Τρεις φορές πιο φθηνά τα rapid test σε διαγωνισμό του ΙΦΕΤ από εκείνα της Περιφέρειας Αττικής

Νέα ερωτήματα εγείρονται για το κατά πόσον ήταν συμφέρουσα για το ελληνικό Δημόσιο η πρόσφατη προμήθεια 107.066 rapid test από την Περιφέρεια Αττικής προς €9,26 το ένα, όταν η ίδια ανάδοχος εταιρεία προσέφερε το ίδιο προϊόν σε διαγωνισμό του ΙΦΕΤ προς μόλις €3,2.
Χρόνος ανάγνωσης: 
8
'
[John MACDOUGALL / AFP]

Μεγάλες διακυμάνσεις στις τιμές των rapid test που προσφέρει συγκεκριμένη εταιρεία σε ανοιχτές ή κλειστές διαδικασίες προμήθειας του Δημοσίου στις οποίες συμμετέχει, διαπιστώνει έρευνα του inside story σε έγγραφα πρόσφατων διαγωνισμών και αναθέσεων.

Αυτές τις μέρες που υπάρχει ανάγκη για ξεκάθαρη ενημέρωση κι ανάλυση, το inside story προσφέρει όλα τα άρθρα γύρω από τον Covid-19 ελεύθερα σε όλους τους αναγνώστες.

#ΜένουμεΑσφαλείς: Ανακαλύψτε πάνω από 2.500 ρεπορτάζ και ιστορίες του inside story. Γραφτείτε για έναν μήνα δωρεάν EΔΩ.

Με το θέμα ασχοληθήκαμε αρχικά την 1η Φεβρουαρίου 2021, όταν δημοσιεύσαμε ρεπορτάζ με τίτλο «Τα υπερτιμολογημένα rapid test της Περιφέρειας Αττικής». Αφορμή στάθηκαν επώνυμες καταγγελίες περιφερειακών συμβούλων αντιπολιτευόμενων παρατάξεων, που συνόδευαν την ανάθεση της 12ης Ιανουαρίου για την προμήθεια 107.066 τεστ ταχείας ανίχνευσης κορονοϊού μάρκας JOYSBIO στην εταιρεία AMANI SWISS (CYPRUS), συμφερόντων Θεόδωρου Καρυπίδη, προς €9,26 το ένα.

Σύμφωνα με στοιχεία που έχει στη διάθεσή του το inside story, η AMANI SWISS (CYPRUS), σε πρόσφατο ανοιχτό διαγωνισμό του Ινστιτούτου Φαρμακευτικής Έρευνας και Τεχνολογίας (ΙΦΕΤ) στον οποίον συμμετείχε, σε σύνολο 21 εταιρειών που κατέθεσαν προσφορές έδωσε την πιο χαμηλή τιμή για το ίδιο κιτ της JOYSBIO (Tianjin) Biotechnology Co. Ltd: μόλις €3,2 το ένα, δηλαδή σχεδόν τρεις φορές πιο φθηνά από ό,τι το πούλησε στην Περιφέρεια Αττικής. Η προσφορά της απορρίφθηκε από το ΙΦΕΤ, παρότι ήταν η πιο συμφέρουσα, γιατί δεν πληρούσε συγκεκριμένες τεχνικές προδιαγραφές που είχαν τεθεί από το υπουργείο Υγείας. Κάποιες μάλιστα ήταν κοινές με αυτές της Περιφέρειας Αττικής.

Ποια είναι η AMANI SWISS (CYPRUS)

Η εταιρεία-ανάδοχος ιδρύθηκε στην Κύπρο τον Νοέμβριο του 2016 με αρχική επωνυμία THETOCASIOP ADVISERS LTD. Τον Φεβρουάριο του 2017 ίδρυσε υποκατάστημα στην Αττική και τον Μάρτιο του 2019 απέκτησε το 89,93% της ΠΑΕ Άρης. Αρχικός καταστατικός σκοπός του ελληνικού υποκαταστήματος ήταν η εμπορία τροφίμων, ειδών υπεραγορών και ξύλινων παλετών και τον Μάιο 2020 επέκτεινε τις δραστηριότητές της με την προσθήκη 25 ΚΑΔ, όπως: Χονδρικό εμπόριο παραφαρμακευτικών προϊόντων, χονδρικό εμπόριο διαγνωστικών αντιδραστηρίων και άλλων φαρμακευτικών προϊόντων, χονδρικό εμπόριο χάρτινων ειδών νοσοκομείων μιας χρήσεως, εκτός από είδη ένδυσης κ.ά.

Το όνομα της εταιρείας είχε ακουστεί κατά τους πρώτους μήνες της καραντίνας, όταν υπήρχε μεγάλη έλλειψη υγειονομικού υλικού στην Ελλάδα και ο ιδιοκτήτης της Θεόδωρος Καρυπίδης, σύμφωνα με δημοσιεύματα και αναρτήσεις στα social media, κατάφερε τον Απρίλιο –αξιοποιώντας τους δεσμούς της εταιρείας με την Κίνα– να φέρει στη χώρα 2,5 εκατ. μάσκες. Αποδέκτες δωρεάν υγειονομικού υλικού από την AMANI SWISS και τη σχετιζόμενη ΜΚΟ Hellenic Trade Council έχουν υπάρξει ο Δήμος Αθηναίων, η Ελληνική Αστυνομία κ.ά.

Οι ενστάσεις, οι καταγγελίες και οι αποσπασματικές απαντήσεις της Περιφέρειας

Η προμήθεια της Περιφέρειας Αττικής, λόγω του κατεπείγοντος και του έκτακτου χαρακτήρα της πανδημίας που επικαλέστηκε, έγινε με τη διαδικασία της πρόσκλησης σε διαπραγμάτευση χωρίς προηγούμενη δημοσίευση προκήρυξης, στην βάση των Πράξεων Νομοθετικού Περιεχομένου που έχουν εκδοθεί για την επίσπευση των προμηθειών. Η πρόσκληση απευθύνθηκε σε τρεις εταιρείες. Η μία (ΠΑΝΙΦΑΡΜ) αποκλείστηκε λόγω ελλείψεων στον φάκελό της και από τις άλλες δύο (AMANI SWISS και REMEDY PHARMACEUTICALS), που κατέθεσαν προσφορά για το rapid test της JOYSBIO, ανάδοχος κηρύχθηκε η πρώτη, αφού κατέθεσε την πλέον συμφέρουσα από οικονομική άποψη προσφορά (€9,26 μετά από έκπτωση €0,05, έναντι €9,9 της REMEDY PHARMACEUTICALS).

Μέλη της οικονομικής επιτροπής της περιφέρειας, όπως οι Χρήστος Καραμάνος και Σπύρος Αγγέλης από την παράταξη της Ρένας Δούρου και οι Δημήτρης Κατσικάρης και Άννα Μεθυμάκη από την παράταξη του Γιάννη Σγουρού, είχαν εκφράσει ενστάσεις ως προς την κλειστή διαδικασία που επιλέχθηκε για τη συγκεκριμένη προμήθεια και είχαν ταχθεί υπέρ ενός ανοικτού μειοδοτικού διαγωνισμού. Ο Γρηγόρης Τημπλαλέξης από τη Λαϊκή Συσπείρωση Αττικής (παράταξη προσκείμενη στο ΚΚΕ), αν και υπερψήφισε τη διαδικασία λόγω του κατεπείγοντος, εξέφρασε επιφυλάξεις ως προς τον (μικρό) αριθμό των εταιρειών που συμμετείχαν.

Αμφιβολίες εκφράστηκαν και ως προς το κατά πόσον το συγκεκριμένο rapid test της JOYSBIO πληρούσε ορισμένες από τις τεχνικές προδιαγραφές που είχε θέσει η Περιφέρεια Αττικής, όπως το να διαθέτει κωδικό αποδοχής στη λίστα με τα τεστ διάγνωσης in vitro για έκτακτη χρήση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας και να έχει υψηλή κλινική ευαισθησία άνω του 98% και κλινική ειδικότητα άνω του 99%, που να τεκμηριώνεται από δημοσιευμένη κλινική μελέτη. Οι περιφερειακοί σύμβουλοι Κατσικάρης και Μεθυμάκη επικαλέστηκαν στοιχεία που βρήκαν σε κλινικές μελέτες αναρτημένες στην ιστοσελίδα της κατασκευάστριας εταιρείας, αλλά και την απουσία του rapid test από την εγκεκριμένη λίστα του ΠΟΥ. Τους ισχυρισμούς τους επιχείρησε να αντικρούσει η προϊσταμένη της διεύθυνση οικονομικών της Περιφέρειας, επικαλούμενη τα αποτελέσματα άλλης κλινικής μελέτης που είχε κατατεθεί στον φάκελο της προσφοράς και επιμένοντας ότι υπάρχει καταχώρηση στον ΠΟΥ (παρότι τα έγγραφα του φακέλου της AMANI SWISS δεν το επιβεβαίωναν).

Οι πολλές τιμές του ίδιου rapid test και το «καπέλο»

Ο Δημήτρης Κατσικάρης και η Άννα Μεθυμάκη με κοινή ανακοίνωσή τους προέβησαν επίσης σε καταγγελία και ως προς την προσφερόμενη τιμή της AMANI SWISS, αναφέροντας ότι «αγοράζουμε το προσφερόμενο κινέζικης παρασκευής τεστ με €9,26, ενώ μπορεί να αγοραστεί από την ηλεκτρονική αγορά της Κίνας στα $2,80 = €2,30 ανά τεμάχιο, για την ποσότητα που μας ενδιαφέρει, όπως προκύπτει από μια απλή αναζήτηση στον παγκόσμιο ιστό» και παρέθεταν και το σχετικό link.

Ως προς την διαδικασία και την τιμή, η αρμόδια Επίτροπος του Ελεγκτικού Συνεδρίου που διενέργησε τον προσυμβατικό έλεγχο έκρινε ότι «νομίμως για την πραγματοποίηση της ανωτέρω προμήθειας ακολουθήθηκε η ειδική διαδικασία (σ.σ.: πρόσκληση σε διαπραγμάτευση χωρίς προηγούμενη δημοσίευση). Περαιτέρω, δεδομένου ότι η προσφερθείσα τιμή μονάδας για το είδος της προμήθειας από τη δεύτερη συμμετέχουσα στη διαδικασία εταιρεία ήταν €9,90, η προσφερθείσα από την ανάδοχο τιμή μονάδας ύψους €9,26 θεωρείται εύλογη».

Αξίζει να σημειωθεί ωστόσο ότι σε προμήθεια 60.000 rapid test της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας –που έγινε κοντά χρονικά σε αυτήν της Περιφέρειας Αττικής– μεταξύ των 12 εταιρειών που κλήθηκαν σε διαπραγμάτευση χωρίς προηγούμενη δημοσίευση ήταν και η AMANI SWISS, η οποία έδωσε πιο χαμηλή τιμή (€7,98 έναντι €9,26 στην Περιφέρεια Αττικής) παρότι επρόκειτο για μικρότερη ποσότητα. Ανάδοχος για την προμήθεια της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας αναδείχθηκε άλλη εταιρεία, με μόλις €3,85 ανά rapid test.

Στο πλαίσιο του αρχικού ρεπορτάζ μας ζητήσαμε από τον αντιπεριφερειάρχη Αττικής και πρόεδρο της οικονομικής επιτροπής Νίκο Πέππα να τοποθετηθεί επί των καταγγελιών για τη τιμή, αλλά και να ερμηνεύσει το γεγονός ότι άλλες περιφέρειες και φορείς κατάφεραν να προχωρήσουν σε πιο συμφέρουσες συμβάσεις προμήθειας rapid test. Μας παρέπεμψε σε ανακοίνωση που είχε εκδοθεί λίγες ημέρες πριν από την επικοινωνία μας. Εκεί μεταξύ άλλων αναγράφεται πως «συγκρίνονται σκόπιμα οι τιμές διαφορετικών τεστ που προμηθεύονται η Περιφέρεια Αττικής και άλλες Περιφέρειες, για να στοιχειοθετηθεί με τον τρόπο αυτό ένα δήθεν σκάνδαλο, που υπάρχει μόνον στα άρρωστα μυαλά των εμπνευστών αυτής της συκοφαντικής εκστρατείας». Όπως αναφέρει η ίδια ανακοίνωση «οι προδιαγραφές ποιότητας που έχουμε θέσει είναι πολύ υψηλότερες σε σχέση με αυτές που έχουν τεθεί σε άλλες διαδικασίες άλλων οργανισμών».

Ωστόσο δεν καταφέραμε να λάβουμε μια σαφή απάντηση για τον λόγο που ο ανάδοχος προσέφερε πιο συμφέρουσα τιμή ανά κιτ για μικρότερη ποσότητα στην Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας λίγες ημέρες πριν, ή που η Περιφέρεια Αττικής προμηθεύτηκε το rapid test της JOYSBIO με τόσο μεγάλο «καπέλο» επί της τιμής. Αναπάντητες έμειναν και οι ερωτήσεις μας τότε προς την AMANI SWISS.

Προκειμένου να διασταυρώσουμε ότι πράγματι ίσχυε η πολύ χαμηλότερη τιμή αγοράς στα μόλις €2,3/κιτ που εντόπισαν οι δύο περιφερειακοί σύμβουλοι online, ήρθαμε σε απευθείας επικοινωνία μέσω e-mail με την κατασκευάστρια εταιρεία JOYSBIO στην Κίνα, στην οποία συστηθήκαμε ως ενδιαφερόμενοι αγοραστές – από εκεί προέκυψαν ακόμη χαμηλότερες τιμές. Όπως μας είχαν ενημερώσει, η τιμή CIF για Ελλάδα (Cost, Insurance, Freight – Κόστος, Ασφάλιση, Μεταφορικά) για παραγγελία 110.000 τεμαχίων ήταν στα $254.850, ή (με ισοτιμία 29/01) €209.732, που σημαίνει €1,90/κιτ. Αν προσθέσουμε δασμούς, λοιπές επιβαρύνσεις και ένα εύλογο περιθώριο κέρδους, τότε η τιμή για την ποσότητα που προμηθεύτηκε η Περιφέρεια Αττικής με μεγάλη δυσκολία θα ξεπερνούσε τα €5,3/κιτ.

Ο διαγωνισμός του ΙΦΕΤ

Διαγωνισμός που προκήρυξε το ΙΦΕΤ την 1η Φεβρουαρίου κατόπιν εντολής του υπουργείου Υγείας για την προμήθεια 5.000.000 rapid test, έδειξε ότι τα κιτ που διέθεσε η AMANI SWISS στην περιφέρεια Αττικής θα μπορούσαν να αγοραστούν σε ακόμη πιο χαμηλή τιμή από αυτήν που είχαμε υπολογίσει στο προηγούμενο ρεπορτάζ μας, πόσο μάλλον από τα €9,26 που ήταν το συμβατικό τίμημα.

Σύμφωνα με έγγραφα που έχει στη διάθεσή του το inside story, στον διαγωνισμό του ΙΦΕΤ κατέθεσαν προσφορές 21 εταιρείες, μεταξύ αυτών και η AMANI SWISS. Η τιμή που προσέφερε για τη ζητούμενη ποσότητα ήταν η χαμηλότερη μεταξύ των συμμετεχόντων, μόλις €3,2 ανά κιτ. Η αμέσως επόμενη προσφορά από άλλον προμηθευτή για rapid test άλλης κατασκευάστριας ήταν στα €3,8. Η AMANI SWISS δεν ήταν η μόνη που κατέθεσε προσφορά για τα rapid test της JOYSBIO – υπήρχαν άλλες τρεις, με προσφορές στα €3,95, €4,50 και €4,98 (για το σύνολο ή μέρος της ποσότητας).

Το επιχείρημα ότι «όσο μεγαλύτερη η ποσότητα τόσο χαμηλότερη η τιμή», ευσταθεί έως έναν βαθμό, αλλά τουλάχιστον με βάση την πρακτική άλλων εταιρειών στο χώρο των διαγνωστικών τεστ εν μέσω κορονοϊού δεν φαίνεται να δικαιολογεί μία τόσο μεγάλη διακύμανση στις τιμές όπως αυτή της AMANI SWISS (από €9,26 στα €3,2). Για παράδειγμα, εταιρεία που προμήθευσε τον περασμένο Δεκέμβριο νησιωτικό δήμο της χώρας με μόλις 2.000 κιτ γνωστής κατασκευάστριας, τα διέθεσε προς €7 το ένα και η τιμή που έδωσε για 5 εκατ. rapid test του ΙΦΕΤ ήταν στα 4,8 ευρώ/κιτ.

Το ΙΦΕΤ έθεσε ως κριτήριο κατακύρωσης την πλέον συμφέρουσα από οικονομική άποψη προσφορά και πολύ συγκεκριμένα αναγκαία χαρακτηριστικά διαγνωστικής επάρκειας που πρέπει να πληρούν τα προς προμήθεια rapid tests. Μεταξύ αυτών: να συμπεριλαμβάνονται στην αντίστοιχη λίστα του ΠΟΥ, η ευαισθησία τους να είναι ίση ή μεγαλύτερη από 85% και η ειδικότητά τους ίση ή μεγαλύτερη από 98% (σ.σ.: η Περιφέρεια Αττικής ζητούσε ευαισθησία άνω του 98% και ειδικότητα άνω του 99%).

Με βάση το πρακτικό της επιτροπής αξιολόγησης των προσφορών που υποβλήθηκαν στο ΙΦΕΤ, οι τεχνικές προδιαγραφές της πρόσκλησης πληρούνται από τις προσφορές τριών εταιρειών, στις οποίες δεν συγκαταλέγεται η AMANI SWISS.

Όπως προκύπτει από την αξιολόγηση του ΙΦΕΤ, το rapid test της JOYSBIO δεν περιλαμβάνεται στη λίστα του ΠΟΥ, ενώ «προκαταρκτικά αποτελέσματα από τη FIND (11-2-2020) δίνουν 78,9% ευαισθησία [...] δηλαδή χαμηλότερη από τις προδιαγραφές».

Ως εκ τούτου εγείρονται εύλογα ερωτήματα, εκτός από την τιμή και για την τεχνική επάρκεια των rapid test που επέλεξε η Περιφέρεια Αττικής, αφού φαίνεται να μην πληρούν τις «πολύ υψηλότερες» προδιαγραφές ποιότητας που έθεσε η ίδια.

Η υπερτιμολογημένη ανάθεση της Περιφέρειας Αττικής στην AMANI SWISS συμφερόντων Θ. Καρυπίδη για την προμήθεια 107.066 rapid test απασχόλησε (ετεροχρονισμένα) και τα δελτία ειδήσεων του Open (Σαββίδης - ΠΑΟΚ) και του ΣΚΑΙ (Αλαφούζος - Παναθηναϊκός), ανασύροντας την προηγούμενη εβδομάδα σχετική κοινοβουλευτική ερώτηση που είχαν καταθέσει 34 βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ από τις 11 Φεβρουαρίου.

Με αφορμή τα συγκεκριμένα ρεπορτάζ, ο Θεόδωρος Καρυπίδης προέβη στις 20 Φεβρουαρίου στην ακόλουθη γραπτή δήλωση που έχει αναρτηθεί στην ιστοσελίδα της ΠΑΕ Άρης:

«Κατανοώ την αγωνία όσων διεκδικούν ρόλο νταβατζήδων. Με “ρεπορτάζ” και σενάρια βουτηγμένα στο ψέμα και την εμπάθεια, προσπαθούν επί μέρες να εμφανίσουν το άσπρο μαύρο.

Στους διαχρονικούς κατασκευαστές λάσπης θα απαντήσω με πραγματικά στοιχεία.

Δεν έχω απολύτως τίποτα να φοβηθώ, γιατί ό,τι έχω πράξει είναι απολύτως νόμιμα.

Σε σχέση με την λάσπη και όσους την εκτοξεύσουν, απαντά το παρελθόν τους. Είναι η ίδια ετερόκλητη συμμαχία του ποδοσφαίρου, που έχει κάνει καριέρα με μύθους και λαθραία κατασκευάσματα».

To inside story έθεσε εκ νέου ερωτήσεις μέσω e-mail στην AMANI SWISS, ζητώντας τη δική της ερμηνεία για τη διακύμανση των τιμών που έχει προσφέρει για το ίδιο rapid test στην Περιφέρεια Αττικής, την Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας και το ΙΦΕΤ. Επίσης ζητήσαμε να ερμηνεύσει τη μεγάλη απόκλιση που υπάρχει από τις τιμές εργοστασίου και την τιμή που προμήθευσε την περιφέρεια Αττικής, ωστόσο μέχρι τη δημοσίευση του παρόντος δεν έχουμε λάβει απάντηση.

Εικόνα etriantafillou
Σπούδασε κατά λάθος Οικονομική Επιστήμη στην ΑΣΟΕΕ και το 2004 ξεκίνησε να εργάζεται ως οικονομικός συντάκτης στην Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία. Το 2010 δημιούργησε την πρώτη αντιγραφή του σατιρικού Τhe Onion, στην Ελλάδα. Παραμένει στον χώρο των ηλεκτρονικών ΜΜΕ. Είναι ανορθόγραφη.

Διαβάστε ακόμα

Σχόλια

Εικόνα Anonymous

Σας πείσαμε; Εμείς σας θέλουμε μαζί μας!
Χωρίς τους υποστηρικτές μας
δεν μπορούμε να υπάρχουμε.