Οθωμανικά μνημεία στα Γιάννενα: Μια σχέση 104 ετών

Σαν σήμερα το 1913 απελευθερώθηκε η πόλη των Ιωαννίνων, μετά από αναμέτρηση τριών μηνών με τις οθωμανικές δυνάμεις. Τα Γιάννενα είναι η μοναδική πόλη στην Ελλάδα που κατάφερε να διατηρήσει σε σημαντικό βαθμό την οθωμανική πολιτιστική της κληρονομιά, με τα μνημεία να κατέχουν μια ξεχωριστή θέση στο αστικό της τοπίο και να αποτελούν στην ουσία την ίδια την εικόνα της.
Χρόνος ανάγνωσης: 
10
'
Στην ακρόπολη του Ιτς Καλέ στο Κάστρο των Ιωαννίνων έχει δημιουργηθεί ένα πάρκο πολιτισμού με ποικίλες μουσειακές χρήσεις. Τα περισσότερα μνημεία είναι οθωμανικά, όπως το Φετιχιέ τζαμί και το θησαυροφυλάκιο. [Θύμιος Μάντζιος]

Τα Γιάννενα φιλοξενούν δεκάδες οθωμανικά κτίρια, κηρυγμένα μνημεία από το υπουργείο Πολιτισμού. Τέσσερα από αυτά είναι τζαμιά (τα τρία διατηρούν τους μιναρέδες τους). Η πρώτη κήρυξη έγινε το 1925, οκτώ μόλις χρόνια μετά την απελευθέρωση της πόλης από τους Τούρκους, που έγινε σαν σήμερα, στις 21 Φεβρουαρίου του 1913.

Κατά τη διάρκεια των 104 αυτών ελεύθερων χρόνων, οι Γιαννιώτες είχαν και συνεχίζουν να έχουν μιαν ιδιαίτερη σχέση με τα οθωμανικά μνημεία. Ίσως επειδή αυτά ενδύθηκαν ένα πέπλο ρομαντισμού, ίσως πάλι επειδή αρκετά από αυτά έτυχε να συνεχίζουν να υπάρχουν. Από το φωτογραφικό (ψηφιακό ή μη) άλμπουμ κάθε Γιαννιώτη δεν λείπουν τα ενσταντανέ μπροστά από εμβληματικά τζαμιά της πόλης, όπως του Ασλάν πασά και του Φετιχιέ, που βρίσκονται μέσα στο Κάστρο των Ιωαννίνων.

Η δύσκολη “συμβίωση” μετά την απελευθέρωση

Μετά το 1913 η φάση της απο-οθωμανικοποίησης ήταν έντονη, με την πόλη να επιζητά τη συμμόρφωσή της με το εθνικό ιδεώδες. Ωστόσο, όπως αποδείχθηκε, η διάρρηξη της σχέσης των Ιωαννίνων με τα οθωμανικά μνημεία δεν ήταν τόσο βίαιη όσο σε άλλες πόλεις της Ελλάδας.

Βέβαια και στα Γιάννενα, όπως και αλλού, τα μνημεία αντιμετωπίστηκαν σαν λάφυρα πολέμου, ενώ το μεγάλο χτύπημα το δέχτηκαν τα τζαμιά μετά την ανταλλαγή των πληθυσμών το 1924. Μέχρι τότε, η παρουσία της μουσουλμανικής κοινότητας στην πόλη ανέστειλε εκ των πραγμάτων τη βεβήλωση των μνημείων. Οργανωμένη επιχείρηση κατεδάφισης των τζαμιών όμως δεν υπήρχε, όπως έγινε στη Θεσσαλονίκη και στη Φλώρινα. Η γιαννιώτικη “επιχείρηση” έγινε σταδιακά, κυρίως μέσα σε μια δεκαετία, για διάφορους λόγους: από την ανάγκη αποτίναξης της ενθύμησης της οθωμανικής περιόδου, μέχρι την απελευθέρωση εδάφους για τη δημιουργία νέων δημόσιων κτισμάτων με το μικρότερο κοινωνικό κόστος.

Θέλεις να συνεχίσεις; Γίνε τώρα συνδρομητής

Eίσαι ήδη συνδρομητής; Συνδέσου εδώ

Eπίλεξε συνδρομή

Η ανεξάρτητη ερευνητική δημοσιογραφία, χωρίς διαφημίσεις, απαιτεί χρόνο, χρήματα και κόπο.
Πιστεύουμε όμως οτι αυτός είναι ο μόνος δρόμος, και ελπίζουμε να μοιράζεσαι την οπτική μας.

Ετήσια

€60 ανά έτος Γράψου τώρα
Κερδίζεις €12

Μηνιαία

€6 ανά μήνα Γράψου τώρα

Αν όλοι όσοι διάβαζαν τα άρθρα μας, μας στήριζαν το μέλλον μας θα ήταν ασφαλέστερο.

Θέλεις να γνωριστούμε καλύτερα πρώτα;

Γράψου εδώ για να σου στέλνουμε ένα επιλεγμένο άρθρο την εβδομάδα δωρεάν.

Σας πείσαμε; Εμείς σας θέλουμε μαζί μας!
Χωρίς τους υποστηρικτές μας
δεν μπορούμε να υπάρχουμε.