Η ταμειακή τρύπα στον Δήμο Γαλατσίου και τα γκρίζα σημεία στη διαφάνεια των ΟΤΑ

Η περιπετειώδης πορεία των €255.000 που εξαφανίστηκαν από τα ταμεία του Δήμου Γαλατσίου δεν αφορά μόνο τη διαφθορά μιας υπαλλήλου. Ρίχνει και φως σε ένα πρόβλημα που αφορά πολλούς Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης: τις πολύχρονες καθυστερήσεις στην έγκριση των ισολογισμών περασμένων ετών, που διευκολύνουν τις ατασθαλίες.
Χρόνος ανάγνωσης: 
7
'
[galatsi.gov.gr]

Ήταν καλοκαίρι όταν κλιμάκιο ελεγκτών της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας (ΕΑΔ) βρέθηκε στο Δημαρχείο Γαλατσίου μετά από αναφορά του δημάρχου Γιώργου Μαρκόπουλου. Αποστολή του ήταν να διενεργήσει έλεγχο στην ταμειακή υπηρεσία του Δήμου για αναντιστοιχίες που είχαν εντοπιστεί εσωτερικά σε κινήσεις τραπεζικών λογαριασμών του Δήμου και νομικών προσώπων του, αναλήψεις που δεν δικαιολογούνταν από αντίστοιχες πληρωμές και παραστατικά που δεν αντιστοιχούσαν σε πραγματικές τραπεζικές κινήσεις. Οι ελεγκτές της ΕΑΔ επικεντρώθηκαν στις κινήσεις τραπεζικών λογαριασμών του α’ εξαμήνου του 2020, όπου και είχαν εντοπιστεί οι ύποπτες συναλλαγές, και έπιασαν «λαβράκι». Όπως ανακοινώθηκε την 1η Οκτωβρίου από την Ανεξάρτητη Αρχή, το κλιμάκιό της εντόπισε ταμειακό έλλειμμα που ξεπερνούσε τα €250.000.

Η έκθεση των ελεγκτών-επιθεωρητών διαβιβάστηκε στον Εισαγγελέα Εφετών Αθηνών για ποινική αξιολόγηση, ενώ ο δήμαρχος Γαλατσίου παρέπεμψε την υπόθεση της φερόμενης ως υπολογης υπαλλήλου στο αρμόδιο Πειθαρχικό Συμβούλιο.

Πώς κρύβονταν τα ίχνη και τι κίνησε τις υποψίες

Όταν ο Γιώργος Μαρκόπουλος ανέλαβε δήμαρχος Γαλατσίου το 2014, ο Δήμος και τα νομικά του πρόσωπα είχαν κλείσει (είχαν δημοσιευθεί οι εγκεκριμένοι ισολογισμοί του) μόνο την οικονομική χρήση του 2010. Τα υπόλοιπα χρόνια έκλεισαν οικονομικά επί δημαρχίας Γ. Μαρκόπουλου, που επανεξελέγη το 2019 (στα τέλη 2019 έκλεισαν τα έτη 2016 και 2017 και τον Μάιο του 2020 το 2018). Όπως αναφέρει ο ίδιος στο inside story, αν δεν είχε προκύψει το ζήτημα του ταμειακού ελλείμματος θα είχαν ολοκληρωθεί ήδη οι διαδικασίες και για τη χρήση του 2019.

Σύμφωνα με τις πρώτες ενδείξεις των ελέγχων, το έλλειμμα που εντοπίστηκε από την ΕΑΔ δεν είναι καινούργιο, αλλά κρυβόταν με εικονικές προσαυξήσεις, παραποιημένες αναφορές κινήσεων τραπεζικών λογαριασμών και λογιστικούς χειρισμούς, όπως τη μετακύλισή του από χρονιά σε χρονιά. Η πρακτική αυτή διευκολύνθηκε από το γεγονός ότι ο Δήμος μέχρι και πολύ πρόσφατα ήταν αρκετά πίσω στο κλείσιμο των εκάστοτε οικονομικών χρήσεων. Όμως φέτος, λίγο πριν κλείσει οικονομικά και η περσινή χρονιά, «ο κλοιός στένεψε», αναφέρει ο Γιώργος Μαρκόπουλος.

Αυτό που χτύπησε το καμπανάκι και οδήγησε στο να ξετυλιχτεί το κουβάρι ήταν κάποιες αδικαιολόγητες τραπεζικές κινήσεις αρκετών χιλιάδων ευρώ, που έκανε η φερόμενη ως υπόλογη υπάλληλος το καλοκαιρι και εντοπίστηκαν από τον αναπληρωτή της όταν η ίδια έλειπε με θερινή άδεια.

Η ασυμφωνία των ποσών και οι χειρισμοί για το κουκούλωμα

Σύμφωνα με όσα εντόπισαν οι έλεγχοι, η φερόμενη ως υπόλογη υπάλληλος, η οποία εργαζόταν από το 2003 στην ταμειακή υπηρεσία του Δήμου και έχει πλέον τεθεί σε προσωρινή αργία μέχρι να βγει η απόφαση του Πειθαρχικού, προσπάθησε φέτος να καλύψει την τρύπα προηγούμενων χρόνων με τη μεταφορά ποσών μεταξύ του Δήμου και δύο δημοτικών οργανισμών, στους οποίους ήταν επίσης ταμίας.

Τον Ιανουάριο του 2020, το ταμειακό υπόλοιπο του Πολιτιστικού και Αθλητικού Οργανισμού Δήμου Γαλατσίου (ΠΑΟ), ήταν με βάση τα λογιστικά του βιβλία στα €506.888,15. Ωστόσο, από τα φύλλα κίνησης των τραπεζικών λογαριασμών για τον συγκεκριμένο μήνα διαπιστώθηκε ότι η φερόμενη ως υπόλογη υπάλληλος είχε φουσκώσει το τραπεζικό υπόλοιπο του φορέα κατά €233.100, ώστε να υπάρξει συμφωνία των χρηματικών διαθεσίμων με το ποσό που έγραφαν τα λογιστικά βιβλία. Συνάγεται επομένως το συμπέρασμα ότι προϋπήρχε ισόποσο πραγματικό έλλειμμα στα χρηματικά διαθέσιμα.

Στις 14 Φεβρουαρίου 2020 καταβλήθηκε από τον Δήμο στον ΠΑΟ η πρώτη δόση της τακτικής επιχορήγησής του για το 2020, ύψους €230.000. Το ποσό πιστώθηκε κανονικά στον τραπεζικό λογαριασμό του και καταχωρήθηκε στα λογιστικά του βιβλία. Λίγες ημέρες μετά, στις 18 Φεβρουαρίου, όπως διαπιστώνεται από τα φύλλα κίνησης στον τραπεζικό λογαριασμό του Οργανισμού, κατατίθενται επιπλέον €230.000. Η είσπραξη του πρόσθετου ποσού αυτή τη φορά δεν καταγράφεται πουθενά, έτσι το υπόλοιπο των χρηματικών διαθεσίμων του Οργανισμού –όπως προκύπτει από τα λογιστικά του βιβλία– δεν προσαυξήθηκε ισόποσα. Άρα με με αυτή την έξτρα τραπεζική κατάθεση και την «παράλειψη» καταγραφής της, πλέον το χρηματικό υπόλοιπο που έγραφαν τα λογιστικά βιβλία αντιστοιχούσε πράγματι στο ποσό που υπήρχε στην τράπεζα και το οποίο είχε φουσκωθεί πλασματικά τον Ιανουάριο για να μην φανεί ότι έλειπαν χρήματα.

Από πού προήλθαν αυτά τα επιπλέον λεφτά; Από την α’ δόση τακτικής επιχορήγησης που προοριζόταν για τον έτερο φορέα που χρησιμοποιήθηκε ερήμην σε αυτό το τρίγωνο συγκάλυψης του ελλείμματος, δηλαδή τον Οργανισμό Κοινωνικής Προστασίας και Αλληλεγγύης (ΟΚΠΑ). Ειδικότερα, στις 13 Φεβρουαρίου εκδόθηκε από τον Δήμο Γαλατσίου χρηματικό ένταλμα πληρωμής €230.000 στον ΟΚΠΑ ως πρώτη δόση της τακτικής επιχορήγησής του για το 2020. Το ποσό αυτό δεν πιστώθηκε ποτέ στους τραπεζικούς λογαριασμούς του ούτε κατατέθηκε στο φυσικό του ταμείο και δεν καταχωρήθηκε στα βιβλία του ως εισπραχθέν έσοδο. Αντιθέτως, στις 17 Φεβρουαρίου φαίνεται να έγινε ανάληψη του ποσού από τον λογαριασμό του Δήμου μέσω τραπεζικής επιταγής, η οποία εκδόθηκε στο όνομα της φερόμενης ως υπόλογης υπαλλήλου. Το ποσό αυτό μία ημέρα μετά, στις 18 Φεβρουαρίου, κατατέθηκε στον τραπεζικό λογαριασμό του ΠΑΟ.

Κάπως έτσι μπορεί να κουκουλώθηκε το ταμειακό κενό στον Πολιτιστικό και Αθλητικό Οργανισμό του Δήμου Γαλατσίου, είχε μείνει όμως ανοιχτή η τρύπα από τη μη κατάθεση της δόσης επιχορήγησης στον Οργανισμό Κοινωνικής Προστασίας και Αλληλεγγύης. Τον Μάρτιο ο ΟΚΠΑ εξέδωσε γραμμάτιο είσπραξης €230.000 (δηλαδή των χρημάτων για τα οποία εξέδωσε ένταλμα πληρωμής ο Δήμος στις 13 Φεβρουαρίου), με αιτιολογία την είσπραξη της α’ δόσης τακτικής επιχορήγησης. Αποτέλεσμα ήταν η ισόποση αύξηση των χρηματικών διαθεσίμων στα λογιστικά του βιβλία. Όμως το ποσό αυτό δεν πιστώθηκε στους τραπεζικούς λογαριασμούς του δικαιούχου Οργανισμού τον Μάρτιο. Αποτέλεσμα ήταν να υπάρχει απόκλιση €230.000 ανάμεσα στο ποσό που έγραφαν τα λογιστικά βιβλία και τα πραγματικά χρηματικά διαθέσιμα εκείνο το μήνα. Για να επιτευχθεί συμφωνία τράπεζας-ταμείου με τα λογιστικά βιβλία, η φερόμενη ως υπόλογη υπάλληλος προσαύξησε εικονικά το υπόλοιπο του τραπεζικού λογαριασμού του ΟΚΠΑ κατά €230.000. Αυτή η εικονική προσαύξηση του τραπεζικού υπολοίπου διατηρήθηκε και τον Απρίλιο.

Η δεύτερη και η τρίτη δόση της επιχορήγησης του Οργανισμού Κοινωνικής Προστασίας και Αλληλεγγύης καταβλήθηκαν κανονικά. Τον Μάιο εκταμιεύεται από τον Δήμο η τέταρτη δόση της τακτικής επιχορήγησης του ΟΚΠΑ, ύψους €230.000. Το ποσό πιστώθηκε στον τραπεζικό λογαριασμό του φορέα ωστόσο αυτή τη φορά δεν εκδόθηκε σχετικό γραμμάτιο είσπραξης, εξαλείφοντας με τον τρόπο αυτό το έλλειμμα από τα λογιστικά βιβλία του Οργανισμού.

Όπως προκύπτει από τα φύλλα κίνησης των τραπεζικών λογαριασμών και των λογιστικών βιβλίων των δύο Οργανισμών, από τις αρχές Ιανουαρίου 2020 έως τα τέλη του Ιουνίου ο Δήμος Γαλατσίου κατέβαλε στον καθέναν από €760.000 ως δόσεις της ετήσιας τακτικής επιχορήγησής τους. Τα εισπραχθέντα ποσά των επιχορηγήσεων ανέρχονται όμως σε €990.000 για τον Πολιτιστικό και Αθλητικό Οργανισμό (€230.000 παραπάνω) και σε €530.000 (€230.000 λιγότερα) για τον Οργανισμό Κοινωνικής Προστασίας και Αλληλεγγύης. Την ίδια στιγμή τα λογιστικά βιβλία τους έχουν ενημερωθεί για είσπραξη επιχορηγήσεων €760.000 και €530.000 αντίστοιχα. Αυτή η διαφορά των €230.000 ανάμεσα στο τι πραγματικά εισέπραξε το α’ εξάμηνο και τι κατέγραψε στα λογιστικά του βιβλία ο ΠΑΟ, είναι ουσιαστικά η α’ δόση τακτικής επιχορήγησης, που αντί να εισπραχθεί από τον ΟΚΠΑ κατέληξε δια της τεθλασμένης στον δικό του λογαριασμό για να καλυφθεί η τρύπα που προϋπήρχε στα ταμεία του.

Ξετυλίγοντας το παραπάνω κουβάρι προς τα πίσω και όπως γράφει η ΕΑΔ στην ανακοίνωσή της, προκύπτει έλλειμμα συνολικού ποσού €230.000 στα χρηματικά διαθέσιμα του Πολιτιστικού και Αθλητικού Οργανισμού του Δήμου Γαλατσίου.

Κατά τους ελέγχους του κλιμακίου των επιθεωρητών ελεγκτών εντοπίστηκε και έλλειμμα συνολικού ποσού €25.000 στα χρηματικά διαθέσιμα του Οργανισμού Κοινωνικής Προστασίας και Αλληλεγγύης, που προέκυψε από τραπεζικές αναλήψεις που έγιναν τον Ιούνιο και δεν δικαιολογούνται από αντίστοιχες πληρωμές δαπανών του Δήμου.

Ο έλεγχος της ΕΑΔ θα συνεχιστεί και σε παλαιότερες χρήσεις, μέχρι και το 2003, χρονιά που η φερόμενη ως υπόλογη υπάλληλος ξεκίνησε να εργάζεται στην ταμειακή υπηρεσία του δήμου, προκειμένου να εντοπιστεί πότε ξεκίνησε να δημιουργείται η τρύπα που μετακυλιόταν από χρονιά σε χρονιά, να προσδιοριστεί το ακριβές μέγεθός της και να διαπιστωθεί αν υπάρχουν και άλλοι εμπλεκόμενοι.

«Πληγή» για τη διαφανεια των δήμων οι καθυστερήσεις στους ισολογισμούς

Οι καθυστερήσεις στη δημοσιοποίηση εγκεκριμένων οικονομικών καταστάσεων ήταν ένας από τους λόγους που επέτρεψαν τη συγκάλυψη της ταμειακής τρύπας στον Δήμο Γαλατσίου, η οποία μετακυλιόταν από χρονιά σε χρονιά μέχρι που έφτασε φέτος το πλήρωμα του χρόνου να συνταχθεί εγκαίρως ο ισολογισμός για το 2019.

Το γκρίζο σημείο των καθυστερήσεων στη δημοσιοποίηση εγκεκριμένων ισολογισμών εντοπίζεται σε πολλούς δήμους ανά την Ελλάδα. Τα ευρήματα παλαιότερης μελέτης του Ιδρύματος Οικονομικών και Βιομηχανικών Ερευνών (ΙΟΒΕ) που συντάχθηκε το 2017 είναι αποκαλυπτικά. Το ΙΟΒΕ συγκέντρωσε στοιχεία που είχαν αναρτηθεί στη Διαύγεια μέχρι τις 13 Μαρτίου 2017, με σκοπό να εξετάσει μεταξύ άλλων τον βαθμό στον οποίον οι δήμοι της χώρας έχουν εγκρίνει τις λογιστικές καταστάσεις για τα οικονομικά έτη 2011-2015. Ο αριθμός των δήμων χωρίς εγκεκριμένο ισολογισμό για το 2015 ανερχόταν σε 137, νούμερο που αντιστοιχεί στο 42% των 325 καλλικρατικών δήμων της χώρας και στο 31% του πληθυσμού της χώρας. Με βάση τη διαδικασία που προβλέπεται, γράφει ο ΙΟΒΕ στη μελέτη του, θα ήταν εύλογο οι ισολογισμοί των δήμων να δημοσιεύονται το αργότερο τον Οκτώβριο μετά τη λήξη του οικονομικού έτους.

Ωστόσο, την περίοδο 2011-2014 εκτιμάται ότι μόλις το 56-58% των δήμων ενέκριναν τις λογιστικές τους καταστάσεις εντός δωδεκαμήνου από τη λήξη του οικονομικού έτους. Η εικόνα είναι ακόμα χειρότερη για το οικονομικό έτος 2015, καθώς μόλις το 48% των δήμων ενέκριναν τους ισολογισμούς τους για το συγκεκριμένο οικονομικό έτος εντός του 2016.


Σημαντικές εκκρεμότητες υπάρχουν και για προηγούμενες διαχειριστικές χρήσεις. Περίπου ένας στους τέσσερις δήμους της χώρας (το 24%, 77 τον αριθμό) δεν είχε ακόμα εγκρίνει τον Μάρτιο του 2017 ισολογισμό του για το 2014. Σε 13,5% των δήμων (44 σε αριθμό) εκκρεμούσε η έγκριση για το 2013, ενώ σε 24 δήμους (6,7%) δεν είχαν εγκριθεί οι δεδουλευμένες λογιστικές καταστάσεις για το 2012. Τέλος, σε 18 καλλικρατικούς δήμους (5,5%) δεν είχαν εγκριθεί οι λογιστικές καταστάσεις ούτε καν για την πρώτη διαχειριστική χρήση (2011).

Η κατάσταση δεν φαίνεται να έχει αλλάξει και πολύ από τότε που δημοσίευσε τη μελέτη του το ΙΟΒΕ. Από φετινό οριζόντιο έλεγχο της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας σε 24 Δήμους της Κρήτης σχετικά με την έγκριση και υποβολή των οικονομικών καταστάσεων, διαπιστώθηκαν περιπτώσεις εκπρόθεσμων εγκρίσεων των ετήσιων απολογισμών. Σε δύο δήμους το δημοτικό συμβούλιο προέβη στην εκπρόθεσμη έγκριση του απολογισμού, ενώ δεν έχει εγκρίνει τον ισολογισμό και τα αποτελέσματα χρήσης του οικονομικού έτους 2017. Όπως σημειώνει η ΕΑΔ, ο έλεγχος κατέδειξε πως συγκεκριμένοι δήμοι δεν είχαν συντάξει ισολογισμό και αποτελέσματα χρήσης από το 2011, έτος υποχρέωσης τήρησης διπλογραφικού συστήματος για όλους τους δήμους της χώρας. Όπως επισημαίνει η ΕΑΔ στη σχετική της ανακοίνωση «η τήρηση των κανόνων του δημόσιου λογιστικού είναι κομβικής σημασίας για τη διαφάνεια και τη δημόσια λογοδοσία στη δράση των ΟΤΑ»

Εικόνα etriantafillou
Σπούδασε κατά λάθος Οικονομική Επιστήμη στην ΑΣΟΕΕ και το 2004 ξεκίνησε να εργάζεται ως οικονομικός συντάκτης στην Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία. Το 2010 δημιούργησε την πρώτη αντιγραφή του σατιρικού Τhe Onion, στην Ελλάδα. Παραμένει στον χώρο των ηλεκτρονικών ΜΜΕ. Είναι ανορθόγραφη.

Διαβάστε ακόμα

Σχόλια

Εικόνα Anonymous

Σας πείσαμε; Εμείς σας θέλουμε μαζί μας!
Χωρίς τους υποστηρικτές μας
δεν μπορούμε να υπάρχουμε.