Στόχος παρακολούθησης με Pegasus ο Στέλιος Κούλογλου ως ευρωβουλευτής

Το κινητό του πρώην ευρωβουλευτή, δημοσιογράφου και ιδρυτή της ενημερωτικής ιστοσελίδας tvxs, Στέλιου Κούλογλου, χακαρίστηκε τουλάχιστον δύο φορές από άγνωστη κρατική οντότητα με το πανίσχυρο κατασκοπευτικό λογισμικό Pegasus της ισραηλινής εταιρείας NSO.

Η σημερινή αποκάλυψη έχει ιδιαίτερη βαρύτητα, λόγω της χρονικής συγκυρίας των μολύνσεων του Στέλιου Κούλογλου: Όλες έγιναν όταν ο Έλληνας ευρωβουλευτής ήταν (αναπληρωματικό) μέλος της εξεταστικής επιτροπής PEGA του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, που ερευνούσε την κατάχρηση του Pegasus και αντίστοιχων κατασκοπευτικών λογισμικών, όπως το Predator της Intellexa, από κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως η Ισπανία, η Ουγγαρία, η Πολωνία και η Ελλάδα.

Τι είναι η PEGA

Η επιτροπή PEGA του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου συστάθηκε εκτάκτως στις 10 Μαρτίου 2022 στον απόηχο του Pegasus Project το 2021, μιας σειράς δημοσιευμάτων από 17 ΜΜΕ και 80 δημοσιογράφους σε 10 χώρες που αποκάλυψαν ότι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις χρησιμοποιούσαν λογισμικό κατασκοπείας για να παρακολουθούν δημοσιογράφους, ακτιβιστές, πολιτικούς και άλλους πολίτες.

Image

Αποτελούνταν από 38 ευρωβουλευτές και ο Στέλιος Κούλογλου ως (τότε) ευρωβουλευτής με τον ΣΥΡΙΖΑ ήταν αναπληρωματικό μέλος από τις 24 Μαρτίου 2022 έως και τις 18 Ιουλίου 2023. Αποστολή της εξεταστικής επιτροπής με εισηγήτρια την (τότε) ευρωβουλεύτρια Σόφι ιν 'τ Βελντ και πρόεδρο τον Γερούν Λένερς, ευρωβουλευτή του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος, ήταν να διερευνήσει τις καταγγελλόμενες παραβιάσεις ή περιπτώσεις κακοδιοίκησης κατά την εφαρμογή του ενωσιακού δικαίου, που προέκυπταν από τη χρήση του λογισμικού Pegasus και αντίστοιχου κατασκοπευτικού λογισμικού παρακολούθησης, να συλλέξει πληροφορίες σχετικά με τον βαθμό στον οποίον τα κράτη μέλη [...] χρησιμοποιούσαν παρεμβατική παρακολούθηση κατά τρόπο που παραβίαζε τα δικαιώματα και τις ελευθερίες που κατοχυρώνονται στον Χάρτη, καθώς και να αξιολογήσει το επίπεδο κινδύνου που ενείχε αυτό για τις αξίες που κατοχυρώνονται στη Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση όπως η δημοκρατία, το κράτος δικαίου και ο σεβασμός των ανθρώπινων δικαιωμάτων.

Το χακάρισμα του κινητού του Στέλιου Κούλογλου διαπιστώθηκε από τους ερευνητές του παγκοσμίως αναγνωρισμένου Citizen Lab, στο οποίο ο δημοσιογράφος απευθύνθηκε τον Μάιο του 2026. To διεπιστημονικό εργαστήριο του Πανεπιστημίου του Τορόντο έχει ως βασικό σκοπό τον εντοπισμό ψηφιακών απειλών κατά μελών της κοινωνίας των πολιτών και την παρακολούθηση της εξάπλωσης της βιομηχανίας λογισμικών κατασκοπείας. Το Citizen Lab ήταν αυτό που εντόπισε και τη μόλυνση του κινητού του δημοσιογράφου και συνεργάτη του inside story Θανάση Κουκάκη με το spyware Predator, και στην περίπτωση του Στέλιου Κούλογλου μοιράστηκε εμπιστευτικά τα ευρήματά του με το inside story και άλλα διεθνή μέσα, πριν τη δημοσίευσή τους.

Τι βρήκε το Citizen Lab

Σύμφωνα με την ανάλυση του κινητού του από το Citizen Lab, ο Στέλιος Κούλογλου μολύνθηκε τουλάχιστον δύο φορές, όλες σε κομβικές χρονικές περιόδους των δραστηριοτήτων της επιτροπής PEGA. Το συγκεκριμένο κατασκοπευτικό λογισμικό, όπως και άλλα αντίστοιχα, δίνει στον χειριστή του μη εξουσιοδοτημένη πρόσβαση σε κάθε πληροφορία και δεδομένο που είναι αποθηκευμένο στο κινητό του στόχου, καταγράφει τηλεφωνικές κλήσεις και γραπτά μηνύματα ακόμη και μέσω κρυπτογραφημένων εφαρμογών και έχει απομακρυσμένο έλεγχο στην κάμερα και το μικρόφωνο της συσκευής.

Αυτό το διευρυμένο επίπεδο παραβίασης του κινητού του Έλληνα ευρωβουλευτή, όπως αναφέρει το Citizen Lab στην έκθεσή του, σημαίνει ότι ο χειριστής του Pegasus κατά πάσα πιθανότητα απέκτησε πρόσβαση σε μη δημόσιες πληροφορίες σχετικά με τις δραστηριότητες της PEGA, πιθανώς παραβιάζοντας το πλαίσια εμπιστευτικότητας και προνομίων του ευρωπαϊκού κοινοβουλίου.

«Είναι ειρωνικό το γεγονός ότι ένα μέλος της επιτροπής που ήταν επιφορτισμένη με την έρευνα για το Pegasus έγινε το ίδιο στόχος του κατασκοπευτικού λογισμικού Pegasus. Κάποιος, κάπου, πιθανότατα ήθελε να παραβιάσει το κοινοβουλευτικό προνόμιο και να μάθει τι συνέβαινε σε αυτήν την επιτροπή. Αυτή η υπόθεση δείχνει πώς η –ακόμη ανεξέλεγκτη και εξαιρετικά παραβιαστική– βιομηχανία μισθοφορικού κατασκοπευτικού λογισμικού είναι δηλητηριώδης για τις δημοκρατικές διαδικασίες. Η παροχή σε εξαιρετικά μυστικοπαθείς κυβερνητικές υπηρεσίες εργαλείων επιτήρησης από ανεύθυνες και συχνά ανήθικες μισθοφορικές εταιρείες είναι συνταγή για την κατάχρηση εξουσίας», αναφέρει στο inside story ο διευθυντής του Citizen Lab Ρον Ντίμπερτ.

Η κρίσιμη συγκυρία

Τι το σπουδαίο είχαν αυτές οι ημερομηνίες; Ο Στέλιος Κούλογλου μαζί με το Citizen Lab ανασύνθεσαν τις δραστηριότητές του εκείνες τις χρονικές περιόδους, όπου παράλληλα ήταν αρκετά δραστήριος με τακτική αρθρογραφία και συνεντεύξεις για την κατάχρηση των κατασκοπευτικών λογισμικών.

Η πρώτη γνωστή μόλυνση του κινητού του, στις 21 Οκτωβρίου 2022, συμπίπτει χρονικά με μια αρκετά έντονη δραστηριότητα της PEGA. Σειρά ακροάσεων επρόκειτο να ξεκινήσουν λίγες ημέρες μετά: «Big tech and spyware II» (Οι μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας και τα λογισμικά υποκλοπής II) και «Spyware and ePrivacy» (Λογισμικό υποκλοπής και ηλεκτρονική ιδιωτικότητα) και στις 26 Οκτωβρίου και «The impact of Spyware on Fundamental Rights / Democracy and Electoral processes» (Ο αντίκτυπος του λογισμικού υποκλοπής στα θεμελιώδη δικαιώματα / τη δημοκρατία και τις εκλογικές διαδικασίες) την επομένη.

Ταυτόχρονα, εκείνη την περίοδο η επιτροπή προετοιμαζόταν για τη δημοσίευση του πρώτου σχεδίου της έκθεσής της, το οποίο εκτός από Πολωνία, Ουγγαρία, Ισπανία και Ελλάδα έβαλε στο κάδρο και την Κύπρο ως εξαγωγικό κόμβο τεχνολογιών παρακολούθησης και δημοφιλή προορισμό για πολλές ισραηλινές εταιρείες κατασκοπευτικού λογισμικού, όπως η NSO και η Intellexa. Προσχέδια του κειμένου της PEGA κυκλοφορούσαν μεταξύ των μελών της εξεταστικής επιτροπής και των συνεργατών τους για εβδομάδες πριν την πρώτη δημόσια παρουσίαση του σχεδίου, που έγινε στις 8 Νοεμβρίου 2022. Όπως επιβεβαίωσε ο Στέλιος Κούλογλου στο Citizen Lab, η ημερομηνία του πρώτου χακαρίσματός του συμπίπτει με μία περίοδο έντονων συζητήσεων και ανταλλαγής πληροφοριών μέσω γραπτών μηνυμάτων και email.

Επιπροσθέτως, κατά τη διάρκεια του Οκτωβρίου 2022, τα μέλη της PEGA σχεδίαζαν τις επισκέψεις τους στην Ελλάδα και την Κύπρο, που ήταν προγραμματισμένες για την 1η και 4η Νοεμβρίου αντίστοιχα. Ο Έλληνας ευρωβουλευτής βοήθησε στον σχεδιασμό αυτών των επισκέψεων και συμμετείχε και στις δύο ως μέλος της αντιπροσωπείας της επιτροπής. Το κινητό του χακαρίστηκε δέκα ημέρες πριν από την πρώτη επίσκεψη, σε μια φάση όπου υπήρχαν εντατικές επικοινωνίες ενόψει των ταξιδιών.

Η σύνδεση με τον Θανάση Κουκάκη

Η πιο περίεργη σύμπτωση είναι ότι την ημέρα της πρώτης μόλυνσης του κινητού του Κούλογλου με το Pegasus της NSO, ο ευρωβουλευτής ήταν στην Ελλάδα για ένα προγραμματισμένο χειρουργείο. Ένας από τους ανθρώπους που τον επισκέφτηκαν στο νοσοκομείο ήταν ο δημοσιογράφος και συνεργάτης του inside story Θανάσης Κουκάκης, το πρώτο επιβεβαιωμένο θύμα του Predator της Intellexa σε ευρωπαϊκό έδαφος. Ο Κουκάκης είχε καταθέσει στην εξεταστική επιτροπή PEGA έναν μήνα πριν, τον Σεπτέμβριο του 2022. Από τον Μάρτιο του 2022 που τον ενημέρωσε το Citizen Lab ότι ήταν στόχος παράνομης παρακολούθησης έως και σήμερα, ο Θανάσης Κουκάκης έχει προχωρήσει σε πλήθος νομικών ενεργειών και επίσημων καταγγελιών για τη διπλή του παρακολούθηση από ΕΥΠ και Predator. Χάρη και στη δική του επιμονή και μεθοδικότητα οδηγηθήκαμε στην απόφαση του Μονομελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών τον περασμένο Φεβρουάριο, που καταδίκασε σε πρώτο βαθμό τέσσερις ιδιώτες σε ποινή φυλάκισης 126 χρόνων και 8 μηνών [8 έτη εκτιτέα κατά συγχώνευση και ανασταλτικό μέχρι την Έφεση – και οι τέσσερις έχουν προσφύγει στο Εφετείο που θα εξετάσει από το μηδέν την υπόθεση].

Image

Όπως αναφέρει το Citizen Lab στην έκθεσή του για τον Στέλιο Κούλογλου, με δεδομένο ότι η πρώτη μόλυνση του κινητού του έγινε όταν νοσηλευόταν στην Ελλάδα, είναι πιθανό να έχουν υποκλαπεί εμπιστευτικές ιατρικές πληροφορίες όπως και συζητήσεις που έγιναν μέσα στο δωμάτιο του νοσοκομείου, που να εμπίπτουν και στην παραβίαση του Ευρωπαϊκού Κανονισμού για τα Προσωπικά Δεδομένα.

Η δεύτερη μόλυνση του κινητού του πρώην ευρωβουλευτή έγινε στις 6-7 Μαρτίου 2023, όταν ταξίδεψε από Αθήνα στις Βρυξέλλες, όπου και παρέμεινε. Σύμφωνα με όσα ανέφερε στο Citizen Lab, εκείνες τις μέρες η επιτροπή PEGA είχε έντονες συνομιλίες για τη σύνταξη της τελικής της έκθεσης, που επρόκειτο να δημοσιευθεί δύο μήνες μετά. «Μπορεί επίσης να είναι σημαντικό», γράφει το Citizen Lab, ότι εκείνη την περίοδο η εισηγήτρια της PEGA Sophie in ‘t Veld βρισκόταν στην Ελλάδα ως μέλος της μόνιμης Επιτροπής LIBE. Η αποστολή της LIBE περιλαμβάνει τη διαφύλαξη του κράτους δικαίου, την ενίσχυση των θεμελιωδών δικαιωμάτων, την καταπολέμηση κάθε μορφής διακρίσεων και τη διασφάλιση της προστασίας των δεδομένων και της ιδιωτικότητας των πολιτών της ΕΕ. Κατά τη διάρκεια εκείνης της επίσκεψης στην Ελλάδα, η LIBE είχε συναντήσεις με διάφορους Έλληνες αξιωματούχους σχετικά με την παράνομη χρήση του spyware Predator.

Όπως και με την προηγούμενη στόχευση του Κούλογλου, έτσι και με την δεύτερη, η ημερομηνία που επιλέχθηκε προηγήθηκε σειράς ακροάσεων στην PEGA και μιας επίσκεψης της αντιπροσωπείας της εξεταστικής επιτροπής σε χώρα που βρισκόταν στο μικροσκόπιό της, εν προκειμένω στην Ισπανία (στην οποία όμως δεν συμμετείχε ο ίδιος). Και εδώ υπάρχει χρονική συνάφεια με επαφές που είχε ο Έλληνας ευρωβουλευτής με τον δημοσιογράφο Θανάση Κουκάκη. Στις 5 Μαρτίου 2023, είχαν συζητήσει μέσω της εφαρμογής Whatsapp για πιθανή δια ζώσης συνάντησή τους την επομένη, 6 Μαρτίου –ημέρα της δεύτερης επιτυχημένης στόχευσης– η οποία τελικά δεν έγινε.

Ποιος χάκαρε το κινητό του Στέλιου Κούλογλου;

Το CItizen Lab στην έκθεσή του για τη διπλή στόχευση του Έλληνα πρώην ευρωβουλευτή ξεκαθαρίζει ότι σε αυτή τη φάση της έρευνάς του δεν μπορεί να αποδώσει αυτές τις μολύνσεις με Pegasus σε κάποια συγκεκριμένη κυβέρνηση και επισημαίνει ότι δεν βρήκε καμία ένδειξη ότι η ελληνική κυβέρνηση είναι με κάποιο τρόπο υπεύθυνη. Οι ερευνητές του Citizen Lab, ωστόσο, εντόπισαν κάποια κοινά σημεία με μια άλλη επίθεση με Pegasus που είχαν ταυτοποιήσει το 2024 κατά Ρώσων και Λευκορώσων δημοσιογράφων και ακτιβιστών εξόριστων σε ευρωπαϊκές χώρες. Αυτό σύμφωνα με τους ίδιους υποδηλώνει ότι ένας πελάτης της NSO με άδεια να χρησιμοποιεί το Pegasus για παρακολουθήσεις σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες είναι υπεύθυνος.

Αξίζει να υπενθυμίσουμε ότι οι εταιρείες κατασκευής και εμπορίας κατασκοπευτικών λογισμικών όπως η NSO και η Intellexa, ως πελάτες έχουν μόνο κυβερνήσεις και κρατικές υπηρεσίες πληροφοριών και επιβολής του νόμου. Συγκεκριμένα στην περίπτωση της NSO, που έχει επιχειρηματική παρουσία και στο Ισραήλ, οι εξαγωγές της κατασκοπευτικής τεχνολογίας της σε άλλες χώρες από το 2021 και μετά περνούν από τις αυστηρές διαδικασίες ελέγχου και έγκρισης του ισραηλινού υπουργείου Άμυνας. Εκτός Ισραήλ, το εταιρικό πλέγμα της NSO εκτείνεται από την Κύπρο και τη Βουλγαρία έως το Λουξεμβούργο, το Χονγκ Κονγκ και τα Νησιά Κέιμαν.

Σύμφωνα με την έκθεση που είχε συντάξει το 2024 το Citizen Lab μαζί με την ΜΚΟ AccessNow, η οποία βοηθάει παγκοσμίως άτομα και κοινότητες των οποίων τα ψηφιακά δικαιώματα κινδυνεύουν, ούτε στην περίπτωση των Ρώσων και Λευκορώσων δημοσιογράφων και ακτιβιστών εγκατεστημένων σε Λετονία, Λιθουανία και Πολωνία κατέστη εφικτό να εντοπιστεί η χώρα-δράστης, όμως αρκετές εν δυνάμει ύποπτες χώρες αποκλείστηκαν. Συγκεκριμένα, γράφει: «Δεδομένου ότι η Πολωνία δεν έχει τεκμηριωθεί ότι στοχεύει θύματα εκτός της χώρας με spyware Pegasus, και λαμβάνοντας υπόψη τις αναφορές ότι η κυβέρνηση της Πολωνίας σταμάτησε να χρησιμοποιεί spyware Pegasus το 2021, είναι απίθανο η Πολωνία να βρίσκεται πίσω από τις επιθέσεις που αναφέρονται σε αυτήν την έρευνα. Το Citizen Lab μας λέει ότι δεν υπάρχουν επίσης στοιχεία που να υποδηλώνουν ότι η Ρωσία, η Λευκορωσία ή η Λιθουανία είναι πελάτες του Pegasus. Η Λετονία φαίνεται να χρησιμοποιεί το Pegasus, αλλά η χώρα δεν είναι επίσης γνωστή για τη στόχευση θυμάτων εκτός των συνόρων της. Η Εσθονία είναι ένα άλλο κράτος της Βαλτικής που συνεργάζεται στενά με τη Λετονία και τη Λιθουανία σε θέματα ασφάλειας, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που αφορούν τη Ρωσία και τη Λευκορωσία. Σύμφωνα με το Citizen Lab, η Εσθονία φαίνεται να χρησιμοποιεί το Pegasus εκτενώς εκτός των συνόρων της, συμπεριλαμβανομένων και εντός πολλών ευρωπαϊκών χωρών».

Επίσης όπως είχε αποκαλύψει η ισραηλινή εφημερίδα Haaretz τον Αύγουστο του 2022, επικαλούμενη τις απαντήσεις προσωπικού της NSO προς την επιτροπή PEGA, η οποία εκείνη την περίοδο είχε επισκεφτεί και το Ισραήλ, η εταιρεία συνεργαζόταν εκείνο το διάστημα με 22 τελικούς χρήστες, δηλαδή υπηρεσίες ασφαλείας και επιβολής του νόμου σε 12 κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τα οποία δεν κατονόμασε. Στο παρελθόν η εταιρεία είχε συνεργασία με δύο επιπλέον χώρες της ΕΕ, η οποία έχει πλέον διακοπεί.

Η μόνη που μπορεί να απαντήσει με σιγουριά ποια υπηρεσία ποιας χώρας βρίσκεται πίσω από τη μόλυνση του κινητού του Στέλιου Κούλογλου το 2022 και το 2023, είναι η NSO. Όπως είχε γράψει το Reuters τον Φεβρουάριο του 2022, η NSO, η οποία αρνείται οποιαδήποτε ευθύνη για της παραβιάσεις απορρήτου από κυβερνητικούς πελάτες που χρησιμοποιούν το Pegasus, δήλωσε ότι η βάση δεδομένων «καταγραφής ελέγχου» (audit logs) παρέχει ακριβείς πληροφορίες για τηλέφωνα που έχουν μολυνθεί από το spyware.

Σε μια παλαιότερη συνέντευξή της στο inside story, η Σόφι ιν 'τ Βελντ, εισηγήτρια της επιτροπής PEGA, είχε αναφέρει ότι «στα συμβόλαια που υπογράφει η NSO Group με πελάτες της για το Pegasus υπάρχουν ρήτρες που λένε ότι σε περίπτωση που υπάρχουν αξιόπιστες ενδείξεις ότι γίνεται κατάχρηση, τότε η NSO έχει το δικαίωμα να ζητήσει από τον τελικό χρήστη πρόσβαση στα αρχεία καταγραφής ελέγχου (audit logs), ώστε να επιβεβαιώσει αν γίνεται ή όχι κατάχρηση του λογισμικού κατασκοπίας. Αν ο πελάτης δεν είναι συνεργάσιμος, τότε η NSO έχει το δικαίωμα να προσπελάσει τα audit logs χωρίς συγκατάθεσή του». Σχετική αναφορά υπάρχει και στις απαντήσεις της NSO προς την PEGA.

Η κορυφή του παγόβουνου

Ρωτήσαμε τον επικεφαλής εμπειρογνώμονα στο Citizen Lab, Τζον Σκοτ Ράιλτον, αν με αφορμή τα τουλάχιστον δύο περιστατικά μόλυνσης του κινητού του Στέλιου Κούλογλου με Pegasus εξέτασαν τις συσκευές και άλλων μελών της PEGA – και αν ναι, πόσων. «Δεν μπορούμε να σχολιάσουμε [συγκεκριμένους] αριθμούς, αλλα μπορούμε να πούμε ότι η κατάσταση [ως προς το] Pegasus των περισσότερων τηλεφώνων της επιτροπής είναι άγνωστη».

Image

Ο Στέλιος Κούλογλου μιλώντας στο inside story αναφέρει: «Ελαφρώς σοκαρίστηκα και εξεπλάγην πάρα πολύ, γιατί θέλει πολλή θρασύτητα ένα μέλος της επιτροπής που ερευνά το Pegasus να κατασκοπεύεται από το Pegasus. Εξεπλάγην επίσης διότι είχα δώσει το κινητό μου το καλοκαίρι του 2022 στο εργαστήριο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου [αυτό που εντόπισε τη στόχευση του Νίκου Ανδρουλάκη με Predator] και ήταν καθαρό. Όταν ξεσπάει η υπόθεση [του Ανδρουλάκη], θεώρησα ότι οι υπεύθυνοι του Predator θα θέλουν να κρύψουν τα ίχνη τους, άρα από εκεί θεώρησα ότι ήμουν προστατευμένος και συγχρόνως από τη στιγμή που είμαι μέλος της PEGA μου ήταν πολύ δύσκολο να φανταστώ ότι θα προσπαθήσουν κάτι τέτοιο. Αυτό τι μας δείχνει; Κατά τη γνώμη μου μας δείχνει μια αίσθηση ατιμωρησίας και αυτή η αίσθηση παραπέμπει στην Ελλάδα». Ζητήσαμε να μας πει αν έχει κάτι πιο συγκεκριμένο κατά νου. Απάντησε ότι αναφέρεται σε άτομα που πιθανόν είχαν ενδιαφέρον για την ελληνική υπόθεση των παράνομων παρακολουθήσεων, με δεδομένο ότι μέχρι στιγμής είναι το μόνο μέλος της PEGA που έχει γίνει γνωστό ότι έχει μολυνθεί με το Pegasus, χωρίς όμως να μπορεί να προσδιορίσει ποιος είναι υπεύθυνος για τη στόχευσή του χωρίς επαρκή στοιχεία.

Ο δημοσιογράφος και πρώην ευρωβουλευτής σκοπεύει να κινηθεί δικαστικά εναντίον της NSO και των αγνώστων που βρίσκονται πίσω από τη μόλυνσή του κινητού του με Pegasus (χώρες τέλεσης είναι η Ελλάδα και το Βέλγιο) και επίσης θα επιδιώξει να φέρει το θέμα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο μέσω των επαφών που έχει διατηρήσει εκεί.

Απαντώντας σε σχετικό γραπτό ερώτημα του inside story, η Γερμανίδα ευρωβουλεύτρια των Πράσινων και μέλος της PEGA, Χάνα Νόιμαν, αναφέρει:

«[...] Οι τελευταίες αποκαλύψεις, συμπεριλαμβανομένων ενδείξεων ότι ακόμη και ένα μέλος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στοχοποιήθηκε κατά τη διάρκεια των εργασιών της επιτροπής, δείχνουν ότι αυτοί που είναι υπεύθυνοι δεν σταματούν πουθενά. Αυτή είναι μια άμεση απειλή για την ευρωπαϊκή δημοκρατία και τον κοινοβουλευτισμό. Το μισθοφορικό κατασκοπευτικό λογισμικό δεν βελτιώνει την ασφάλειά μας. Την αποδυναμώνει.

[...] Χρειαζόμαστε λογοδοσία, σοβαρές έρευνες και ισχυρές διασφαλίσεις. Οι συνάδελφοι στα εθνικά και ευρωπαϊκά κοινοβούλια θα πρέπει να λάβουν σοβαρά υπόψη την απειλή και να ελέγχουν τακτικά τις συσκευές τους. Φοβάμαι ότι αυτή η υπόθεση είναι μόνο η κορυφή του παγόβουνου».

Από την πλευρά της η Βελγίδα ευρωβουλεύτρια με τους Πράσινους και επίσης μέλος της PEGA, Σάσκια Μπρίκμοντ, σε δελτίο Τύπου που προετοίμασε και μας απέστειλε με εμπάργκο ενόψει της σημερινής δημοσίευσης, δηλώνει σοκαρισμένη από την είδηση ​​ότι ο πρώην Έλληνας συνάδελφός της Στέλιος Κούλογλου και πρώην μέλος της Εξεταστικής Επιτροπής PEGA έπεσε θύμα κατασκοπείας και καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να λάβει δεσμευτικά μέτρα για την απαγόρευση της παράνομης χρήσης spyware στην Ευρώπη, βάσει των συστάσεων της Εξεταστικής Επιτροπής PEGA.

Σχολιάζοντας τα νέα ευρήματα του Citizen Lab, η πρώην ευρωβουλεύτρια και εισηγήτρια της επιτροπής PEGA Σόφι ιν 'τ Βελντ αναφέρει στο inside story: «Το θέμα είναι ότι όλοι τώρα θα ξεκινήσουν να εικάζουν ποιος είναι από πίσω και γιατί, γιατί (στόχευσαν) αυτό το συγκεκριμένο πρόσωπο. Αλλά αυτή είναι η λάθος ερώτηση. Το ερώτημα είναι πώς είναι δυνατόν επί χρόνια τώρα να βλέπουμε μέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, μέλη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, προσωπικό της Κομισιόν, μέλη του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου να έχουν στοχευθεί με κατασκοπευτικό λογισμικό; Είναι όλοι υπεύθυνοι για τη λήψη αποφάσεων σε ευρωπαϊκό επίπεδο, επομένως οτιδήποτε αποφασίζουν είναι ευρωπαϊκός νόμος. Γιατί δεν μας νοιάζει; Γιατί δεν γράφουν μαζικά τα μίντια για αυτό; Οι ενδιάμεσες εκλογές στην Αϊόβα [των ΗΠΑ] έχουν μεγαλύτερη [δημοσιογραφική] κάλυψη από αυτό το ζήτημα. Αυτό το ζήτημα έχει να κάνει με τη δική μας δημοκρατία και αυτό είναι σημαντικό. Ποια κυβέρνηση είναι από πίσω δεν ξέρουμε, μπορεί να μάθουμε, μπορεί και όχι, αλλά το θέμα είναι το γεγονός ότι αυτό μπορεί και συμβαίνει στην Ευρώπη. Αν δεν αρχίσουμε να νοιαζόμαστε για την δική μας δημοκρατία, θα πέσουμε πολύ πιο βαθιά από τις ΗΠΑ».