειά «χαριστικά στην εταιρία ενός γνωστού του μπαμπά μου να βγάζω φωτοτυπίες».

Εξηγούσε επίσης πως 45.000 ευρώ κόστισαν τα νοσοκομειακά έξοδα, τα οποία είναι δανεικά, κάποια ακόμη για φυσικοθεραπεία, και χρειάζεται και 15.000 για τις πλαστικές, από τις οποίες «δεν θα αποκατασταθώ πλήρως. Ντρέπομαι επειδή έχω σημάδια. Δεν μπορώ να φορέσω βερμούδα ή κοντομάνικο. Χώρισα με την κοπέλα μου γιατί ένιωθα άβολα».

Πριν τελειώσει η συνεδρίαση, απάντησε και στις ερωτήσεις της πληρεξούσιου του εναγομένου, η οποία αμφισβητούσε την ανάγκη να μεταφερθεί σε ιδιωτικό νοσοκομείο, προσπαθώντας να αποδείξει ότι επρόκειτο για κάποιου είδους πολυτέλεια. Αμφισβήτησε επίσης την επιμέλεια στην αναζήτηση πλαστικού χειρουργού, κρίνοντας ότι θα μπορούσε να βρει και φθηνότερες προσφορές.

Έπειτα, ο ενάγοντας κατέβηκε από το βήμα του μάρτυρα, αγκάλιασε τους γονείς του που, όση ώρα άκουγαν το παιδί τους, έκλαιγαν από τις θέσεις του κοινού, και έφυγαν μαζί.