Το «κακό σπυρί» που λέγεται Κατάρ

Ο αποκλεισμός του Κατάρ και του Al Jazeera από τις χώρες του Κόλπου ήρθε ξαφνικά για τον περισσότερο τον κόσμο, αλλά όχι για όσους είναι εξοικειωμένοι με την κρίση που έχει ξεσπάσει από τότε που το μικρό εμιράτο αποφάσισε να χαράξει τη δική του γραμμή (και έχει τα χρήματα για να το κάνει).
Χρόνος ανάγνωσης: 
13
'

Η ιστορία ξεκίνησε στις 23 Μαΐου 2017, όταν το κρατικό ειδησεογραφικό πρακτορείο του Κατάρ δημοσίευσε σχόλια που υποτίθεται ότι έκανε ο εμίρης Ταμίμ μπιν Χαμάντ Αλ-Τάνι στη διάρκεια στρατιωτικής παρέλασης. Σε αυτά αναφερόταν στο Ιράν ως «ισλαμική δύναμη», ενώ χαρακτήριζε «καλές» τις σχέσεις του εμιράτου με το Ισραήλ.

Αμέσως τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και η Σαουδική Αραβία μπλοκάρισαν τα μίντια του Κατάρ, συμπεριλαμβανομένου του Al Jazeera. Το Κατάρ έσπευσε να διαβεβαιώσει ότι η είδηση ήταν ψευδής και επρόκειτο για αποτέλεσμα κυβερνοεπίθεσης, για την οποία βασικός ύποπτος θεωρήθηκε (και από τις ΗΠΑ) χάκερ των μυστικών υπηρεσιών των ΗΑΕ.

Δεν έχεις χρόνο; Πάτα εδώ!

Εδώ και κάποια χρόνια το μικροσκοπικό αλλά πάμπλουτο (μοιράζεται ένα τεράστιο κοίτασμα φυσικού αερίου με το Ιράν) Κατάρ αποφάσισε να μην είναι ουρά της Σαουδικής Αραβίας, αλλά να έχει τις δικές του απόψεις για τα τεκταινόμενα στον Κόλπο. Έχοντας ως φωνή το Al Jazeera, υποστήριξε την Αραβική Άνοιξη και τη Μουσουλμανική Αδελφότητα, εξοργίζοντας τη γείτονά της χώρα που απεχθάνεται τις δημοκρατίες και ξοδεύει αφειδώς για την εξάπλωση του υπερσυντηρητικού δόγματος Ουαχάμπι του σουνιτικού Ισλάμ. Ο μεγαλύτερος εχθρός της Σαουδικής Αραβίας όμως είναι το σιιτικό Ιράν και κατηγορεί το Κατάρ ότι υποστηρίζει μυστικά την πολιτική του σε διάφορα σημεία του πλανήτη, όπως στην πολύπαθη Υεμένη όπου μαίνεται ο εμφύλιος. Η Σαουδική Αραβία κατηγορεί το Κατάρ και για στήριξη τρομοκρατών όπως την Αλ-Κάιντα στη Συρία. Η Σαουδική Αραβία και άλλα πέντε μουσουλμανικά κράτη τον Ιούνιο επέβαλαν μια σειρά μέτρων που απομονώνει φυσικά το Κατάρ από τις αραβικές χώρες. Η σύμμαχος του Κατάρ Τουρκία συνιστά ψυχραιμία, το ίδιο και οι ΗΠΑ.

Όμως στα μέσα της Σαουδικής Αραβίας και των ΗΑΕ άρχισαν να εμφανίζονται άρθρα που συνέδεαν το Κατάρ με μια σειρά τρομοκρατικών οργανώσεων και υπαινίσσονταν ότι συνωμοτεί με το Ιράν. Ένα άρθρο στο Al Arabiya υποστήριζε ότι ακόμη και το παλάτι του εμίρη φρουρείται από τα μέλη του Σώματος του Φρουρών της Επανάστασης του Ιράν.

Και τότε συνέβη το πιο σοκαριστικό: πέντε αραβικά κράτη (Μπαχρέιν, Αίγυπτος, Σαουδική Αραβία, ΗΑΕ, Υεμένη) μαζί με τις μικροσκοπικές Μαλδίβες διέκοψαν όλους τους διπλωματικούς και φυσικούς δεσμούς με το εμιράτο του Περσικού Κόλπου. Τα σύνορα του Κατάρ με τη Σαουδική Αραβία είναι πλέον κλειστά. Οι αεροπορικές εταιρείες από αυτές τις χώρες δεν πετούν προς το Κατάρ και οι πτήσεις της Qatar Airways έχουν αποκλειστεί από τον εναέριο χώρο τους. Οι έξι χώρες απέσυραν τους διπλωμάτες τους και ζήτησαν από τους διπλωμάτες του Κατάρ να κάνουν το ίδιο (διπλωματικές επαφές διέκοψαν και μερικά ακόμη μικρότερα μουσουλμανικά κράτη). Ζήτησαν ακόμα και από τους Καταριανούς που ζουν στις χώρες τους να επιστρέψουν στη Ντόχα. Υπολογίζεται ότι εξαιτίας των μέτρων, τα συναλλαγματικά διαθέσιμα στην Κεντρική Τράπεζα του Κατάρ μειώθηκαν κατά 10,4 δισ. δολάρια μόνο τον Ιούνιο.

Λίγο αργότερα επιδόθηκε προς την Ντόχα μια λίστα με 13 αιτήματα: να διακόψει όλους τους δεσμούς με ισλαμιστικά κινήματα στη Μέση Ανατολή –ειδικά τη Μουσουλμανική Αδελφότητα της Αιγύπτου, τον ISIS, την Αλ-Κάιντα και τη Χεζμπολάχ στον Λίβανο–, να παραδώσει στοιχεία για επαφές του με την αντιπολίτευση της Σαουδικής Αραβίας, του Μπαχρέιν και της Αιγύπτου, να κλείσει την αεροπορική βάση της Τουρκίας, να υποβαθμίσει τις διπλωματικές του σχέσεις με το Ιράν, να κλείσει μέσα ενημέρωσης και όλες τις θυγατρικές του Al Jazeera, να δεχτεί έλεγχο των οικονομικών του για τα επόμενα δέκα χρόνια, να πληρώσει ένα απροσδιόριστο ποσό ως αποζημίωση για απώλειες ζωών και ζημιές που προκλήθηκαν από τις περιφερειακές πολιτικές του. To εμιράτο είχε στη διάθεσή του δέκα μέρες για να συμμορφωθεί. Όπως ήταν φυσικό, το Κατάρ δεν συμμορφώθηκε.

Τόσο τα ΗΑΕ όσο και η Σαουδική Αραβία ισχυρίστηκαν ότι το Κατάρ προσπάθησε τους τελευταίους μήνες να ισχυροποιήσει τους δεσμούς με το Ιράν. Ως απόδειξη, παρουσίασαν την καταβολή από το εμιράτο στο Ιράν 700 εκατ. δολαρίων για την απελευθέρωση 26 μελών της βασιλικής οικογένειας που είχαν απαχθεί το 2015 από τζιχαντιστές καθώς κυνηγούσαν με γεράκια στην έρημο του Ιράκ. Αυτή η ιστορία, η οποία φέρεται να συνεπαγόταν ξεχωριστή πληρωμή 300 εκατ. δολαρίων σε ομάδες ευθυγραμμισμένες με την Αλ-Κάιντα στη Συρία, διαψεύστηκε από τον Ιρακινό πρωθυπουργό, ο οποίος δήλωσε ότι τα χρήματα παραμένουν στην Iρακινή Kεντρική Tράπεζα.

Η Σαουδική Αραβία δεν μπορούσε να χωνέψει ότι το Κατάρ έδωσε χρήματα στους μεγαλύτερους εχθρούς της: το Ιράν και την Αλ-Κάιντα. Η Σαουδική Αραβία και το Ιράν είναι οι μεγάλοι αντίπαλοι στον πόλεμο επιρροής των μουσουλμανικών κρατών. Οι μεν είναι Σουνίτες, οι δε Σιίτες. Οι μεν έχουν βασιλεία, οι δε ζουν την Ιρανική επανάσταση. Το Κατάρ από την άλλη πιστεύει ότι διώκεται επειδή τόλμησε να έχει τις δικές του απόψεις.

Στις 3 Αυγούστου το Κατάρ αγόρασε από την Ιταλία 5 πολεμικά πλοία. Για κάποιους, ακόμα και η απόφαση να δώσει 600 εκατ. για την αγορά του Νεϊμάρ για την Παρί σεν Ζερμέν είναι μια προσπάθεια εξεύρεσης συμμάχων.

Προϊστορία κακών σχέσεων

Η Σαουδική Αραβία, όπως και οι υπόλοιπες χώρες του Συμβουλίου του Κόλπου, έχουν σχέση αγάπης-μίσους με το Κατάρ για πάνω από δύο δεκαετίες, γεγονός που αναγνωρίστηκε σε επίσημη δήλωση από το Ριάντ: «Από το 1995, το Βασίλειο της Σαουδικής Αραβίας και τα αδέρφια του έχουν κάνει επίπονες και συνεχείς προσπάθειες να παροτρύνουν τις αρχές της Ντόχα να τηρήσουν τις δεσμεύσεις και τις συμφωνίες τους».

Οι Σαουδάραβες δεν επέλεξαν τυχαία την ημερομηνία αυτή: το 1995, ο Χαμάντ Αλ-Τάνι, ο δεύτερος γιος του εμίρη, ανέτρεψε τον (φιλο-Σαουδάραβα) πατέρα του που βρισκόταν σε διακοπές στην Ελβετία με ένα αναίμακτο πραξικόπημα και την υποστήριξη όλης της οικογένειας Αλ-Τάνι. Το 1996, η Σαουδική Αραβία συμμετείχε σε μια προσπάθεια επανεγκατάστασης του ανατραπέντα εμίρη. Το 2005 έγινε μια δεύτερη απόπειρα πραξικοπήματος υποκινημένη, σύμφωνα με τη βασιλική οικογένεια του Κατάρ, από τη Σαουδική Αραβία σε συνεργασία με τη φυλή Μπάνι Μούρα, μέλη της οποίας κατοικούν στα σύνορα των δύο χωρών.

Η βασιλεία του Χαμάντ συνέπεσε με την έκρηξη της καταριανής οικονομίας. Όταν έγινε το πραξικόπημα, το Κατάρ ήταν έτοιμο να αρχίσει να εκμεταλλεύεται το γιγαντιαίο κοίτασμα φυσικού αερίου που μοιράζεται με το Ιράν. Ήταν η εποχή που όλοι οι υπόλοιποι πίστευαν στο πετρέλαιο. Τα τεράστια έσοδα από το φυσικό αέριο (παράγει 80 εκατ. τόνους ετησίως) μετέτρεψαν το Κατάρ με τους 300.000 πολίτες στη χώρα με το μεγαλύτερο κατά κεφαλή εισόδημα ($130.000) παγκοσμίως και του επέτρεψαν να επενδύσει σε εταιρείες όπως η Barclays και η Volkswagen, να αγοράσει κτίρια στο Λονδίνο, να μετατρέψει τη Ντόχα σε σύγχρονη μητρόπολη και να δημιουργήσει πανεπιστημιουπόλεις με την ελίτ των αμερικανικών πανεπιστημίων. Του επέτρεψαν επίσης να ξεφύγει από τον έλεγχο της Σαουδικής Αραβίας και να χαράξει τον δικό του δρόμο.

Όταν το 2013 ο  Χαμάντ παραιτήθηκε υπέρ του τέταρτου γιου του (από τα συνολικά 24 παιδιά του), Ταμίμ, είχε εκδηλώσει την ελπίδα ότι οι σχέσεις με τη Σαουδική Αραβία και τις υπόλοιπες χώρες του Συμβουλίου του Κόλπου «θα βελτιώνονταν με το νέο αίμα», όμως η επιθυμία του πρώην εμίρη δεν φαίνεται να γίνεται πραγματικότητα. Kαι αυτό γιατί, κατά την γνώμη των Σαουδαράβων, ο πατέρας εμίρης στην πραγματικότητα ποτέ δεν σταμάτησε να κυβερνά.

Η Μουσουλμανική Αδελφότητα και η Αραβική Άνοιξη

Μια άμεση αιτία για τη συνεχιζόμενη διαμάχη μεταξύ των κρατών του Κόλπου μπορεί να αναχθεί στην Αραβική Άνοιξη του 2011. Σε αντίθεση με τη Σαουδική Αραβία και τα ΗΑΕ, το Κατάρ αποφάσισε να γίνει δύναμη επιρροής στον Κόλπο και να στηρίξει κάποια από τα επαναστατικά κινήματα, όπως τη Μουσουλμανική Αδελφότητα στην Αίγυπτο και τη Λιβύη, αλλά και την Χαμάς στην Παλαιστίνη. Αυτές οι κινήσεις σήμαναν ριζική μεταστροφή από την εξωτερική πολιτική «μηδενικών προβλημάτων» που ακολουθούσε έως τότε το εμιράτο.

Ο φόβος των Σαουδαράβων είναι ότι η Μουσουλμανική Αδελφότητα επιδιώκει την αλλαγή του status quo στη Μέση Ανατολή (κοινώς, κυβερνήσεις μη φιλικές προς το Ριάντ), αλλά και η όποια αντιπιλίτευση εντός της Σαουδικής Αραβίας μπορεί να υποκινήσει μια οργάνωση σαν τη Μουσουλμανική Αδελφότητα.

Η Σαουδική Αραβία ακολουθεί το σουνιτικό δόγμα Ουχάμπι, παρακλάδι του σουνιτικού Σαλαφισμού, μια πουριτανική και ξενοφοβική κοινωνική ερμηνεία του Ισλάμ. Προσπαθεί να τη διαδώσει σε ολόκληρο τον μουσουλμανικό κόσμο υποστηρίζοντας πιστά τη μοναρχία. Διακηρύσσει ότι είναι καθήκον των καλών Μουσουλμάνων να υπακούουν τους άρχοντές τους, προπαγάνδα που ενισχύθηκε μετά το 1979, με την Ιρανική Επανάσταση και τη σοβιετική εισβολή στο Αφγανιστάν.

Σε αρκετές περιπτώσεις η ηγεσία των Ηνωμένων Πολιτειών έκανε τα στραβά μάτια όταν οι Σαουδάραβες χρηματοδοτούσαν ακραίες σουνιτικές οργανώσεις, τζαμιά, σχολεία στη Βοσνία/Ερζεγοβίνη το 1992, στην Ινδονησία, το Μάλι, τη Σομαλία, τη Μαλαισία. Υπολογίζεται ότι η Σαουδική Αραβία έχει ξοδέψει πάνω από 100 δισ. δολάρια τις τελευταίες τρεις δεκαετίες για την εξάπλωση του Ουχαμπίτικου Ισλάμ.

Το Κατάρ, αν και ακολουθεί κι αυτό το δόγμα του Ουαχάμπι, λέει ότι η εξουσία πρέπει να είναι αποτέλεσμα εκλογών. Το όραμα της συμμερίζεται και ο Έρντογαν, ο οποίος είδε στις επιτυχίες της Μουσουλμανικής Αδελφότητας μετά την Αραβική Άνοιξη τη δυνατότητα ενός μπλοκ παρόμοιων καθεστώτων, με την Τουρκία επικεφαλής του.

Το Κατάρ ήταν ο πρώτος υποστηρικτής του Μοχάμετ Μόρσι της Μουσουλμανικής Αδελφότητας, που εκλέχτηκε τo 2012 στις πρώτες εκλογές μετά την ανατροπή του Μουμπάρακ. Υποσχέθηκε να επενδύσει 18 δισ. δολάρια προκειμένου να βοηθήσει την κυβέρνηση Μόρσι να φτιάξει τουριστικά θέρετρα, υποδομές για τη μεταφορά φυσικού αερίου και να ανοικοδομήσει τη διώρυγα του Σουέζ.

Αντίθετα, η Σαουδική Αραβία και τα ΗΑΕ, που απεχθάνονται την Μουσουλμανική Αδελφότητα την οποία έχουν χαρακτηρίσει «τρομοκρατική οργάνωση», έκαναν ενέσεις δισεκατομμυρίων στα αιγυπτιακά ταμεία μετά το στρατιωτικό πραξικόπημα του 2013 που ανέτρεψε τον Μόρσι και έφερε στην εξουσία τον πρώην αρχηγό των μυστικών υπηρεσιών, Αλ Σίσι. Ευγνώμων, ο Σίσι υποσχέθηκε στη Σαουδική Αραβία τα νησιά Τινάρ και Σαναφίρ στην Κόκκινη Θάλασσα. Ως αντίποινα, το Κατάρ προσέφερε καταφύγιο σε ηγετικά στελέχη της Αδελφότητας που διέφυγαν από την Αίγυπτο μετά το πραξικόπημα.

Στη Λιβύη το Κατάρ υποστήριξε το (πλέον ανενεργό) ισλαμικό Γενικό Εθνικό Κογκρέσο, με έδρα την Τρίπολη, που εκλέχτηκε και κυβέρνησε για δύο χρόνια μετά την πτώση του Καντάφι το 2012. Αντίθετα, κυρίως τα ΗΑΕ υποστηρίζουν την Βουλή των Αντιπροσώπων με έδρα το Τομπρούκ, η οποία το 2014 ανέτρεψε το GNC, αλλά δεν έχει αναγνωριστεί διεθνώς ως κυβέρνηση (γι’ αυτό και κανείς δεν έδωσε σημασία όταν ανακοίνωσε ότι κόβει κι αυτή δεσμούς με το Κατάρ).

Στον εμφύλιο της Συρίας, το Κατάρ, όπως και η Τουρκία υποστηρίζει τους επαναστάτες, ενώ κατηγορείται από τις χώρες του Κόλπου ότι συνδέεται ακόμα και την Αλ-Κάιντα και τον ISIS. Ως γνωστό, το Ιράν και η Χεζμπολάχ στηρίζουν τον Άσαντ.

Στην Υεμένη η κατάσταση παραμένει δύσκολη. Oι Χούθι, που ξεκίνησαν ως σιιτικό κίνημα, το 2004 μετετράπησαν σε πολιτική εξέγερση ενάντια στην τότε κυβέρνηση. Η Σαουδική Αραβία συμμετείχε στον εμφύλιο που ακολούθησε (2004-2010) στο πλευρό του στρατού της Υεμένης, καταστρέφοντας ζωτικής σημασίας υποδομές και προκαλώντας πολλούς θανάτους αμάχων. Όταν το 2014 οι Χούθι γνώρισαν αναπάντεχη άνοδο και κατάφεραν να καταλάβουν τον βορρά και την πρωτεύουσα Σαανά, ο νέος βασιλιάς της Σαουδικής Αραβίας Σαλμάν που ανέβηκε στον θρόνο το 2015, άρχιζε να αλλάζει στάση απέναντι στη Μουσουλμανική Αδελφότητα, που ως Σουνίτες είναι αντίπαλοι των Χούθι.

Oι Σαουδάραβες κατηγορούν το Ιράν ότι βρίσκεται πίσω από τους Χούθι, άποψη που συμμερίζονται και οι Αμερικανοί. Κατηγορούν και το Κατάρ ότι τους υποστηρίζει κρυφά, παρόλο που το εμιράτο συμμετείχε στους βομβαρδισμούς των Χούθι ως μέλος της στρατιωτικής συμμαχίας, της οποίας ηγείται η Σαουδική Αραβία. Το σαουδαραβικών συμφερόντων κανάλι Al-Watan ισχυρίστηκε ότι το Κατάρ προσέγγισε στρατιωτικούς και αξιωματούχους της Islah (το όνομα της Μουσουλμανικής Αδελφότητας στην Υεμένη) προσπαθώντας να τους εξαγοράσει με δωρεές και ακίνητα στο εμιράτο προκειμένου να υπονομεύσει την αποστολή του συνασπισμού και να εμποδίσει μια πολιτική διευθέτηση της κρίσης.

Το Al Jazeera

Στα 13 «μη διαπραγματεύσιμα» αιτήματα των έξι χωρών για την επίλυση της κρίσης, ήταν το οριστικό κλείσιμο του Al Jazeera. Δεν είναι η πρώτη φορά που το δίκτυο γίνεται εστία κρίσης στις σχέσεις των χωρών του Κόπου.

Υπάρχει ένας πόλεμος αφηγήσεων στη Μέση Ανατολή και η εξωτερική πολιτική της Σαουδικής Αραβίας εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τον έλεγχο των ΜΜΕ στον αραβικό κόσμο. Το πρώτο κρατικό παν-αραβικό δίκτυο ειδήσεων, που έχει έδρα την Ντόχα, στα μάτια των περισσότερων Αράβων είναι «φύλακας για τη δημοκρατία» που δίνει «φωνή σε αυτούς που δεν έχουν», ένα σημείο αναφοράς που δεν υπήρχε πριν την ίδρυσή του. Όμως οι Σαουδάραβες το βλέπουν ως δίκτυο προπαγάνδας του Κατάρ που αποσκοπεί στην αποσταθεροποίηση της Μέσης Ανατολής προωθώντας ισλαμιστικές ατζέντες, θρησκευτικές αναταραχές και παρέχοντας βήμα σε εξτρεμιστές που προάγουν τη βία. Στέκει ως αγκάθι στα πλευρά του Οίκου του Σαούντ από το 1996.

Το 2011, η κάλυψη των εξεγέρσεων της Αραβικής Άνοιξης προκάλεσε αναταραχή. Το κανάλι στήριξε τα επαναστατικά κινήματα της Μουσουλμανικής Αδελφότητας με το επιχείρημα ότι οι δικτάτορες εναντίον των οποίων έγιναν οι λαϊκές εξεγέρσεις καταπατούσαν τα ανθρώπινα δικαιώματα.

Το 2014, μετά το στρατιωτικό πραξικόπημα που ανέτρεψε τον Μόρσι, το Al Jazeera μετέδιδε ειδήσεις για την αντίδραση της Μουσουλμανικής Αδελφότητας. Οι ανταποκριτές του καναλιού στην Αίγυπτο συνελήφθησαν, στη Σαουδική Αραβία και την Ιορδανία εκδιώχθηκαν. Το Κατάρ τελικά λύγισε στις πιέσεις και υπέγραψε συμφωνία μεταξύ των κρατών του Συμβουλίου του Κόλπου προκειμένου «να μην δρα αποσταθεροποιητικά για την περιοχή». Ένας από τους λόγους εκνευρισμού των χωρών του Κόλπου ήταν ότι ένας από τους πνευματικούς αρχηγούς της Μουσουλμανικής Αδελφότητας, ο Αιγύπτιος μουφτής Γιουσέφ αλ-Καραντάουι, ο οποίος ζει στο Κατάρ από το 1961, είχε στο Al Jazeera την εκπομπή Life with Sharia, όπου δεν απαντούσε απλώς σε ερωτήσεις για το αν επιτρέπεται το κάπνισμα στη διάρκεια του Ραμαζάνι, αλλά μιλούσε υπέρ της αναγκαιότητας των βομβιστών αυτοκτονίας.

Τον Ιούνιο οι Καταριανοί, υποστηριζόμενοι από τα Ηνωμένα Έθνη και εκατοντάδες ομάδες ανθρωπίνων δικαιωμάτων, δεσμεύτηκαν να κρατήσουν το Al Jazeera στον αέρα. Υποστηρίζουν ότι το μέλλον του δικτύου είναι ένα εθνικό ζήτημα για το Κατάρ και ότι η πίεση να κλείσει παραβιάζει την κυριαρχία της Ντόχα.

Πριν λίγες μέρες, και το Ισραήλ, που διατείνεται ότι είναι «το μοναδικό δημοκρατικό κράτος στη Μέση Ανατολή», ακολουθώντας τα βήματα των άλλων αραβικών χωρών έκλεισε τα γραφεία του Al Jazeera στα Ιεροσόλυμα.

Ο ρόλος του Ισραήλ

Από τη δεκαετία του 1990 η αμερικανική περιφερειακή πολιτική επεδίωξε να φέρει κοντά το Συμβούλιο Κρατών του Κόλπου και το Ισραήλ, ομαλοποιώντας τις οικονομικές και πολιτικές σχέσεις μεταξύ των δύο πυλώνων των αμερικανικών συμφερόντων στην περιοχή. Μετά την Αραβική Άνοιξη αυτή η προσέγγιση φαινόταν όλο και πιο πιθανή.

Παρά το μακροχρόνιο μποϊκοτάζ των σχέσεων με το Ισραήλ, ο Κόλπος (ιδίως ο άξονας των Σαουδαράβων με τα ΗΑΕ) και το Ισραήλ συμφωνούν πια σε βασικά πολιτικά ζητήματα και επιδιώκουν ενεργά την οικοδόμηση στενότερων δεσμών, κυρίως όμως συμφωνούν ότι ο κοινός και πιο απειλητικός εχθρός είναι το Ιράν.

Στα τέλη Μαρτίου, τα ΗΑΕ και το Ισραήλ συμμετείχαν σε κοινές στρατιωτικές ασκήσεις. Έναν χρόνο νωρίτερα, το Ισραήλ, τα ΗΑΕ, η Ισπανία και το Πακιστάν συμμετείχαν στην εναέρια μαχητική άσκηση «Κόκκινη Σημαία» στη Νεβάδα.

Η Σαουδική Αραβία και το Ισραήλ δεν είδαν ποτέ με καλό μάτι τη συμφωνία που πέτυχε ο Ομπάμα με το Ιράν σχετικά με το πυρηνικό του πρόγραμμα καθώς φοβούνται ότι η ισορροπία δυνάμεων θα διαταραχτεί σε περίπτωση που οι ΗΠΑ ακολουθήσουν πιο φιλο-ιρανική πολιτική.

Ο διάσημος πρέσβης

Στην προπαγάνδα ενάντια στο Κατάρ στην Ουάσιγκτον πρωτοστάτησε ο πρεσβευτής των ΗΑΕ στις ΗΠΑ, Γιουσέφ Αλ Οτάιμπα. Από την έναρξη των αραβικών εξεγέρσεων του 2011, ο διάσημος για τα πάρτι και τα ακριβά του δώρα Οτάιμπα προειδοποιούσε στους διαδρόμους εξουσίας ότι οι λαϊκές αυτές εξεγέρσεις απειλούν την καθεστηκυία τάξη της περιοχή.

Όταν τα emails του χακαρίστηκαν πέρσι, αποδείχτηκε ότι συνομιλούσε με τον γαμπρό του Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ, αλλά και φιλο-ισραηλινό think tank προκειμένου να ασκηθεί πίεση για να μετακινηθεί η τεράστια αμερικανική βάση από το Κατάρ σε άλλο κράτος της περιοχής. Tα ΗΑΕ χρηματοδοτούν σειρά από αμερικανικά think tanks προκειμένου να ασκήσουν επιρροή, να κερδίσουν περισσότερους συμμάχους και να απομονώσουν το Κατάρ και το Ιράν. To ίδιο κάνει και το Κατάρ για τους δικούς του σκοπούς.

Οι ΗΠΑ

Η κρίση με το Κατάρ έχει συνέπειες για όλες τις δυνάμεις που συμμετέχουν στην περιφερειακή ασφάλεια και αρχιτεκτονική. Στην καλύτερη περίπτωση, είναι μια περιττή κρίση που αποσπά την προσοχή από τις πιο σοβαρές προκλήσεις του ISIS και της πρόληψης της συνολικής κατάρρευσης της Υεμένης και τη Λιβύης.

Toν Μάρτιο, ο γενικός διοικητής της Κεντρικής Διοίκησης των ΗΠΑ δήλωνε στο Κογκρέσο ότι «τα κράτη του Κόλπου είναι μεταξύ των καλύτερων εταίρων μας στην περιοχή. Η προθυμία του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου (GCC) να παράσχει στήριξη και πρόσβαση στις δυνάμεις των ΗΠΑ είναι ζωτικής σημασίας για την ικανότητά μας να λειτουργούμε στρατιωτικά».

Παρά την αλλοπρόσαλλη συμπεριφορά του Ντόναλντ Τραμπ, οι ΗΠΑ δεν αγνοούν τα βασικά τους συμφέροντα στην περιοχή. Αμέσως μετά τα μέτρα που πήρε η Σαουδική Αραβία εναντίον του Κατάρ, o Tραμπ κατηγόρησε μεν το εμιράτο ότι χρηματοδοτεί την τρομοκρατία (παρόλο που ο υπουργοί Εξωτερικών Ρεξ Τίλερσον και Αμύνης Τζέιμς Μάτις τον συμβούλευσαν να διατηρήσει ουδέτερη γλώσσα), υπέγραψε δε σύμβαση με την οποία το Κατάρ αγοράζει από τις ΗΠΑ αεροσκάφη F-15QA προς 12 δισ. δολάρια.

H αμερικανική ανησυχία οδήγησε τον Ρεξ Τίλερσον, ο οποίος είναι άριστος γνώστης της περιοχής λόγω της προηγούμενης θέσης του ως επικεφαλής της ExxonMobil, να ταξιδέψει στο Κουβέιτ, το Κατάρ και τη Σαουδική Αραβία για να μαζέψει τα πράγματα. Κατά τη διάρκεια της επίσκεψής του, ο υπουργός Εξωτερικών του Kάταρ υπέγραψε μνημόνιο με το οποίο το εμιράτο υπόσχεται να σταματήσει κάθε στήριξη στην τρομοκρατία. Σύμφωνα με τον Αμερικανό υπουργό Εξωτερικών, η Σαουδική Αραβία πρέπει τώρα να υποχωρήσει ώστε να δοθεί χρόνος στο Κατάρ και τις υπόλοιπες χώρες του Κόλπου να επανεκτιμήσουν τις θέσεις τους.

Σπούδασε Πολιτικές Επιστήμες στο ΕΚΠΑ, Αφρικανική Πολιτική στο SOAS και Free State της Νοτίου Αφρικής. Γράφει για διεθνή θέματα και τρομοκρατία και είναι ο ένας εκ των δύο συγγραφέων του βιβλίου "Al Qaeda: The Transformation of Terrorism in the Middle East and North Africa".

Διαβάστε ακόμα

Σχόλια

Εικόνα Anonymous
1

Σας πείσαμε; Εμείς σας θέλουμε μαζί μας!
Χωρίς τους υποστηρικτές μας
δεν μπορούμε να υπάρχουμε.