![Τουρίστες στην Πλάκα τον Ιούλιο του 2024. [Μαριάνθη Τσομπανοπούλου/Eurokinissi]](/sites/default/files/styles/image_main_xxl/public/2025-05/ce6276311.jpg.webp?itok=CY1Nq8Yc)
Αποχετευτικά εμφράγματα στην τουριστική καρδιά της Αθήνας
Ήταν η δεύτερη φορά που μου συνέβαινε σε διάστημα 14 μηνών: γύρισα σπίτι σε γειτονιά του ιστορικού κέντρου της Αθήνας και βρήκα το υπόγειό μου πλημμυρισμένο με νερά της αποχέτευσης, μαζί με λάσπες και πεθαμένες κατσαρίδες. Είχα λάβει μέτρα θωράκισης του υπογείου μετά το πρώτο επεισόδιο, αλλά είχαν αποδειχθεί ανεπαρκή. Το αποφρακτικό της ΕΥΔΑΠ ήρθε τα ξημερώματα της επομένης –και ξανά μία ημέρα αργότερα– για να καθαρίσει τους φραγμένους αγωγούς, που είχαν οδηγήσει τα ακάθαρτα νερά μέσα στο σπίτι μου.
Ο τεχνικός της εταιρείας δεν είχε καμία αμφιβολία για το ποιος ευθυνόταν: τα λίπη από τις ταβέρνες, που εισέρχονται στο αποχετευτικό δίκτυο και το φράζουν.
Είναι κάτι που συμβαίνει συστηματικά στην ευρύτερη περιοχή – μία από τις πιο τουριστικές του κέντρου. Αποφάσισα να ψάξω βαθύτερα το θέμα: πώς πρέπει να γίνεται η διαχείριση των λιπών και άλλων υπολειμμάτων της διαδικασίας παραγωγής και κατανάλωσης τροφίμων στα καταστήματα εστίασης· ποιοι εμπλέκονται στη διαδικασία, ποιος έχει αρμοδιότητες εποπτείας και επιβολής της νομοθεσίας κ.ο.κ.
Τα ευρήματα ήταν αναμενόμενα για όποιον έχει ασχοληθεί με το πώς λειτουργεί το ελληνικό κράτος και ειδικά με τις συνέπειες του υπερτουρισμού στις υποδομές: στο εμπορικό τρίγωνο της Αθήνας, μόνο δύο από 500 καταστήματα εστίασης διαχειρίζονται τα λίπη και τα υπολείμματά τους με τον ενδεδειγμένο τρόπο.
Στα νούμερα αυτά κατέληξαν οι έλεγχοι που διενέργησε η συμβουλευτική εταιρεία ECAS Greece, θυγατρική της λονδρέζικης ECAS, στο πλαίσιο πιλοτικού προγράμματος που έχει ξεκινήσει η ΕΥΔΑΠ για την προστασία του δικτύου της. Η ΕΥΔΑΠ ακολουθεί στα χνάρια της ΕΥΑΘ, που ξεκίνησε ένα αντίστοιχο πρόγραμμα συμμόρφωσης (με σύνθημα «Αποχέτευση με λίπη; Να μας λείπει!») πριν δύο χρόνια.
Όπως θα γίνει σαφές από το ρεπορτάζ, η εφαρμογή της νομοθεσίας θα είναι ένας άθλος εφάμιλλος του καθαρισμού του κόπρου του Αυγεία.
Το πρόγραμμα
Η ΕΥΔΑΠ, εξηγεί στο inside story ο Απόστολος Ντάνας, εκτελεστικός διευθυντής της ECAS Greece, «θέλει να επενδύσει στη δραστική μείωση του προβλήματος μέσω της πρόληψης, παγιδεύοντας το επιβλαβές υγρό απόβλητο στην πηγή» με τη χρήση των κατάλληλων λιποσυλλεκτών. Εξίσου κρίσιμο, προσθέτει, είναι η διάθεση των αποβλήτων που αποθηκεύονται να γίνεται «σε πιστοποιημένες επιχειρήσεις, ώστε να είναι ιχνηλατήσιμο».
«Τον πρώτο χρόνο κάναμε επιθεωρήσεις για να καταγράψουμε την υφιστάμενη κατάσταση, τις πρακτικές που ακολουθούν οι χώροι εστίασης», λέει ο Ντάνας για το πρόγραμμα στην Αθήνα. «Τώρα είμαστε στη φάση προώθησης της συμμόρφωσης με τον ειδικό κανονισμό [αποχέτευσης]». Το πεδίο εφαρμογής του προγράμματος ενδέχεται, αν το αποφασίσει η ΕΥΔΑΠ, να επεκταθεί πέρα από το εμπορικό τρίγωνο.
Όπως σημειώνεται σε σύνοψη των μέχρι τώρα ευρημάτων της εταιρείας στην Αθήνα: «Συνδυασμός άγνοιας, ελλιπούς κατανόησης, ανορθολογικών πρακτικών για τον έλεγχο και την διαχείριση των αποβλήτων λιπών, ελαίων, λιπαρών ουσιών και αποβλήτων στερεών τροφίμων καθώς επίσης και ανεπαρκούς επιβολής του κατάλληλου κανονισμού για την τοποθέτηση λιποπαγίδων, τον ορθό υπολογισμό του κατάλληλου ονομαστικού μεγέθους, τη σωστή εγκατάσταση και συντήρηση αλλά και την τήρηση αρχείων που αποδεικνύουν τα παραπάνω, έχουν οδηγήσει σε μαζική παραβίαση του αποχετευτικού δικτύου από τις επιχειρήσεις εστίασης. Πρόκειται για τυπικά ευρήματα σε πόλεις με μεγάλο αριθμό επιχειρήσεων εστίασης και χωρίς την ύπαρξη επίσημου μηχανισμού ελέγχου του τρόπου διάθεσης τέτοιου είδους αποβλήτων».
Αξιοσημείωτη, σημειώνεται στη σύνοψη, «ήταν η άγνοια των περισσότερων επιχειρήσεων για τα προβλήματα που προκαλεί η διοχέτευση λιπών, ελαίων και λιπαρών ουσιών στο αποχετευτικό δίκτυο. Φαίνεται ότι πολλές επιχειρήσεις δεν μπορούσαν να αντιληφθούν το μερίδιο ευθύνης τους, θεωρώντας μάλιστα ότι, η οικονομική τους δραστηριότητα αποκλείεται να παράγει τέτοιου είδους απόβλητα, χαρακτηρίζοντας ορθές τις πρακτικές που χρησιμοποιούν».
«Δεν έχουμε τιμωρητικό σκοπό», τονίζει ο εκτελεστικός διευθυντής της ECAS Greece. «Αυτό που επιδιώκουμε είναι η αλλαγή κουλτούρας· και αυτό χρειάζεται χρόνο και σαφείς κατευθυντήριες γραμμές. Πολλές επιχειρήσεις δεν γνωρίζουν τι πρέπει να κάνουν». Μεταξύ άλλων, οι σύμβουλοι προστασίας δικτύου της ECAS εξηγούν στους ιδιοκτήτες ότι η σωστή εφαρμογή της νομοθεσίας για τα υγρά απόβλητα θα σημάνει εξοικονόμηση πόρων και βελτίωση συνθηκών για τις επιχειρήσεις τους (λιγότερες αποφράξεις, λιγότερες απεντομώσεις κ.ο.κ.).
Η επικοινωνία συνεχίζεται μετά την πρώτη επίσκεψη, «για να υπενθυμίσουμε και να δούμε την πρόοδο που έχει γίνει», λέει ο Ντάνας. Ωστόσο, σε περιπτώσεις όπου η επιμόρφωση δεν οδηγεί σε συμμόρφωση, προβλέπονται και κυρώσεις – από πρόστιμα ως και διακοπή λειτουργίας.
Το πρόβλημα
«Τα καταστήματα εστίασης, κατά τη διαδικασία προετοιμασίας, μαγειρέματος αλλά και πλύσης, αποχετεύουν μεγάλες ποσότητες βρώσιμων λιπών, ελαίων, λιπαρών και άλλων επιβλαβών ουσιών μέσα στο δίκτυο», εξηγεί ο Ντάνας. «Αυτές οι ουσίες, μέσα στο δίκτυο ψύχονται και στερεοποιούνται, μειώνοντας σταδιακά τη χωρητικότητα των αγωγών – όπως συμβαίνει στη καρδιά όταν παθαίνουμε έμφραγμα».
Τα «περιστατικά έμφραξης» και οι συνεπακόλουθες υπερχειλίσεις, μπορεί να συμβούν τόσο στο αστικό όσο και στο φυσικό περιβάλλον, προκαλώντας «πολύ σοβαρούς κινδύνους για τη δημόσια υγεία, πλήττοντας τον τουρισμό και τη διεθνή φήμη της χώρας», σημειώνει ο Ντάνας.
Οι υπερχειλίσεις μπορούν να οδηγήσουν τα λύματα στο δίκτυο βρόχινου νερού και από εκεί να φτάσουν στους ταμιευτήρες, μολύνοντάς τους. Οι διαφόρων ειδών ακατάλληλες ουσίες στην αποχέτευση οδηγούν «σε ανάπτυξη οσμών και στην αναπαραγωγή εντόμων και τρωκτικών, που γίνονται σαν κατοικίδια του δικτύου». Προκαλούν επίσης σημαντική φθορά στις υλικοτεχνικές υποδομές του δικτύου (αντλιοστάσια), προσθέτει ο Ντάνας, ενώ η διαχείριση των λυμάτων στα κέντρα επεξεργασίας, «όταν έχουν μεγάλο οργανικό φορτίο, γίνεται ιδιαίτερα ενεργοβόρα και άρα υψηλού κόστους».
Σύμφωνα με την ECAS, οι επιπτώσεις για τα κέντρα επεξεργασίας λυμάτων περιλαμβάνουν δυσκολίες στην προ-κατεργασία, μείωση της απόδοσης των βιολογικών διεργασιών, δημιουργία δυσοσμίας και δυσάρεστων συνθηκών, αυξημένο κίνδυνο δυσλειτουργίας του εξοπλισμού, ανάγκη για επιπλέον υλικά και ενέργεια για την διάσπαση των λυμάτων και παραγωγή υπολειμμάτων και δευτερογενών αποβλήτων.
Η ΕΥΔΑΠ, ως μεγάλη εταιρεία, διαθέτει τουλάχιστον τις υποδομές για να κάνει σωστά την επεξεργασία των επιβαρυμένων λυμάτων, έστω και πιο ακριβά. Σε νησιά με έντονη τουριστική κίνηση, οι βιολογικοί καθαρισμοί δοκιμάζονται στα όρια των αντοχών τους και ενίοτε πέραν αυτών, εξαιτίας της μη εφαρμογής της νομοθεσίας για τα υγρά απόβλητα της εστίασης.
Τι λέει η νομοθεσία
Σύμφωνα με τον Ειδικό Κανονισμό Λειτουργίας του Δικτύου Αποχέτευσης της ΕΥΔΑΠ, που εγκρίθηκε το 2012 και έχει την ισχύ νόμου: «Οι επιχειρήσεις μαζικής εστίασης (εστιατόρια−ταβέρνες−ψητοπωλεία) πρέπει να διαχωρίζουν τα χρησιμοποιημένα μαγειρικά λίπη και έλαια στην πηγή, προτού δηλαδή εισέλθουν στο σύστημα αποχέτευσης και να τα συλλέγουν προς αξιοποίηση ή διάθεση σύμφωνα με τα οριζόμενα στον Εθνικό Σχεδιασμό για τη Διαχείριση Στερεών Αποβλήτων (κοινή υπουργική απόφαση 50910/2727/2003), τον Ευρωπαϊκό Κανονισμό 1774/2005 και τις εκάστοτε τροποποιήσεις τους. Επιπλέον, οι επιχειρήσεις αυτές πρέπει να εγκαθιστούν και να λειτουργούν κατάλληλους λιποσυλλέκτες ώστε όσα λίπη και έλαια δεν είναι δυνατόν να διαχωριστούν στην πηγή τους να παγιδεύονται σε αυτούς. Επίσης πρέπει να τηρούν αρχείο με τις συμβάσεις τους με τις εγκεκριμένες επιχειρήσεις για την αποκομιδή των λιπών και ελαίων καθώς και τα σχετικά παραστατικά».
Η αδειοδότηση των επιχειρήσεων μαζικής εστίασης, σύμφωνα με τον Κανονισμό, είναι αρμοδιότητα του οικείου Δήμου (επανειλημμένες προσπάθειες του inside story να θέσει ερωτήματα για το ζήτημα στη δημοτική αρχή απέβησαν άκαρπες). Ωστόσο η ΕΥΔΑΠ «διατηρεί το δικαίωμα ελέγχου εφαρμογής» των διατάξεων αυτών «όποτε κρίνει σκόπιμο για την προστασία του αποχετευτικού δικτύου».
Αντίστοιχοι όροι περιλαμβάνονται σε υπουργική απόφαση του 2017 που ρυθμίζει τους υγειονομικούς όρους και τις προϋποθέσεις λειτουργίας επιχειρήσεων τροφίμων/ποτών. Στο σχετικό άρθρο αναφέρεται επίσης ότι τα καταστήματα πρέπει «να εξασφαλίζουν υγιεινό τρόπο αποθήκευσης των διαχωρισθέντων λιπών και ελαίων, ώστε να μην επιβαρύνονται οι χώροι, ο εξοπλισμός και τα τρόφιμα» και «να εγκαθιστούν τη δεξαμενή του λιποσυλλέκτη σύμφωνα με τα ισχύοντα διεθνή τεχνικά πρότυπα».
«Συχνά τα καταστήματα τοποθετούν εξοπλισμό εντελώς ακατάλληλο, ακόμα και οικιακού τύπου, απλά για να πάρουν την άδεια».», λέει ο Απόστολος Ντάνας. Σε μία περιοχή, όπως αφηγείται, υπήρχε ένας λιποσυλλέκτης, ο οποίος πήγαινε από μαγαζί σε μαγαζί για τις ανάγκες της αδειοδότησης – «όπως τα πρόβατα παλιά για τις κτηνοτροφικές επιδοτήσεις».
Περί λιπών, λοιπών βλαβερών ουσιών & κακών πρακτικών
Τα απόβλητα βρώσιμα λίπη και έλαια είναι τα υπολείμματα λίπους και ελαίων που προέρχονται κυρίως από τη διαδικασία μαγειρέματος και παρασκευής τροφίμων σε επαγγελματικές και οικιακές κουζίνες. Αυτά τα απόβλητα περιλαμβάνουν:
- Λίπη: στερεά ή ημι-στέρεα ζωικά λίπη, όπως το βούτυρο, το λίπος από κρέας και το λαρδί.
- Έλαια: υγρά φυτικά έλαια, όπως το ελαιόλαδο, το ηλιέλαιο, και το φοινικέλαιο, καθώς και ελαιώδεις ουσίες που χρησιμοποιούνται για το τηγάνισμα.
- Λιπαρές ουσίες: ουσίες λιπαρής σύστασης που παραμένουν από την επεξεργασία τροφίμων ή παράγονται κατά το μαγείρεμα και ψήσιμο.
Κακές πρακτικές που απαντώνται συχνά στις κουζίνες των καταστημάτων εστίασης και επιβαρύνουν το δίκτυο αποχέτευσης (βάσει της μελέτης της ECAS Greece στην Αθήνα):
- Οριζόντια σύνδεση του υποδιαστασιολογημένου λιποσυλλέκτη στη λάντζα, που δεν επιτρέπει την είσοδο των υγρών αποβλήτων στον λιποσυλλέκτη.
- Αφαίρεση παραπροϊόντων μέσω ξαφρίσματος, με τη συλλογή τους σε κουβάδες, οι οποίοι στη συνέχεια απορρίπτονται είτε σε λεκάνες τουαλέτας, είτε σε φρεάτια, είτε σε λάντζες.
- Χρήση λιποδιαλυτών χωρίς να πραγματοποιείται άνοιγμα ή ουσιαστικός καθαρισμός των λιποσυλλεκτών.
- Αποσύνδεση των λιποσυλλεκτών και άδειασμά τους είτε σε εξωτερικούς χώρους (π.χ. αυλές), είτε σε φρεάτια πλησίον των καταστημάτων.
- Απόρριψη φλουδών πατάτας και άλλων λαχανικών στο δίκτυο κατά την αποφλοίωση και πλύση (χρειάζεται φίλτρο ιζημάτων).
- Απόρριψη των αποβλήτων πολτοποιητών (macerators) στο δίκτυο, όπου γίνονται τροφή για τρωκτικά.
- Απόρριψη υγρών (π.χ. από χρήση καυστικής ποτάσας) από την τροχήλατη μπανιέρα (decarbonizer) όπου πλένονται τα φίλτρα του απορροφητήρα, τα ταψιά, οι κατσαρόλες κ.ά.
Είδη λιποσυλλεκτών
Σύμφωνα με την έρευνα της ECAS στο εμπορικό τρίγωνο, από τους 133 λιποσυλλέκτες που εντοπίστηκαν (σε εστιατόρια, ταχυφαγεία, ξενοδοχεία, καφέ, μπαρ, ζαχαροπλαστεία και σούπερ-μάρκετ), οι 130 ήταν «υποδιαστασιολογημένοι και ελλιπώς ή και καθόλου συντηρημένοι». Συνολικά 279 επιχειρήσεις, το 56% του δείγματος που διερευνήθηκε, δεν είχαν καν λιποσυλλέκτη.
Η ουσιαστική ανυπαρξία συμμόρφωσης με την κείμενη νομοθεσία για τη διαχείριση των υγρών αποβλήτων αποτελεί, ωστόσο, και επιχειρηματική ευκαιρία. Μία εταιρεία που δείχνει έτοιμη να την εκμεταλλευτεί είναι η Kafsis. Ιδρύθηκε το 2007 ως συλλέκτης οργανικών αποβλήτων φυτικής και ζωικής προέλευσης (από εστιατόρια, ξενοδοχεία, σούπερ-μάρκετ, ιχθυοκαλλιέργειες κ.ά.). Σταδιακά, όπως εξηγεί στο inside story ο CEO και πρόεδρος Δ.Σ. της εταιρείας, Θόδωρος Κασκάνης, η δραστηριότητά της επεκτάθηκε: δημιούργησε μονάδες βιοαερίου, κομποστοποίησης, αλλά και αποτέφρωσης ζωικών αποβλήτων.
Επιπλέον, από το 2012 η εταιρεία διαθέτει τμήμα που ασχολείται με βιολογικούς καθαρισμούς και δίκτυα ύδρευσης και αποχέτευσης – τη συντήρηση και λειτουργία, την αναβάθμιση των μονάδων επεξεργασίας λυμάτων, ακόμα και την κατασκευή τους. «Εκεί ήρθαμε αντιμέτωποι με το ζήτημα των εμφράξεων, το 80-90% των οποίων οφείλεται στα λίπη και τα έλαια που καταλήγουν στο δίκτυο, από κατοικίες και –κυρίως– από τα καταστήματα εστίασης», εξηγεί ο Κασκάνης.
«Βλέποντάς το αυτό, είπαμε ότι το πρόβλημα πρέπει να λυθεί στην πηγή», θυμάται. «Μιλώντας όμως με τα καταστήματα, είδαμε ότι οι λιποσυλλέκτες που χρησιμοποιούσαν ήταν παντελώς ακατάλληλοι – δεν συγκρατούσαν τις ουσίες που έπρεπε να μείνουν εκτός δικτύου. Σε πολλές περιπτώσεις, είχαν τοποθετηθεί απλά για να δοθεί η άδεια και μετά είχαν απεγκατασταθεί», λέει, απηχώντας τον Ντάνα.
Υπάρχουν δύο τύποι λιποσυλλεκτών: οι παθητικοί ή βαρυτικού διαχωρισμού και οι αυτόματοι. Οι παθητικοί, που μπαίνουν κάτω από το σιφόνι του νεροχύτη, όπως εξηγεί ο Ντάνας, «λειτουργούν με την αρχή του διαφορετικού ειδικού βάρους: το λίπος ανεβαίνει ψηλά και μένει κάτω το αποφορτισμένο λύμα, ενώ υπάρχει και φίλτρο στερεών αποβλήτων, για τα υπολείμματα τροφών». Το αποθηκευμένο λίπος στερεοποιείται και διατίθεται στον πιστοποιημένο φορέα.
Ο λιποσυλλέκτης αυτού του τύπου, βάσει των διεθνών προτύπων, πρέπει να συντηρείται μία φορά το μήνα, «που σημαίνει πλήρης εκκένωση, πλύση και επαναπλήρωση με φρέσκο νερό», λέει ο εκτελεστικός διευθυντής της ECAS Greece. Επιπλέον, η χρήση των παθητικών λιποσυλλεκτών συνοδεύεται από οσμές και σημαντική επιβάρυνση για τους εργαζόμενους στην κουζίνα, που πρέπει να κάνουν καθημερινά τη διαδικασία εξαγωγής («ξαφρίσματος») και αποθήκευσης των λιπών και άλλων ουσιών που πρέπει να μείνουν εκτός δικτύου σε βαρέλια.
Οι αυτόματοι λιποσυλλέκτες χρησιμοποιούνται κατά κόρον στο εξωτερικό, σε μέρη όπως το Ηνωμένο Βασίλειο. To McDonald’s μάλιστα κινεί τον στόλο των φορτηγών του στο Ηνωμένο Βασίλειο σε μεγάλο βαθμό με βιοντίζελ που παράγεται από τα υγρά απόβλητα (τηγανέλαιο και βρώσιμα λίπη και έλαια) από τα καταστήματά του, πετυχαίνοντας τεράστια εξοικονόμηση σε κόστος καυσίμων. Είναι μία πρακτική την οποία ξεκίνησε το 2007. To ίδιο κάνει (σε μικρότερο βαθμό) και σε άλλες χώρες της Ευρώπης.
Οι αυτόματοι λιποσυλλέκτες είναι πιο ακριβοί (η εγκατάσταση μπορεί να κοστίσει ως και πέντε φορές περισσότερο από τους παθητικούς, φτάνοντας τις 4.000 ευρώ). Έχουν όμως άλλα πλεονεκτήματα, που τους έχουν μετατρέψει στην κυρίαρχη επιλογή σε αγορές του εξωτερικού πιο προηγμένες στα ζητήματα αυτά από την ελληνική.
Κλιμάκιο της Kafsis μετέβη πέρυσι στην Αγγλία και την Ιρλανδία για να δει από κοντά τη λειτουργία των αυτόματων λιποσυλλεκτών σε καταστήματα εστίασης. «Η λειτουργία τους είναι πολύ πιο εύκολη για τους εργαζόμενους στα εστιατόρια, και βελτιώνει σημαντικά τις συνθήκες εντός του εστιατορίου», λέει ο Κασκάνης. Επιπλέον, «παρέχει απόβλητο μεγαλύτερης καθαρότητας – και άρα πιο εύκολα αξιοποιήσιμο σε μονάδες βιοαερίου, βιοντίζελ, κ.ο.κ.».
Η Kafsis έχει πελάτες (εστιατόρια και ταβέρνες) από τα οποία παίρνει και διαχειρίζεται τα λίπη και τα έλαια. «Τα απόβλητα που παίρνουμε συνήθως είναι σε άθλια κατάσταση», λέει ο Κασκάνης. «Έχουν μέσα φερτές ύλες, πράγματα που κάνουν πολύ δύσκολη τη διαχείριση. Ήταν πολύ δύσκολο να αξιοποιηθούν – που σήμαινε ότι χρεώναμε περισσότερο τα καταστήματα εστίασης για τη διαχείρισή τους».
Μετά και τη διαφωτιστική περυσινή επίσκεψη στην Αγγλία και την Ιρλανδία, η Kafsis αποφάσισε να λανσάρει μία νέα υπηρεσία: «Εγκαθιστούμε αυτόματους λιποσυλλέκτες, αναλαμβάνουμε όλη την τεχνική μελέτη που είναι αναγκαία για την αδειοδότηση, την εκπαίδευση του προσωπικού και τις μείζονες συντηρήσεις», αναφέρει ο επικεφαλής της. Η επιχείρηση που αγοράζει την υπηρεσία θα πληρώνει ένα ποσό μεταξύ 80-120 ευρώ το μήνα – το οποίο θα μειώνεται αν τα απόβλητα είναι καλής ποιότητας και αξιοποιήσιμα.
«Στη Θεσσαλονίκη έχουμε ήδη εγκαταστήσει 100 λιποσυλλέκτες», λέει ο Κασκάνης (το πρόγραμμα συμμόρφωσης με τον –πρόσφατα αναθεωρημένο– κανονισμό αποχέτευσης της ΕΥΑΘ, με φορέα και σε αυτήν την περίπτωση την ECAS, τρέχει εδώ και δύο χρόνια). Στην Αθήνα, προς το παρόν, μόλις δύο πελάτες έχουν αγοράσει την υπηρεσία – ένα ξενοδοχείο και ένα κατάστημα εστίασης.
