Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Το άρθρο αυτό σας το προσφέρει ο συνδρομητής Ελευθερία Τσαλίκη.

Γίνετε συνδρομητής για να μπορείτε να τα μοιραστείτε και εσείς.

Χρόνος ανάγνωσης:
10'
Κείμενο:
Πρώτη ημέρα εργασιών της Συνόδου της Σύμπραξης για τη Διατλαντική Συνεργασία για την Ενέργεια (The Partnership for Transatlantic Energy Cooperation/P-TEC), στο Ζάππειο Μέγαρο, Πέμπτη 6 Νοεμβρίου 2025. (ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΟΝΤΑΡΙΝΗΣ/EUROKINISSI)
Φωτογραφία από την πρώτη ημέρα εργασιών της Συνόδου της Σύμπραξης για τη Διατλαντική Συνεργασία για την Ενέργεια στο Ζάππειο Μέγαρο, στις 6 Νοεμβρίου 2025. [Γιώργος Κονταρίνης/Eurokinissi]

Ποιος κερδίζει και ποιος χάνει από τις πιθανές εξορύξεις στο Ιόνιο;

Η συμφωνία συνοδεύτηκε από πανηγυρικές δηλώσεις της κυβέρνησης περί εγγυημένης ενεργειακής αυτονομίας, όπως άλλωστε ήταν αναμενόμενο. Εμείς κοιτάξαμε λίγο πιο βαθιά και σας εξηγούμε με λίγα λόγια γιατί δεν είναι όλα ιδανικά πλασμένα.
Φωτογραφία από την πρώτη ημέρα εργασιών της Συνόδου της Σύμπραξης για τη Διατλαντική Συνεργασία για την Ενέργεια στο Ζάππειο Μέγαρο, στις 6 Νοεμβρίου 2025. [Γιώργος Κονταρίνης/Eurokinissi]

Την στιγμή που όλος ο πλανήτης ετοιμαζόταν για την COP30 της Βραζιλίας –μια Διάσκεψη που αναδεικνύει τη σημασία που έχει για τον πλανήτη η παύση της χρήσης ορυκτών καυσίμων– στην άλλη άκρη του κόσμου η ελληνική κυβέρνηση γνωστοποιούσε, με πανηγυρικό τόνο, την υπογραφή συμφωνίας για την έναρξη ερευνητικών εξορύξεων υδρογονανθράκων στο Ιόνιο.

Όχι μόνο αυτό. Αλλά τις τελευταίες ημέρες της COP30, όταν τα κράτη δεν μπορούσαν να φτάσουν σε συμφωνία με μήλον της έριδος τα ορυκτά καύσιμα, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, παρουσίαζε με ενθουσιασμό το πόσο κοντά βρισκόμαστε σε νέα συμφωνία για εξορύξεις στα Δυτικά της Κρήτης.

Remote video URL
Δύο μέρες πριν τη Διατλαντική Διάσκεψη για την Ενέργεια, κατά την οποία υπογράφηκαν οι συμφωνίες ExxonMobil, Energean και HelleniQ Energy για έρευνες και εξορύξεις στο Βόρειο Ιόνιο, ο υπουργός δεν έκρυψε το πώς βλέπει η κυβέρνησή του την πράσινη μετάβαση.

Πώς θα μπορούσε να επηρεάσει τη χώρα μας μια ενδεχόμενη ανακάλυψη κοιτασμάτων που θα οδηγούσε σε εμπορικές γεωτρήσεις; Απευθυνθήκαμε σε ειδικούς στα θέματα ενέργειας και κλίματος, για να λύσουμε τις απορίες που συνοδεύουν αυτή την «ιστορική» και «σωτήρια», όπως χαρακτηρίστηκε, συμφωνία.

Τι εξορύξεις θα γίνουν στην Ελλάδα και πού;

Στις 6 Νοεμβρίου 2025, το ελληνικό κράτος συμφώνησε να παραχωρήσει σε μια σύμπραξη πετρελαϊκών εταιρειών (ExxonMobil, Energean, HelleniQ Energy) το επονομαζόμενο «οικόπεδο 2» (Block 2) στο Ιόνιο, για να πραγματοποιήσουν ερευνητική γεώτρηση.

Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι θα γίνουν πρώτα εξερευνητικές γεωτρήσεις για να οριστεί το μέγεθος των κοιτασμάτων και στην συνέχεια θα εκτιμηθεί αν είναι εμπορικά εκμεταλλεύσιμα, ώστε να προχωρήσουν τελικά οι εταιρείες σε κανονικές γεωτρήσεις. Αξίζει να αναφερθεί ότι ήδη από το 2022 είχαν γίνει στη περιοχή σεισμικές έρευνες για το ζήτημα.

Το «οικόπεδο 2» βρίσκεται 30 χλμ. δυτικά της Κέρκυρας και συνορεύει με το θαλάσσιο όριο Ελλάδας-Ιταλίας. Σύμφωνα με την Ελληνική Διαχειριστική Εταιρεία Υδρογονανθράκων και Ενεργειακών Πόρων, δεδομένου ότι υπάρχει επιβεβαιωμένο πετρελαϊκό σύστημα στη Δυτική Ελλάδα (Δυτικό Κατάκολο) και στην Αδριατική Θάλασσα, η συγκεκριμένη περιοχή καθίσταται «ενδιαφέρουσα».

Image
χαρτης
Τμήμα του χάρτη της ΕΔΕΥΕΠ με τα ενεργειακά έργα στην Ελλάδα. Με μωβ σημειώνεται δυτικά της Κέρκυρας η «Περιοχή 2».

«Το αν τα κοιτάσματα αυτά είναι εμπορικά εκμεταλλεύσιμα, θα το ξέρουμε το 2027» δήλωσε σε συνέντευξη στο OPEN ο Σταύρος Παπασταύρου, υποστηρίζοντας ότι «αν αποδειχθεί ότι υπάρχουν εμπορικά εκμεταλλεύσιμα κοιτάσματα, αυτό σημαίνει σημαντική αύξηση του δημόσιου πλούτου, σημαντικοί δημόσιοι πόροι, νέες θέσεις εργασίας και ενίσχυση της ενεργειακής μας ασφάλειας [...] Αν αποδειχθεί στο μπλοκ 2 ότι είναι εμπορικά εκμεταλλεύσιμο, εκείνη την στιγμή όλα τα θαλάσσια οικόπεδα που έχουμε στην επικράτειά μας, αποκτούν δυνητικά, μια άλλη αξία. [...] Θεωρώ ότι πριν το 2030 θα μπορούμε να έχουμε ουσιαστική ενίσχυση του εθνικού πλούτου».

Επιπλέον, σε συνέντευξή του στον Real FM 97,8 ο ίδιος επιβεβαίωσε για το οικόπεδο της Δυτικής Κρήτης, ότι «την Παρασκευή (28/11) η σύμβαση (σ.σ.: με την Chevron) κατατέθηκε στο Ελεγκτικό Συνέδριο». Σημείωσε, δε, πως εφόσον ολοκληρωθεί ο έλεγχος του Ελεγκτικού Συνεδρίου, στον επόμενο ενάμιση μήνα, «θα μπορούσε να πάει τον Ιανουάριο του 2026 στη Βουλή», ανοίγοντας τον δρόμο ώστε «το 2026 να ξεκινήσουν οι πρώτες σεισμικές και γεωφυσικές έρευνες από την κοινοπραξία Chevron-HelleniqEnergy. Απαιτείται η μέγιστη δυνατή εθνική συναίνεση στον τομέα της ανάπτυξης των υδρογονανθράκων».

Είναι η πρώτη φορά που κάνουμε εξορύξεις στην Ελλάδα;

Όχι, δεν είναι.

Υπεράκτιες εμπορικές γεωτρήσεις έχουν πραγματοποιηθεί στην χώρα μας στον Πρίνο, μια περιοχή στο Θρακικό Πέλαγος, ανάμεσα στη Θάσο και την Καβάλα. Τα κοιτάσματα ανακαλύφθηκαν το 1974 και από το 1981 ξεκίνησε η εμπορική εκμετάλλευσή τους.

Image
Φωτό αρχείου από τις εγκαταστάσεις άντλησης πετρελαίου του Πρίνου, έξω από την Θάσο. Στο βάθος διακρίνεται το Όρος Άθως. Η λήψη έχει γίνει από την Καρβάλη Καβάλας. (ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΜΕΣΣΗΝΗΣ/EUROKINISSI)
Φωτογραφία αρχείου από τις εγκαταστάσεις άντλησης πετρελαίου του Πρίνου, έξω από τη Θάσο. Στο βάθος διακρίνεται το Όρος Άθως. Η λήψη έχει γίνει από την Καρβάλη Καβάλας. [Δημήτρης Μεσσήνης/Eurokinissi]

Όμως τα πράγματα μάλλον δεν πήραν την τροπή που θα ήθελε η εταιρεία που τα εκμεταλλευόταν, η Energean, αφού το 2024 η παραγωγή πετρελαίου στον Πρίνο έγραψε σημαντικές ζημιές με παραγωγή 1.000-1.200 βαρελιών καθημερινά. Το κόστος εξόρυξης κατέληξε να είναι υψηλότερο από την τιμή πώλησης και έτσι η εταιρία αποφάσισε την προσωρινή διακοπή λειτουργίας και στράφηκε στην αποθήκευση CO₂ από ενεργοβόρες βιομηχανίες.

Επίσης η τελευταία ερευνητική γεώτρηση που πραγματοποιήθηκε στην χώρα ήταν πάνω από 40 χρόνια πριν, στην Δυτική Ελλάδα το 1981, όταν και ανακαλύφθηκε το κοίτασμα του Κατάκολου, που όμως δεν προχώρησε σε εμπορική εκμετάλλευση.

Γιατί προσπαθούμε να στραφούμε στις εξορύξεις;

Όπως προαναφέραμε, η ρητορική της κυβέρνησης είναι ότι μέσω των εξορύξεων μπορούμε να πετύχουμε την ενεργειακή ανεξαρτησία της χώρας. Άλλωστε, όπως και για όλη την Ευρώπη σημαντικός στόχος αυτή τη στιγμή είναι να βρεθούν λύσεις για να απεξαρτηθούμε από το ρωσικό φυσικό αέριο. Και αυτή η συγκυρία βοηθάει στο αφήγημα της αναγκαιότητας εξορύξεων και στην χώρα μας – σαν να ήταν η μόνη επιλογή που υπάρχει.

Ταυτόχρονα όμως τα κυβερνητικά στελέχη καθιστούν ξεκάθαρο ότι θέλουν να παίξουμε ρόλο στον κάθετο Διάδρομο, ένα έργο που θα μεταφέρει (κυρίως αμερικανικό) LNG προς τις βαλκανικές χώρες και την κεντρική και ανατολική Ευρώπη, με πύλη εισόδου την Ελλάδα.

Υπάρχουν όμως κι άλλοι γεωπολιτικοί παράγοντες που παίζουν ρόλο στην απόφαση της κυβέρνησης. «Έχουν βρεθεί κοιτάσματα στην Αδριατική, έχουν κάνει εξορύξεις οι Αλβανοί, οι Τούρκοι, οι Λίβυοι, οι Αιγύπτιοι, οι Ισραηλινοί. Οι μόνοι που δεν έχουμε κάνει είμαστε εμείς» έχει δηλώσει ο υπουργός Ενέργειας.

Δεν είχαμε αρχίσει όμως να απομακρυνόμαστε από τα ορυκτά καύσιμα, τόσο εμείς όσο και οι άλλες χώρες;

«Είναι αλήθεια ότι στην Ελλάδα έχουμε απομακρυνθεί πολύ από τον λιγνίτη» μας λέει ο Νίκος Μάντζαρης, αναλυτής πολιτικής στα θέματα ενέργειας και συνιδρυτής του The Green Tank. Παραθέτει τα επίσημα στοιχεία του ΑΔΜΗΕ, που δείχνουν ότι μεταξύ 2019 και 2025 η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από λιγνίτη μειώθηκε κατά 76%.

«Ωστόσο, δεν ισχύει το ίδιο για το ορυκτό αέριο» υπογραμμίζει, καθώς η χρήση του για ηλεκτροπαραγωγή (κύρια χρήση του αερίου στην Ελλάδα ~70%) στο ίδιο χρονικό διάστημα αυξήθηκε κατά 28%. «H χώρα εξακολουθεί να είναι πολύ εξαρτημένη από το πετρέλαιο τόσο για ηλεκτροπαραγωγή στα νησιά όσο, κυρίως, για μεταφορές και θέρμανση».

Image
Στιγμιότυπο από το δίκτυο διανομής φυσικού αερίου στην πόλη των Τρικάλων. (ΘΑΝΑΣΗΣ ΚΑΛΛΙΑΡΑΣ/EUROKINISSI)
Δίκτυο διανομής φυσικού αερίου στην πόλη των Τρικάλων. [Θανάσης Καλλιάρας/Eurokinissi]

Όπως περιγράφει όμως, και παγκοσμίως η κατανάλωση πετρελαίου και φυσικού αερίου παραμένει υψηλή παρά τις προειδοποιήσεις των κλιματικών επιστημόνων. «Δεν είναι διόλου τυχαίο το γεγονός ότι το τελευταίο Emissions Gap Report του Περιβαλλοντικού Προγράμματος του ΟΗΕ (UNEP) δείχνει ότι το 2024 είχαμε ιστορικό υψηλό των παγκόσμιων εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου φτάνοντας τους 57,7 δισεκατομμύρια τόνους ισοδύναμου CO2, μια αύξηση 2,3% σε σχέση με το 2023.

Μόνη «παρηγοριά» σε αυτή την κλιματικά δυστοπική πραγματικότητα είναι ότι ο ρυθμός αύξησης της κατανάλωσης ορυκτών καυσίμων μειώνεται, κοινώς έχουμε μικρή επιβράδυνση. Ωστόσο αυτή είναι ανεπαρκέστατη για την προστασία από την κλιματική κρίση. Επομένως ακόμα αργεί η «στροφή» μακριά από τα ορυκτά καύσιμα, παρά την αλματώδη πρόοδο των ΑΠΕ παγκοσμίως.

Είναι καλό το φυσικό αέριο;

Η σύντομη απάντηση είναι, όχι.

Ο Σταύρος Ντάφης, φυσικός/μετεωρολόγος και συνιδρυτής του δικτύου επιστημονικής ενημέρωσης για τον καιρό και το κλίμα Climatebook, εξηγεί ότι: «Το 2022 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προώθησε τη μετάβαση από τον λιγνίτη στο φυσικό αέριο ως ενδιάμεσο καύσιμο στο πλαίσιο της πράσινης μετάβασης. Ωστόσο, ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας έχει καταστήσει σαφές ήδη από το 2021 ότι, για να ευθυγραμμιστεί η παγκόσμια οικονομία με τους στόχους της Συμφωνίας του Παρισιού και ειδικά με το σενάριο του 1,5°C, δεν απαιτούνται νέες εξορύξεις ή νέα κοιτάσματα πετρελαίου και φυσικού αερίου πέρα από όσα ήταν ήδη δρομολογημένα».

Το φυσικό αέριο όμως δεν είναι καθόλου αθώο καύσιμο. Κι αυτό χάρη στις εκπομπές μεθανίου –του κύριου συστατικού του φυσικού αερίου– που λαμβάνουν χώρα κατά την εξόρυξη και τη μεταφορά του. «Το φυσικό αέριο όταν καίγεται στον καυστήρα μιας πολυκατοικίας απελευθερώνει διοξείδιο του άνθρακα κατά περίπου ⅓ λιγότερο από αυτό που θα απελευθερώσει η καύση πετρελαίου. Το πρόβλημα έγκειται κατά την εξόρυξη και τη μεταφορά του, καθώς εκεί είναι που εκλύεται μεθάνιο. Πρόκειται για ένα πιο ισχυρό θερμοκηπικό αέριο από το διοξείδιο του άνθρακα, ακόμα και ογδόντα φορές πιο ισχυρό» εξηγεί ο Ντάφης.

Πώς θα επηρεάσουν οι εξορύξεις την Ελλάδα;

Ας ξεκαθαρίσουμε αρχικά ότι μιλάμε για το υποθετικό σενάριο κατά το οποίο πράγματι θα βρεθούν εκμεταλλεύσιμα κοιτάσματα στο Ιόνιο.

  • Δεν θα πιάσουμε τους κλιματικούς μας στόχους

Πριν την COP30, στις Βρυξέλλες, οι ευρωβουλευτές ψήφισαν υπέρ της τροποποίησης του Κλιματικού Νόμου, η οποία θέτει έναν νέο, δεσμευτικό κλιματικό στόχο που αφορά τη μείωση των καθαρών εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου κατά 90% σε σύγκριση με τα επίπεδα του 1990, μέχρι το 2040.

«Αν προσθέσουμε στο μείγμα μας νέο φυσικό αέριο και πετρέλαιο δεν θα μπορέσουμε να “κόψουμε” εκπομπές και να φτάσουμε αυτούς τους στόχους» λέει ο Ντάφης και εξηγεί: «Η  κάθε εξόρυξη προσθέτει εκπομπές. Η χώρα μας εξακολουθεί να παράγει σημαντικές εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου, κυρίως επειδή η χρήση φυσικού αερίου για θέρμανση παραμένει υψηλή και επειδή σε τομείς όπως οι μεταφορές η πρόοδος είναι πιο αργή σε σχέση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Ως αποτέλεσμα, η Ελλάδα κατατάσσεται χαμηλά στις σχετικές ευρωπαϊκές αξιολογήσεις, μαζί με χώρες όπως η Βουλγαρία και η Κύπρος. Πρέπει να κάνουμε γενναίες πολιτικές αλλαγές για να μειώσουμε τις εκπομπές μας στους άλλους τομείς, και να φτάσουμε στο σημείο να πούμε ότι μια νέα εξόρυξη δεν θα μας κάνει και μεγάλο κακό».

  • Ενισχύουμε την κλιματική κρίση στον πλανήτη

Τα θερμοκηπικά αέρια που θα παραχθούν δεν επηρεάζουν μόνο την χώρα μας, αφού η κλιματική κρίση δεν βλέπει σύνορα. «Προσθέτουμε αέρια θερμοκηπίου σε μια ήδη πολύ καταπονημένη ατμόσφαιρα. Και αυτές οι εκπομπές θα μείνουν για τα επόμενα 20 με 100 χρόνια. Το διοξείδιο του άνθρακα και το μεθάνιο παραμένουν στην ατμόσφαιρα για πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα, από 20 χρόνια έως και έναν αιώνα. Γι’ αυτό, ακόμη κι αν σταματήσουμε πλήρως τις εκπομπές CO₂, η θερμοκρασία του πλανήτη δεν θα αρχίσει αμέσως να μειώνεται. Το κλίμα θα σταθεροποιηθεί πρώτα και η πτώση της θερμοκρασίας θα χρειαστεί πολύ χρόνο, καθώς η υπερθέρμανση που έχει ήδη προκληθεί θα παραμείνει. Έτσι, όσο καθυστερούμε να περιορίσουμε τις εκπομπές, τόσο περισσότερο παρατείνουμε και το διάστημα στο οποίο ο πλανήτης θα παραμείνει θερμότερος» λέει ο Ντάφης.

Όπως καταλήγει και ο Νίκος Μάντζαρης, «καταφανώς η απόφαση της κυβέρνησης να προχωρήσει σε εξορύξεις υδρογονανθράκων έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τα ευρήματα της κλιματικής επιστήμης που λένε ξεκάθαρα ότι τα ορυκτά καύσιμα που έχει ο πλανήτης πρέπει να παραμείνουν στη θέση τους κι ότι η κατανάλωση ορυκτού αερίου και πετρελαίου ειδικότερα πρέπει να μειώνεται κατά 3% ετησίως ως το 2050 (αντί να αυξάνεται όπως τώρα), αν θέλουμε να διατηρήσουμε ζωντανή την παραμικρή ελπίδα να επιστρέψει ο πλανήτης σε θερμοκρασίες κάτω από το όριο του 1,5 βαθμού Κελσίου σε σχέση με τα προβιομηχανικά επίπεδα, κι αυτό ως το τέλος του αιώνα.

Η πολιτική αυτή επιλογή της κυβέρνησης φαίνεται ακόμα πιο παράλογη αν αναλογιστεί κανείς ότι η χώρα μας βρίσκεται σε μια από τις πιο ευάλωτες στην κλιματική κρίση περιοχές του κόσμου. Ο ίδιος ο πρωθυπουργός έχει επανειλημμένα τονίσει (ακόμα και στην περσινή COP29) ότι πρέπει να επενδύσουμε πόρους στην προσαρμογή στην κλιματική κρίση, η οποία είναι μια πολύ ακριβή υπόθεση και θα κοστίσει στην εθνική οικονομία πολλά περισσότερα από τα πιθανά έσοδα από τις εξορύξεις υδρογονανθράκων. Ενδεικτικά, όπως επανειλημμένα δήλωσαν αρμόδια στελέχη της κυβέρνησης και ο ίδιος ο πρωθυπουργός, ο λογαριασμός μόνο από τις καταστροφές που προκάλεσαν ο Ντάνιελ και ο Ηλίας ξεπερνά τα 3 δισ. ευρώ. Από τη μία μεριά δηλαδή η κυβέρνηση δηλώνει ότι δαπανά και θα δαπανήσει κι άλλους οικονομικούς πόρους για να αντιμετωπίσει/προσαρμοστεί η χώρα στις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης, και από την άλλη μεριά προβαίνει σε εξορύξεις υδρογονανθράκων, οι οποίες αναμφισβήτητα θα τις επιδεινώσουν».

  • Επιβαρύνουμε το τοπικό οικοσύστημα

Τέτοιου είδους κινήσεις αποτελούν τεκμηριωμένα μία από τις σοβαρότερες απειλές για τα θαλάσσια οικοσυστήματα και τη σπάνια θαλάσσια ζωή (π.χ. φυσητήρες, ζιφιοί, δελφίνια, μεσογειακές φώκιες, θαλάσσιες χελώνες και προστατευμένα κοράλια) της Ελληνικής Τάφρου, ενός σημαντικότατου θαλάσσιου οικοσυστήματος της Ανατολικής Μεσογείου, όπως τονίζει η περιβαλλοντική οργάνωση WWF, δηλώνοντας την αντίθεσή της στις εξορύξεις.

«Οι σεισμικές έρευνες, οι γεωτρήσεις και οι πλατφόρμες εξόρυξης προκαλούν εκτεταμένη ρύπανση, συνεχή ηχορύπανση, απόβλητα και λειτουργικές διαρροές, αφήνοντας πίσω μόνιμα κατεστραμμένα οικοσυστήματα. Ένα διαχρονικό κόστος που θα κληθούν να αναλάβουν οι τοπικές κοινωνίες» σημειώνουν στην ανακοίνωσή τους.

Image
Η πλατφόρμα εξόρυξης πετρελαίου στην ανοικτή θάλασσα της Ερυθράς Θάλασσας στην περιοχή Ras Behar της Αιγύπτου στις 29 Ιανουαρίου 2023. Stringer / Anadolu Agency (Φωτογραφία: STRINGER / ANADOLU AGENCY / Anadolu μέσω AFP)
Η πλατφόρμα εξόρυξης πετρελαίου στην ανοικτή θάλασσα της Ερυθράς Θάλασσας στην περιοχή Ρας Μπεχάρ της Αιγύπτου στις 29 Ιανουαρίου 2023. [Stringer / Anadolu Agency μέσω AFP]

Επιπλέον τονίζουν πως «η εξόρυξη πετρελαίου και αερίου αποτρέπει κάθε άλλη βιώσιμη δραστηριότητα: υπονομεύει την αλιεία, απωθεί τον τουρισμό και δεσμεύει τεράστιες θαλάσσιες εκτάσεις, μετατρέποντας δημόσιους φυσικούς πόρους σε επιχειρηματικά “οικόπεδα”. Και όλα αυτά, μέσα σε ένα περιβάλλον αδιαφάνειας και απουσίας λογοδοσίας, ιδιαίτερα καθώς ο ελεγκτικός μηχανισμός χρηματοδοτείται από τις ίδιες τις πετρελαϊκές εταιρείες, οι μελέτες περιβαλλοντικών επιπτώσεων είναι ανεπαρκείς και οι διαπραγματεύσεις με τις εταιρείες παραμένουν μυστικές».

Σημαντικό δε στοιχείο που υπογραμμίζει η οργάνωση είναι ότι αυτές οι κινήσεις της ελληνικής κυβέρνησης είναι «εξαιρετικά αντιφατικές με τις δεσμεύσεις που η ίδια ανέλαβε μόλις ενάμιση χρόνο πριν στο Our Ocean Conference 2024, όταν διαβεβαίωνε ότι δεν θα υπάρξουν νέες παραχωρήσεις θαλάσσιων οικοπέδων».

Δεν θα φέρουν όμως έσοδα και αυτονομία, όπως λέει η κυβέρνηση;

Για να λύσουμε αυτήν την απορία απευθυνθήκαμε πάλι στον Νίκο Μάντζαρη, ο οποίος μας εξήγησε ότι:

«Όχι και αυτό γιατί εάν τελικά βρεθεί αέριο και αν το μέγεθος του κοιτάσματος είναι ικανό να το καταστήσει οικονομικά απολήψιμο ώστε να προχωρήσει τελικά η εμπορική εκμετάλλευσή του από τη σύμπραξη Exxon, Helleniq kai Energean, το αέριο που θα εξορυχθεί δεν προορίζεται για την κάλυψη των αναγκών της Ελλάδας, αλλά για πώληση σε όποιες αγορές αποφασίσουν οι εταιρείες που εκμεταλλεύονται το κοίτασμα.

Το μόνο που απομένει για τη χώρα είναι το οικονομικό έσοδο το οποίο και αυτό είναι πολύ αμφίβολο. Κι αυτό γιατί σύμφωνα με τον ελληνικό νόμο (4001/2011), η Ελλάδα (κεντρικό κράτος και περιφέρεια) θα εισπράξει εκτός από τα μισθώματα, το 25%, αλλά όχι επί των εσόδων που θα προκύψουν από την πώληση του αερίου, αλλά επί του καθαρού φορολογητέου εισοδήματος (στην ουσία τα κέρδη) των εταιρειών εξόρυξης.

Επομένως αν οι εταιρείες παρουσιάσουν ζημιές κάποια από τα έτη της εκμετάλλευσης, τα αντίστοιχα έσοδα της Ελλάδας από τη φορολογία εισοδήματος θα είναι μηδενικά. Σε ό,τι αφορά τα έσοδα από μισθώματα, αυτά καθορίζονται σε κάθε σύμβαση ξεχωριστά και στην προκειμένη περίπτωση δεν είναι γνωστά, ωστόσο συνήθως είναι συνάρτηση των επιπέδων παραγωγής».

Ο ίδιος επίσης περιγράφει ότι με βάση το πιο αισιόδοξο σενάριο –που προκύπτει από δηλώσεις του προέδρου της ΕΔΕΥΕΠ– τα έσοδα της χώρας δεν θα ξεπεράσουν τα 5 δισ. ευρώ σε 25 χρόνια, δηλαδή 200 εκατομμύρια ευρώ τον χρόνο κατά μέσο όρο.

«Αρκεί να σας πω ότι τα ετήσια έσοδα της χώρας το 2024 από την εφαρμογή του Συστήματος Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (ΣΕΔΕ), της “ναυαρχίδας” της ευρωπαϊκής κλιματικής πολιτικής, ξεπέρασαν το 1 δισ. ευρώ. Με άλλα λόγια, ακόμα και με στεγνά οικονομικούς όρους, η προστασία του κλίματος είναι πιο προσοδοφόρα από την καταστροφή του μέσω καύσης ορυκτών καυσίμων» δηλώνει δίνοντας μια διαφορετική διάσταση στο θέμα.

Υπάρχει εναλλακτική για ενεργειακή αυτονομία;

Η απάντηση από όλους τους συνομιλητές μας είναι θετική, και επικεντρώνεται φυσικά στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και κυρίως σε επενδύσεις που αφορούν την αποθήκευσή της.

«Δεν θα πετύχουμε καμία αυτονομία, αν αρχικά δεν ανανεώσουμε το ηλεκτρικό μας δίκτυο» τονίζει ο Ντάφης. «Πρέπει να επενδύσουμε στην ανανέωση του δικτύου ηλεκτρικής ενέργειας, γιατί παρεμπιπτόντως, είναι και ο πρώτος εμπρηστής τα καλοκαίρια στη χώρα μας, και στην συνέχεια να επενδύσουμε στις ΑΠΕ, σε μπαταρίες και παραγωγή πράσινου υδρογόνου».

Image
Ανεμογεννήτριες στον Κιθαιρώνα στη Βοιωτία. [Μιχάλης Καραγιάννης/Eurokinissi]
Ανεμογεννήτριες στον Κιθαιρώνα στη Βοιωτία. [Μιχάλης Καραγιάννης/Eurokinissi]

«Η Ελλάδα μπορεί σε πολύ λίγα χρόνια (ως το 2035) να έχει ένα μίγμα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας που θα βασίζεται στην καθαρή ενέργεια των Ανανεώσιμων Πηγών, αν επενδύσει σε υποδομές αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας και άλλες τεχνολογίες καθαρής ευελιξίας, αντί για νέες μονάδες ορυκτού αερίου όπως κάνει τώρα» υποστηρίζει ο Μάντζαρης.

Μάλιστα, ο ίδιος υπογραμμίζει την ανάγκη απανθρακοποίησης σε τομείς όπως η μεταφορές και η βιομηχανία. «Για τις βιομηχανικές διεργασίες που είναι πολύ δύσκολο και δαπανηρό να εξηλεκτριστούν (όπως π.χ. η παραγωγή κλίνκερ στις μονάδες τσιμέντου) πρέπει η χώρα μας να αναπτύξει και να εφαρμόσει τεχνολογίες δέσμευσης και αποθήκευση άνθρακα (CCS) καθώς και τεχνολογίες παραγωγής πράσινου υδρογόνου για την αντικατάσταση ορυκτών καυσίμων στις βιομηχανικές διεργασίες και για την παραγωγή συνθετικών καυσίμων για τη σταδιακή απανθρακοποίηση αεροπορικών μεταφορών και ναυτιλίας. Αυτού του είδους η ενεργειακή πολιτική μπορεί να προστατεύσει το κλίμα, δίνοντας παράλληλα φτερά στην εθνική οικονομία».

Τα ερωτήματά μας προς το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας δεν απαντήθηκαν.

Profile picture for user tsaliki
Είναι απόφοιτη του τμήματος Επικοινωνίας και Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης στο ΕΚΠΑ. Ξεκίνησε την επαγγελματική της πορεία και εργάστηκε για τέσσερα χρόνια στο inside story. Από το 2025 βρίσκεται στο News24/7 ενώ έχει περάσει και από τις δημοσιογραφικές ομάδες των εκπομπών: «Πρωταγωνιστές» του Σταύρου Θεοδωράκη και «Ανοιχτό Βιβλίο» της ΕΡΤ3.

Newsletter
Πέμπτη 02.07.2026

Ταυτότητα insidestory.gr 
Ιδιοκτησία - Δικαιούχος ονόματος τομέα: The Whole Story A.E.
ΑΦΜ: 800713524 ΚΕΦΟΔΕ Αττικής, ΓΕΜΗ: 137938201000
Νόμιμος Εκπρόσωπος: Δημήτρης Ξενάκης
Διαχειριστής ιστοσελίδας-Εκδότης-Διευθυντής: Δημήτρης Ξενάκης
Διευθύντρια Σύνταξης: Κατερίνα Λομβαρδέα
Έδρα: Στησιχόρου 1, 10674 Αθήνα
Επικοινωνία: [email protected], +30 2107295605 

Αριθμός Μητρώου Ηλεκτρονικού Τύπου: 242903 logo
jti certified Το inside story έχει πιστοποιηθεί ανεξάρτητα σύμφωνα με το πρόγραμμα JTI και το πρότυπο CWA 17493:2019 το οποίο προάγει την δημοσιοποίηση πληροφοριών για την ταυτότητα και τα έσοδα του Μέσου Ενημέρωσης καθώς και δεικτών που αφορούν τον επαγγελματισμό και την λογοδοσία σχετικά με τις δραστηριότητες του.