Σκούπα, μάσκα κι εμπλοκή: ζώντας με τον κορονοϊό στα ελληνικά στρατόπεδα

Οπλίτες που κάνουν τη θητεία τους εν μέσω κορονοϊού μας μιλούν για την καθημερινότητα στα στρατόπεδα ξηράς, εκεί όπου οι έννοιες «απομόνωση», «καθαριότητα» και «συνωστισμός» απέκτησαν άλλο νόημα το τελευταίο δίμηνο.
Χρόνος ανάγνωσης: 
14
'
Επίσκεψη του υπουργού Άμυνας σε φυλάκια σε Οινούσσες, Παναγιά, Αγαθονήσι και Φαρμακονήσι, στις 03 Μαΐου 2020. [Γρ. Τύπου ΥΠΕΘΑ/Eurokinissi]

Είναι πολύ νωρίς το πρωί. Τόσο, που το ελάχιστο πρωινό φως χάνεται πριν καλά-καλά περάσει μέσα από το παράθυρο. Ένας διαπεραστικός, οξύς ήχος ξυπνάει τον Κ. Ανοίγει τα μάτια του και προσπαθεί να ξεμουδιάσει, ξαπλωμένος ακόμα. Σήμερα συμπληρώνει σαράντα μέρες εγκλεισμού από τότε που τέθηκαν τα μέτρα περιορισμού της κυκλοφορίας. Λίγες μέρες ακόμα και λογικά θα μπορεί να βγει με μεγαλύτερη ελευθερία. Ετοιμάζεται να σηκωθεί. Θα στρώσει το κρεβάτι, θα κατευθυνθεί προς την τουαλέτα κι έπειτα θα φάει πρωινό.

Αυτές τις μέρες που υπάρχει ανάγκη για ξεκάθαρη ενημέρωση κι ανάλυση, το inside story προσφέρει όλα τα άρθρα γύρω από τον Covid-19 ελεύθερα σε όλους τους αναγνώστες.

#ΜένουμεΑσφαλείς: Ανακαλύψτε πάνω από 2.500 ρεπορτάζ και ιστορίες του inside story. Γραφτείτε για έναν μήνα δωρεάν EΔΩ

Μέχρι στιγμής η πρωινή ρουτίνα του Κ. δεν φαίνεται και πολύ διαφορετική από αυτή που ζήσαμε —και ζούμε— οι περισσότεροι μέσα στην καραντίνα. Κι όμως. Γύρω από το κρεβάτι του υπάρχουν δεκάδες ακόμα νέοι άντρες, που ετοιμάζονται κι αυτοί να σηκωθούν.

Ο Κ. είναι ένας από τους χιλιάδες οπλίτες που αυτήν την περίοδο κάνουν τη θητεία τους στον Ελληνικό Στρατό. Μία θητεία που, πέρα από τις αναμνήσεις του πρωινού ξυπνήματος, των αναφορών, των υπηρεσιών και των κανόνων αυτής της ιδιαίτερης μικροκοινωνίας, θα τους αφήσει κι άλλες: του ακόμα πιο έντονου περιορισμού, των σπασμωδικών μέτρων προστασίας και της συνεχούς υπενθύμισης ότι ζούμε σε έναν «πόλεμο»· σε πόλεμο με τον αόρατο ιό.

Ο Κ. και άλλοι στρατιώτες μάς μίλησαν για τα όσα βίωσαν και βιώνουν αυτήν την τόσο ιδιαίτερη περίοδο. Για προφανείς λόγους και κατόπιν απαίτησης των ίδιων, τα πλήρη τους ονόματα και η μονάδα στην οποία υπηρετούν δεν κατονομάζονται.

Υπενθυμίζεται ότι στα τέλη Μαρτίου, με απόφαση του υπουργού Εθνικής Άμυνας Νίκου Παναγιωτόπουλου, ανεστάλησαν όλες οι άδειες ορκωμοσίας των νεοσυλλέκτων που κατετάγησαν με τη Β' Εκπαιδευτική Σειρά Στρατεύσιμων Οπλιτών (ΕΣΣΟ) τον Μάρτιο του 2020, καθώς και όλες οι άδειες μέχρι και τις 4 Μαΐου. Επίσης, έγινε μετάθεση της Γ' ΕΣΣΟ τον Ιούνιο, αντί για τον Μάιο.

Ησυχία πριν την καταιγίδα

«Στην αρχή δεν είχαμε φόβο, το παίρναμε ελαφριά», παραδέχεται ο Σ., που υπηρετεί σε περιοχή με πολλά καταγεγραμμένα κρούσματα.

Αντίστοιχη εικόνα μας δίνει και ο Κ., που υπηρετεί σε στρατόπεδο της Βόρειας Ελλάδας και βρίσκεται μέσα από τα τέλη Μαρτίου. Επιβεβαιώνει ότι και στη δική του μονάδα υπήρχε μεγάλη χαλαρότητα στην αρχή. «Ζούσαμε κι εμείς με την ψευδαίσθηση ότι όλο αυτό δεν θα φτάσει μέχρι την πόρτα μας, όπως γίνεται συχνά σε τέτοιες περιπτώσεις. Γίνονταν συστάσεις για την καθαριότητα και την προσωπική μας υγιεινή, όμως δεν υπήρχαν ακόμη σαφείς οδηγίες».

Στο μεταξύ, τα προβλήματα και οι ελλείψεις στην καθαριότητα ήταν κάτι το συνηθισμένο στα περισσότερα στρατόπεδα. Αυτό, φυσικά, είναι αναμενόμενο μέχρι ενός σημείου, λόγω των ειδικών συνθηκών που επικρατούν, αλλά και της ίδιας της φύσης της στρατιωτικής θητείας. Ωστόσο, η έλευση της πανδημίας κατέδειξε ότι σε κάποιες περιπτώσεις η κατάσταση ξεφεύγει από τα όρια του αποδεκτού.

«Από ένα σημείο και μετά η ανοχή καταλήγει σε παράνοια. Ξέρεις όταν μπαίνεις στο στρατό ότι δεν θα έχεις την ίδια υγιεινή με το σπίτι σου, αλλά κάποια πράγματα που ζω εδώ απέχουν παρασάγγας», λέει ο Σ. Στο στρατόπεδό του η καθαριότητα στις τουαλέτες και τους θαλάμους είναι μεν στοιχειώδης, αλλά πάντα με τον φόβο της οικονομίας στα καθαριστικά. Εκεί που παρατηρούνται σοβαρές παρατυπίες είναι στους χώρους εστίασης και ψυχαγωγίας.

«Στο ΚΨΜ μας δεν υπάρχει τρεχούμενο νερό και έπρεπε να φέρνουμε νερό με κουβά απ’ έξω για να φτιάξουμε καφέ. Ο υπεύθυνος του ΚΨΜ ετοίμαζε τα σάντουιτς χωρίς γάντια, με τα ίδια χέρια που είχε πιάσει πριν λεφτά», καταγγέλλει ο φαντάρος. «Στα μαγειρεία ήταν ακόμα χειρότερα. Μπαίναμε όλοι με τα άρβυλα. Ο εξοπλισμός, τα ταψιά και τα μαχαιροπίρουνα δεν απολυμαίνονταν σχεδόν ποτέ. Δεν υπήρχε απορρυπαντικό πιάτων πολλές φορές και τα ξεβγάζαμε απλώς με ζεστό νερό. Δεν έχουμε καν ψυγείο για την αποθήκευση των τροφίμων. Θυμάμαι χαρακτηριστικά ότι μια μέρα μάς σέρβιραν λαχανοσαλάτα της προηγούμενης μέρας, που την είχαν αφήσει 24 ώρες εκτεθειμένη στο περιβάλλον. Κανείς δεν την έφαγε».

Ο Κ. τονίζει ότι οι συνθήκες υγιεινής καθορίζονται σε μεγάλο βαθμό από το μέγεθος του στρατοπέδου. Αναφέρει ότι στην αρχή της θητείας του πέρασε από ένα μεγάλο, πολυπληθές στρατόπεδο. Εκεί οι θάλαμοι ήταν μεγάλοι και συχνά έμεναν ασκούπιστοι για μέρες. Υπήρχε μεγάλη φειδώ στα καθαριστικά. Κάποιοι θάλαμοι είχαν δύο τουαλέτες και δύο ντουζιέρες για σαράντα άτομα. Το στρατόπεδο που έχει μετατεθεί τώρα είναι μικρότερο και έτσι τα πράγματα είναι σαφώς καλύτερα.

Το κρούσμα στην Άσσηρο Θεσσαλονίκης και οι άδειες αλά καρτ

Οι εκπτώσεις που κάνουν ιδίως τα μεγάλα στρατόπεδα στην καθαριότητα ήρθαν στο προσκήνιο πριν από ένα μήνα περίπου, με τρόπο που όλοι απεύχονταν. Στα τέλη Μαρτίου κυκλοφόρησε η είδηση ότι ένας οπλίτης στο στρατόπεδο Προκοπίδη, στην Άσσηρο Θεσσαλονίκης, ήταν το πρώτο καταγεγραμμένο κρούσμα του κορονοϊού σε οπλίτες θητείας. Το στρατόπεδο, που απέχει περίπου μισή ώρα από τη Θεσσαλονίκη, είναι ένα από τα μεγαλύτερα της περιοχής και οι φαντάροι που ανήκουν σε αυτό θεωρούνται τυχεροί, αφού βρίσκονται πολύ κοντά στο σπίτι τους – αν βέβαια είναι Θεσσαλονικείς.

Σύμφωνα με πληροφορίες από στρατιώτες που υπηρετούσαν στην Άσσηρο εκείνη την περίοδο, η εμφάνιση του κρούσματος συνοδεύτηκε από έντονη φημολογία και πανικό. Αναφέρουν ότι έδιναν και έπαιρναν οι ιστορίες για το κρούσμα, για το αν είχε έρθει ή όχι από άδεια και για το πώς κόλλησε τον ιό. Η ψυχολογική επιβάρυνση, η αβεβαιότητα και ο στιγματισμός τόσο για τον ίδιο το φορέα του ιού, όσο και για τους συφάνταρούς του ήταν προφανής.

Τα στελέχη του στρατοπέδου, συνεχίζουν οι πηγές μας, ακολούθησαν μία στρατηγική διαχείρισης που παρουσίαζε κενά. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ότι δόθηκαν δεκατέσσερις ημέρες άδειας μόνο στους στρατιώτες που ήταν στον ίδιο θάλαμο με το κρούσμα. Αυτό, όμως, δεν είχε κατά τη γνώμη τους νόημα, αφού οι συγκεκριμένοι άντρες έκαναν υπηρεσίες και μοιράζονταν το ίδιο ΚΨΜ ή τα ίδια οχήματα με συναδέλφους τους από άλλες μονάδες. Επιπλέον, τα κενά στις υπηρεσίες που προέκυψαν από την αποχώρηση αυτών των στρατιωτών καλύφθηκαν από φαντάρους άλλων μονάδων, διευρύνοντας έτσι τον κύκλο των ανθρώπων που μπορούσαν να κολλήσουν τον ιό.

Την ίδια στιγμή, η συντριπτική πλειοψηφία συνέχισε να υφίσταται τον πολυήμερο εγκλεισμό με αρνητικές συνέπειες για την προσωπική καθαριότητα και την ψυχική υγεία της. Σε κάποια Τάγματα αντιστοιχούσαν τρεις ντουζιέρες και τρεις τουαλέτες σε 60 άτομα. Το ζεστό νερό στα ντους ήταν πολυτιμότερο από ποτέ και κάποια βράδια το κρύο ήταν έντονο. Οι πηγές που μας μίλησαν αναφέρουν ότι ορισμένες φορές «κυνηγούσαν» τους Αξιωματικούς Υπηρεσίας να ανάψουν τον θερμοσίφωνα και τα καλοριφέρ, αλλά αυτό δεν γινόταν πάντα, με αποτέλεσμα να μένουν άπλυτοι.

Ηθικόν… παρακμαίον

«Τα πράγματα αγρίεψαν όταν έσκασαν τα πρώτα κρούσματα και προς τα εδώ. Τότε μας μάζεψαν όλους ένα μεσημέρι. Μας ενημέρωσαν για το ζήτημα και μας είπαν ότι από ‘δω και πέρα η έμφαση θα δίνεται στο να αποτραπεί η εμφάνιση κρούσματος μέσα στο στρατόπεδο», μας λέει ο Σ. για το δικό του στρατόπεδο.

Ο Σ. ανήκει στις ευπαθείς ομάδες, λόγω ενός σοβαρού αναπνευστικού προβλήματος που αντιμετωπίζει. Γι' αυτό εδώ και κάποιον καιρό βρίσκεται στο σπίτι με εντολή ανωτέρου. Δεν τον πειράζει που είναι αναγκασμένος να μένει συνεχώς μέσα. Αντίθετα, αισθάνεται μεγάλη ανακούφιση και αγωνιά για το τι θα συμβεί όταν χρειαστεί να επιστρέψει στο στρατόπεδο. «Πριν με αφήσουν να φύγω φοβόμουν πολύ. Ξάπλωνα στην κουκέτα και σκεφτόμουν ότι αυτός που κοιμάται από πάνω ή δίπλα μου μπορεί να έχει τον ιό και να μην το ξέρει. Ένιωθα ότι η κατάσταση μπορεί να εκτροχιαστεί ανά πάσα στιγμή».

Τον ρωτάω αν είχε καθόλου νέα από τους έγκλειστους συφάνταρούς του για το πώς πέρασαν αυτοί την καραντίνα. «Σε γενικές γραμμές είναι πολύ εκνευρισμένοι. Από την άλλη, κάποιοι δεν έχουν καταλάβει και τελείως τι γίνεται. Όταν είσαι μέσα στο στρατόπεδο, είναι ένας άλλος μικρόκοσμος. Δεν κυκλοφορείς στον δρόμο, στα μαγαζιά, δεν μαθαίνεις τόσα νέα. Οπότε, δεν αισθάνεσαι την κρισιμότητα μιας τέτοια κατάστασης. Έμαθα, λοιπόν, για φαντάρους που παράγγειλαν κανονικά μπίρες απ’ έξω, άνοιξαν κρυφά το ΚΨΜ και κάναν πάρτι. Δεκαπέντε άτομα, ας πούμε. Ο υπεύθυνος αξιωματικός μπορεί να το είδε, αλλά δεν αντέδρασε για να μην πάρει την ευθύνη. Σε τέτοιες περιπτώσεις συνήθως θα βρει τρόπο να τα μπαλώσει και θα ρίξει το φταίξιμο απλά στους δυο-τρεις φαντάρους που ανοίξαν το ΚΨΜ».

Ένας άλλος φαντάρος, ο Ν., αποσπάστηκε για ένα διάστημα σε ακριτικό στρατόπεδο του Έβρου. Χαρακτηρίζει τον εαυτό του τυχερό μέσα στην ατυχία του, γιατί, ενώ έφτασε στο στρατόπεδο εν μέσω δύο πολύ σημαντικών κρίσεων, αυτήν του κορονοϊού από τη μία και την κρίση στα ελληνοτουρκικά σύνορα από την άλλη, η τελευταία είχε μόλις αρχίσει να αποκλιμακώνεται.

Για τη διαχείριση της κρίσης έγιναν μαζικές αποσπάσεις οπλιτών στα σύνορα, ακόμα και από περιοχές με πολλά επιβεβαιωμένα κρούσματα όπως η Ξάνθη. Σύντομα οι θάλαμοι σε κάποια στρατόπεδα κορέστηκαν. Σε ορισμένα οι Διοικητές αναγκάστηκαν να βάλουν επιπλέον κρεβάτια στα ΚΨΜ και χημικές τουαλέτες σε εξωτερικούς χώρους, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την υγιεινή των στρατιωτών.

«Το αίσθημα της αβεβαιότητας ήταν διάχυτό», θυμάται ο Ν. για το δικό του στρατόπεδο. «Επικρατούσε γκρίνια και θυμός, πολύ δικαιολογημένη φυσικά. Υπήρχε απογοήτευση. Ο ένας ξεσπούσε στον άλλο, φωνάζαν, δεν μπορούσαν να συνεννοηθούν. Δεν βγαίναν οι υπηρεσίες. Τα στελέχη προσπαθούσαν όχι να μας εμψυχώσουν, αλλά να μην σπείρουν τουλάχιστον τον πανικό».

Τι τον βοήθησε να το παλέψει; Η υπενθύμιση ότι κάποτε θα τελειώσει όλο αυτό και η ψυχραιμία που του χάριζε το γεγονός ότι ήταν μεγαλύτερος ηλικιακά από τους περισσότερους φαντάρους. «Εγώ προσπαθούσα να μην τα διογκώνω τόσο πολύ, όμως θεωρώ ότι ήμουν η εξαίρεση. Άλλες μέρες το έπαιρνα πιο ψύχραιμα. Άλλες δεν άντεχα. Αποσυρόμουν κάπου και έκλαιγα μόνος μου. Ήταν πολύ δύσκολο».

Ένας ακόμα φαντάρος με τον οποίο μιλήσαμε, ο Π., υπηρετεί κι αυτός στη Βόρεια Ελλάδα. Λέει ότι στο στρατόπεδό του υπάρχουν φαντάροι που δεν έχουν βγει καθόλου για εξήντα μέρες. «Ήταν πολύ ψυχοφθόρο, ειδικά για αυτούς που μπήκαν τον Μάρτιο και δεν έχουν φύγει έκτοτε. Είχαν τον εγκλεισμό, είχαν και το ‘‘χώσιμο’’ που τους φορτώναν όλοι επειδή ήταν νέοι, είχαν και τις εκπαιδεύσεις τους. Εγώ ως παλιός την πέρασα καλύτερα. Το μόνο που μου έλειψε είναι η έξοδος προς το σπίτι μου, αλλά ευτυχώς μπορούσαν να έρθουν οι δικοί μου στην πύλη, να τους δω για λίγο έστω κι έτσι».

Ο Κ. δεν είχε αυτή την τύχη, καθώς το πατρικό του απέχει εκατοντάδες χιλιόμετρα από τον τόπο όπου υπηρετεί. Σε κάποιο σημείο ξέμεινε από ρούχα και δεν είχε κάποιον άνθρωπο να του φέρει. «Στο στρατόπεδο υπάρχει ένα πλυντήριο. Ποιος να πρωτο-εξυπηρετηθεί; Έπρεπε να βγει χαρτί κίνησης για να πάει κάποιος φαντάρος να ψωνίσει απορρυπαντικά ή να πάει στο ATM να βγάλει λεφτά. ΟΚ, στο τέλος, την βρίσκαμε την άκρη. Αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι ήμασταν άνετα».

Οι επιτυχίες και οι «τρύπες» των μέτρων πρόληψης

Όπως φαίνεται μέσα από την επικοινωνίας μας με τους οπλίτες, η αρχικά χαλαρή στάση των πρώτων ημερών έδωσε τη θέση της σε μία πιο συντονισμένη προσπάθεια να αποτραπεί η μετάδοση του ιού. Σε αυτή την προσπάθεια κεντρικό ρόλο είχε ο Διοικητής της μονάδας και οι πρωτοβουλίες που έπαιρνε.

Ο Σ. και ο Ν., επιβεβαιώνουν ότι οι Διοικητές έκαναν προσπάθεια να αραιώσουν τουλάχιστον τους φαντάρους στους θαλάμους. Ανοίξαν παλιές αποθήκες για καρέκλες ή αχρησιμοποίητα γραφεία και τα μετέτρεψαν σε θαλάμους. Εδώ τα μεγαλύτερα στρατόπεδα είχαν ένα πλεονέκτημα έναντι των μικρότερων. Στα μικρά στρατόπεδα είναι δυσεύρετοι οι αχρησιμοποίητοι χώροι.

Ο Διοικητής του Σ. πήρε και άλλα μέτρα. «Ο Αντισυνταγματάρχης μας δείχνει γενικά ιδιαίτερη φροντίδα και ενδιαφέρον για όσα συμβαίνουν στη μονάδα του. Απαγόρευσε την είσοδο στο στρατόπεδο σε όλους τους πολίτες, ακόμα και αν πρόκειται για την Αστυνομία, για παράδειγμα. Διέταξε να γίνεται απολύμανση του οπλισμού και θερμομέτρηση με ηλεκτρικό θερμόμετρο στην πύλη. Αγόρασε γάντια και μάσκες με δικά του λεφτά», δηλώνει και προσθέτει: «Όλα αυτά τα έκανε προτού υπάρξει κάποια επίσημη εντολή. Το Γενικό Επιτελείο Στρατού έστειλε οδηγίες πρόληψης πιο μετά, όταν είχε εκτροχιαστεί το πράγμα».

Αυτή τη στιγμή στο στρατόπεδο του Σ. η χρήση μάσκας και γαντιών είναι υποχρεωτική για όσους κάνουν σκοπιά στην πύλη ή υπηρεσία στα μαγειρεία. «Σε εμάς είναι και στην αγγαρεία της τουαλέτας!», προσθέτει ο Κ. Και σε αυτούς υπάρχει επάρκεια προστατευτικού υλικού, αν και δεν λείπουν οι φορές που πρέπει οι φαντάροι να αγοράσουν τα δικά τους γάντια. Προσθέτει ότι και ο ίδιος έζησε την… ιεροτελεστία της θερμομέτρησης, όταν μετακινούνταν από μία μονάδα σε μία άλλη, όπως και όταν αποβιβάζονταν από τα «Στάγιερ».

Πριν μερικές εβδομάδες έγιναν εκτεταμένες απολυμάνσεις σε όλο το στρατόπεδο του Σ. από ειδικό συνεργείο. Κάποιοι συνάδελφοί του αποσπάστηκαν από τις επιμέρους Πυροβολαρχίες στην Πυροβολαρχία Διοικήσεως, όπου υπάρχει περισσότερος χώρος. Όσοι φαντάροι ήρθαν με μετάθεση από την παραμεθόριο μπήκαν σε καραντίνα στο κεντρικό στρατόπεδο της Μοίρας τους, προτού διαμοιραστούν σε επιμέρους μονάδες.

Στη μονάδα του Ν. οι καθαριότητες δεν είναι πλέον απλά ένα βαρετό «χώσιμο», αλλά μία ιεροτελεστία της οποίας τη χρησιμότητα κανείς δεν αμφισβητεί: «Παλιά κάναμε καθαριότητες μόνο το πρωί, ίσα-ίσα για να το βλέπουν τα στελέχη. Τώρα κάνουμε δύο-τρεις φορές τη μέρα και γεμίζουμε συνέχεια με αντισηπτικό τα ειδικά μπουκάλια που υπάρχουν διάσπαρτα στα κτίρια του στρατοπέδου».

Άλλα μέτρα που πάρθηκαν στο στρατόπεδο, συμπληρώνει, είναι το αραίωμα των τραπεζιών και το σερβίρισμα ανά γκρουπάκια στην τραπεζαρία και η εξυπηρέτηση στο ΚΨΜ από το παράθυρο.

Φυσικά, τα προβλήματα δεν έλειψαν. Το αραίωμα των κρεβατιών ακυρωνόταν από το γεγονός ότι οι φαντάροι περνούσαν όλη την υπόλοιπη μέρα συγχρωτιζόμενοι σε ασκήσεις, κυλικεία, σκάλες και οχήματα. Οι τουαλέτες, οι νιπτήρες και οι ντουζιέρες σχεδόν ποτέ δεν λειτουργούσαν όλα. Το ίδιο και τα πλυντήρια ρούχων. Οι υπηρεσίες βγήκαν δύσκολα με τη μάσκα και τα γάντια μονίμως ανά χείρας.

Η στάση των ανώτερων

Σε τηλεοπτική συνέντευξή του στις αρχές Απριλίου ο Νίκος Παναγιωτόπουλος αναφέρθηκε και στο ζήτημα της εισόδου και εξόδου των στελεχών από τα στρατόπεδα, παρά την απαγόρευση που υφίσταται για τους οπλίτες θητείας. Απάντησε ότι δεν «μπορεί να γίνει διαφορετικά» και ότι «οι αξιωματικοί έχουν λάβει πολύ σαφείς οδηγίες να κινούνται υπεύθυνα και να λαμβάνουν όλα τα μέτρα προστασίας».

Η τηλεοπτική συνέντευξη του Υπουργού Εθνικής Άμυνας, Νίκου Παναγιωτόπουλου, στην οποία αναφέρθηκε και στο ζήτημα των εξόδων των στελεχών.

Κατά τη διάρκεια του ρεπορτάζ, υπήρξαν άνθρωποι που μας μίλησαν για απροθυμία ορισμένων μεμονωμένων στελεχών να τηρήσουν τα μέτρα προστασίας ή έστω να δείξουν μεγαλύτερη κατανόηση σε αυτή τη δύσκολη κατάσταση για τους στρατιώτες.

«Στην αρχή ορισμένα στελέχη αντιμετώπιζαν τα μέτρα περιπαιχτικά», διηγείται ο Σ. «Όταν τους είπαν ότι θα γίνει απολύμανση στα γραφεία τους γελούσαν και χαρακτήρισαν ‘‘βλαμμένη’’ μία συνάδελφό τους που αγόρασε γάντια για το προσωπικό. Λέγαν ότι όλα αυτά είναι τρομολαγνεία των δημοσιογράφων και κορόιδευαν εμάς τους φαντάρους που ανήκαμε σε ευπαθείς ομάδες. Μια φορά γύρισε ένας και μου είπε: ‘‘Έλα μωρέ, εσύ ψέματα το κάνεις!’’». Η ειρωνεία είναι, συμπληρώνει ο Σ., ότι από ένα σημείο και μετά αυτά τα στελέχη πήγαν στο άλλο άκρο και επέπλητταν τους φαντάρους αν πλησίαζαν τα γραφεία τους χωρίς γάντια και μάσκα. «Και όλο αυτό δεν το έβλεπες από υψηλόβαθμα στελέχη», διευκρινίζει. «Κυρίως από ‘‘δευτεροκλασάτα’’».

Ο Π. ακούγεται πικαρισμένος ενώ μιλάει: «Ένα μεγάλο θέατρο είναι ο στρατός, φίλε! Το Πάσχα, ο Ταξίαρχος σκέφτηκε ότι είναι ΟΚ να τσουγκρίσει αυγό με όλους τους φαντάρους έναν-έναν. 600 άτομα! Ούτε γάντια, ούτε αποστάσεις, ούτε τίποτα. Μια περίοδο μάς έβγαζαν κάθε μέρα για ασκήσεις την ώρα της μεσημεριανής κατάκλισης, και έτσι έλεγαν ότι παίρνουν μέτρα για να μην είμαστε συνέχεια στοιβαγμένοι στους θαλάμους. Δεν είχε κανένα νόημα αυτό, αφού το βράδυ πάλι όλοι μαζί κοιμόμασταν. Το μόνο που κατάφερναν ήταν να μας στερούν τον ύπνο και να μας έχουν συνέχεια κάτω από τον ήλιο, εξασθενώντας τον οργανισμό μας. Όταν γυρίσαμε στο στρατόπεδο από απόσπαση, δεν μας άφησαν να πάμε σπίτι ούτε καν για τρεις ώρες, να πλύνουμε τα ρούχα μας. Απαίτησαν να βάλουμε τους δικούς μας, όσοι τους είχαμε κοντά, να μας φέρουν καθαρά στην πύλη. Οι υπόλοιποι μείναν άπλυτοι».

Αρκετές στιγμές οι φαντάροι αντιδρούσαν σε όλα αυτά. Οι απαντήσεις κάποιων από τα στελέχη ήταν: «Τι κάνετε και κουράζεστε; Κι εγώ τα ίδια περνάω», ή «Τι θα κάνατε και να βγαίνατε έξω; Κλεισμένοι στο σπίτι θα ήσασταν!». Φυσικά, υπήρχαν και στελέχη που αντιλαμβάνονταν τη σωματική και ψυχολογική πίεση των φαντάρων, όμως δεν μπορούσαν να κάνουν πολλά, ειδικά αν υπήρχε διαταγή από τον Ταξίαρχο ή τον Διοικητή.

Εξοδούχοι υπό τον φόβο της αρρώστιας και των εμπλοκών

Στις 30 Απριλίου και μετά από ευρεία σύσκεψη των αρμοδίων, αποφασίστηκε η μετάβαση του στρατού στη νέα «κανονικότητα», με σταδιακή χορήγηση εξόδων για όσους άντρες παρέμειναν στα στρατόπεδα όλο αυτό το διάστημα. Ταυτόχρονα, πηγές του inside story επιβεβαιώνουν ότι τα στελέχη θα συνεχίσουν να μπαινοβγαίνουν στα στρατόπεδα εναλλάξ σε ομάδες, μία φορά στις τέσσερις ημέρες.

Οι συνεντευξιαζόμενοι μπορούν επιτέλους να ξαναδούν τον «έξω κόσμο» για λίγο. Ταυτόχρονα, όμως, εκφράζουν ανησυχία για την υγεία τους και για τις συνθήκες που θα διαμορφωθούν στα στρατόπεδα από εδώ και πέρα.

Ο Κ. πήρε την πολυπόθητη άδεια μετά από σχεδόν σαράντα μέρες παραμονής στο στρατόπεδο. Φιλοξενείται σε ένα φιλικό σπίτι που του παραχωρήθηκε για ένα διάστημα. Το πρώτο πράγμα που έκανε μόλις έφτασε ήταν να πλύνει τα ρούχα του και να κοιμηθεί. «Θα ακουστεί περίεργο σε σένα, αλλά μου έλειψαν όλα αυτά τα τόσο δεδομένα. Το να χρησιμοποιώ ένα κανονικό μπάνιο· να έχω χρόνο αποκλειστικά για τον εαυτό μου· να πηγαίνω στο σούπερ μάρκετ· να βγαίνω στο μπαλκόνι. Είναι μεγάλο πράγμα αυτό», εκμυστηρεύεται κατά τη διάρκεια μιας ακόμα τηλεφωνικής επικοινωνίας μας.

Κλείνει το διάλογό μας με μία θετική αναφορά για το Γενικό Στρατιωτικό Νοσοκομείο της Θεσσαλονίκης 424: «Από προσωπική άποψη, αλλά και από άτομα που βρέθηκαν πρόσφατα στο νοσοκομείο για εξετάσεις, μπορώ να πω ότι η κατάσταση είναι πολύ καλή, καμία σχέση με τα πολιτικά νοσοκομεία. Σε γενικές γραμμές δεν παρατηρούνται συνωστισμοί, υπάρχει ο κατάλληλος εξοπλισμός και τηρούνται οι κανόνες υγιεινής. Αυτό είναι σίγουρα κάτι που μας καθησυχάζει, αν και φυσικά ευχόμαστε να ξαναβρεθούμε σε αυτό το νοσοκομείο μόνο για τις εξετάσεις της απόλυσής μας!».

Η καλή εικόνα που μεταφέρει ο Κ. έχει σημαντική αξία, ιδίως από την περασμένη Τετάρτη και μετά. Να θυμίσουμε ότι τότε, 6 Μαΐου, ανακοινώθηκαν έντεκα καταγεγραμμένα κρούσματα κορονοϊού στο Γενικό Στρατιωτικό Νοσοκομείο 401 στην Αθήνα.

O Σ. παραμένει σπίτι, δεδομένου ότι ανήκει σε ευπαθή ομάδα. Ενδέχεται, όμως, να επιστρέψει στο στρατόπεδο, από το οποίο και θα απολυθεί σε ένα μήνα. «Η αλήθεια είναι ότι κάθομαι σε αναμμένα κάρβουνα. Αν ξαναμπώ στο στρατόπεδο, οι συνάδελφοί μου θα έχουν γυρίσει από πολυήμερη άδεια, στην οποία κανείς δεν ξέρει τι έκαναν, πού πήγαν ή με ποιους ήρθαν σε επαφή. Τι θα γίνει αν έχουμε ασυμπτωματικούς;», αναρωτιέται.

Αυτή τη στιγμή ο Σ. δεν έχει λάβει ξεκάθαρη απάντηση για το αν και πότε θα πρέπει να επιστρέψει στο στρατόπεδο. Η ενημέρωση του ΓΕΣ, με το οποίο μίλησε τηλεφωνικά, είναι ότι πρέπει να επιστρέψει άμεσα, με συγκατάθεση του γιατρού της μονάδας. Όμως, ο γιατρός τον παρέπεμψε σε Στρατιωτικό Νοσοκομείο, λέγοντας ότι αυτό θα κρίνει αν μπορεί να γυρίσει ή όχι. Και όλα αυτά τη στιγμή που πρόσφατη ανακοίνωση του Γενικού Επιτελείου Εθνικής Άμυνας κάνει λόγο για διατήρηση των αδειών προς τις ευπαθείς ομάδες, οι οποίες «θα χορηγούνται όπως αυτό καθορίζεται από τις Πράξεις Νομοθετικού Περιεχομένου».

«Ο συγκεκριμένος γιατρός έχει δείξει μεγάλη ευαισθησία για την υγεία μας όλο αυτό το διάστημα, αλλά δεν μπορώ να πω ότι χαίρομαι με την προτροπή του να πάω στο Νοσοκομείο. Είδες τι έγινε με το 401. Νομίζω ότι με στέλνει εκεί επειδή ο ίδιος δεν μπορεί να εγγυηθεί πως θα είμαι ασφαλής αν ξαναμπώ στο στρατόπεδο. Δεν μπορεί να πάρει αυτή την ευθύνη», κρίνει ο Σ.

Αυτός ο πόλεμος νεύρων φαίνεται να γίνεται και σε άλλες μονάδες. Ο Σ. μεταφέρει την καταγγελία ενός άλλου οπλίτη που ανήκει στις ευπαθείς ομάδες. Με βάση τις πληροφορίες μας, αυτός ο στρατιώτης δέχτηκε από τον διοικητή του υποτιμητικά σχόλια και απειλές για παράταση της θητείας του σε περίπτωση που δεν γυρίσει άμεσα στη μονάδα του.

«Ξέρεις, δεν υπάρχει τίποτα το ηρωικό στο να υπηρετείς την πατρίδα σου μέσα στον κορονοϊό», υποστηρίζει. «Ειδικά όταν έχεις ευαίσθητο οργανισμό, σε κυριεύει ο φόβος για τη ζωή σου. Αν σε μολύνει ο ιός, δεν θα πέσεις “υπέρ πατρίδος”, ούτε θα πεθάνεις βοηθώντας πολίτες. Θα πεθάνεις από απλή ανευθυνότητα και κακό συντονισμό».

Ο Π. προβλέπει ότι η αργοπορημένη κατάταξη της επόμενης ΕΣΣΟ, σε συνδυασμό με την παραδοσιακή λειψανδρία του καλοκαιριού, θα δημιουργήσουν σοβαρά θέματα εμπλοκής (υπηρεσία χωρίς διακοπή). «Γνωρίζω προσωπικά ότι σε κάποια στρατόπεδα οι υπηρεσίες βγαίνουν με φρουρά», λέει. «Μένουν μέσα, δηλαδή, για τέσσερις-πέντε μέρες οι φαντάροι που είναι να κάνουν κάποιες συγκεκριμένες υπηρεσίες. Μετά βγαίνουν και παίρνουν τη θέση τους κάποιοι άλλοι κτλ. Ξέρω ότι δεν είναι αξιόπιστο να λειτουργεί ένα στρατόπεδο με τον ελάχιστο αριθμό φαντάρων, αλλά ίσως θα μπορούσε αυτό να εφαρμόζεται εκ περιτροπής όταν δυσκολεύουν τα πράγματα. Πενήντα άνθρωποι περάσαμε έναν και ενάμιση μήνα μες στη βρώμα, την ασυνεννοησία και το στριμωξίδι. Δεν θέλω να σκέφτομαι πώς θα την παλέψουμε αν μας βγουν και εμπλοκές και έξτρα καλοκαιριάτικα».

Ο Ν. βρίσκεται αυτές τις μέρες σε ένα φυλάκιο μαζί με μία χούφτα φαντάρους. Υπό άλλες συνθήκες αυτή η απομόνωση θα τον ενοχλούσε, όμως τώρα τον χαροποιεί. «Υπάρχει καλή συνεννόηση και κανονίζουμε μόνοι μας τις καθαριότητες. Παρόλα αυτά, ανησυχούμε για τους επόμενους μήνες. Είναι βέβαιο ότι θα δημιουργηθούν εμπλοκές. Εν τω μεταξύ, εμείς θα είμαστε ήδη κουρασμένοι από όλο αυτό που ζήσαμε τώρα. Είναι και αυτό μια επιπλέον πηγή άγχους. Αλλά θα δούμε. Μέχρι τότε, συνεχίζουμε τη δική μας απομόνωση εδώ πάνω».

Γεννήθηκε και ζει στη Θεσσαλονίκη. Είναι απόφοιτος φιλολογίας και κάτοχος μεταπτυχιακού στη Δημοσιογραφία και τα Νέα Μέσα από το ΑΠΘ. Δουλεύει ως copywriter και αρθρογραφεί σε τοπικά ΜΜΕ της Θεσσαλονίκης. Έχει εργαστεί για τον Alpha TV και στο ψηφιακό ραδιόφωνο Radio Nowhere.

Διαβάστε ακόμα

Σχόλια

Εικόνα Anonymous

Σας πείσαμε; Εμείς σας θέλουμε μαζί μας!
Χωρίς τους υποστηρικτές μας
δεν μπορούμε να υπάρχουμε.