Οι 22 περιττές ενέργειες στο Πρωτοδικείο για ένα πιστοποιητικό μη πτώχευσης

Την εποχή που το διαδίκτυο χρησιμοποιείται ακόμη και για να παραγγείλεις καφέ, οι πολίτες αυτής της χώρας είναι υποχρεωμένοι να βουτάνε μέσα σε χαρτονένια κουτιά ή φακέλους με κορδόνια και να ζητούν πιστοποιητικά από δέκα μεριές, αφού περιπλανηθούν σε διαδρόμους πολλών διαφορετικών κτιρίων που όλα μαζί συνιστούν ένα «μέγαρο», το Πρωτοδικείο.
Χρόνος ανάγνωσης: 
12
'
Στο Πρωτοδικείο Αθηνών.

Είσαι σχεδόν τριάντα, έχεις ανοίξει το δικό σου γραφείο. Για να το κάνεις έγινες ατομική επιχείρηση και πήρες ΕΣΠΑ. Το ΕΣΠΑ έρχεται σε δόσεις, από τις οποίες εξαρτάται η επιβίωση του γραφείου. Μια μέρα σε ενημερώνουν ότι για να πάρεις τη δόση των χρημάτων που περιμένεις πώς και πώς, πρέπει να προσκομίσεις πιστοποιητικό περί μη πτώχευσης και μη κατάθεσης αίτησης για πτώχευση.

Με δυο λόγια

Τα πιστοποιητικά περί μη πτώχευσης είναι εξαιρετικά σημαντικά και απαραίτητα –και γι' αυτούς που θέλουν να αποδείξουν ότι δεν πτώχευσαν οι ίδιοι (η εταιρεία τους), ώστε να πάρουν ένα δάνειο ή μία χρηματοδότηση, αλλά και για όσους ενδιαφέρονται να μάθουν αν κάποια άλλη εταιρεία είναι υγιής, όταν για παράδειγμα σκοπεύουν να συγχωνευτούν ή να συνεργαστούν μαζί της. Μόνο που δεν είναι καθόλου απλό να τα προμηθευτείς. Παρόλο που εκ του νόμου το Γενικό Εμπορικό Μητρώο (ΓΕΜΗ) είναι η βάση δεδομένων όπου εταιρείες και πολίτες δικαιούνται να αναζητούν πληροφορίες για την κατάσταση εταιρειών, συμπεριλαμβανομένης της αφερεγγυότητάς τους, οι δικηγόροι δεν το εμπιστεύονται, και όχι άδικα. Οι παλιές πτωχεύσεις δεν υπάρχουν στη βάση του ΓΕΜΗ, αλλά βρίσκονται μόνο στα αρχεία των Πρωτοδικείων, με τα οποία το ΓΕΜΗ επικοινωνεί με χρονοκαθυστέρηση. Ούτε οι πολύ πρόσφατες πτωχεύσεις είναι βέβαιο ότι θα βρεθούν –παρόλο που οι εταιρείες οφείλουν να ενημερώνουν άμεσα το ΓΕΜΗ για την κατάσταση τους, το ίδιο δεν ενημερώνει ταχύτατα την ιστοσελίδα του. Ταυτόχρονα, η αρμοδιότητα έκδοσης πιστοποιητικών περί πτώχευσης εταιρειών έχει παραμείνει στα Πρωτοδικεία. Εκεί, τα πιστοποιητικά δεν εκδίδονται ηλεκτρονικά, δεν υπάρχει ψηφιακή αίτηση και για να τα λάβει κανείς μεσολαβούν μέρες και κόπος. Και η ενοποίηση των βάσεων δεδομένων ΓΕΜΗ και Πρωτοδικείων δεν φαίνεται στον ορίζοντα.

Σε πληροφορούν ότι τα χρήματα θα καταβληθούν αμέσως μόλις φέρεις αυτά τα δύο έγγραφα. Δεν πρέπει να είναι και τόσο δύσκολο, σκέφτεσαι. Και πράγματι, σε σχέση με άλλα που έχεις να κάνεις σε αυτήν την χώρα, όχι δεν είναι. Πρέπει «απλώς» να πας στο «οικείο» Πρωτοδικείο, σου λένε, και να ζητήσεις την έκδοση των πιστοποιητικών. Σου λένε ότι θα χρειαστείς μεγαρόσημα, αλλά δεν ξέρεις καν τι είναι αυτό και από πού το παίρνεις.

Έτσι, μαθαίνεις για πρώτη φορά πώς λειτουργεί στη χώρα μας το σύστημα δημοσιότητας στις πτωχευτικές διαδικασίες. Λειτουργεί χάλια.

Υπηρεσίες ενάντια στον πολίτη

Αν θέλεις, λοιπόν, να προμηθευτείς το πιστοποιητικό μη πτώχευσης από το «οικείο» Πρωτοδικείο, πρέπει να προσπαθήσεις λιγάκι. Αρχικά, πρέπει να βρεις το «οικείο» Πρωτοδικείο. Αν ψάξεις για λίγο στο διαδίκτυο, θα το βρεις. Αν έχεις αμφιβολίες και θέλεις να πάρεις τηλέφωνο σε κάποιο Πρωτοδικείο για να ρωτήσεις «είστε το οικείο μου Πρωτοδικείο;» ή «η περιοχή Παπάγου σε ποιο Πρωτοδικείο υπάγεται;» θα απογοητευτείς λίγο, κανείς δεν θα το σηκώσει. Αφού βρεις πού υπάγεσαι, πρέπει να πας εκεί.

Έστω ότι υπάγεσαι στο Πρωτοδικείο Αθηνών. Πρέπει να πας στην Ευελπίδων. Η Ευελπίδων είναι ένας όμορφος χώρος με άπλα, πράσινο και πολλά διαφορετικά κτίρια με αρίθμηση, η οποία δεν έχει κάποιον προφανή ειρμό ή λογική. Μπαίνοντας για παράδειγμα βλέπεις το κτίριο 13 και μία πινακίδα για το κτίριο 16. Ας υποθέσουμε ότι ρωτώντας από δω κι από κει, ασκούμενους που πηγαινοέρχονται, τα ΜΑΤ, το πλήθος που στέκεται και καπνίζει ή λιάζεται στα παγκάκια γύρω από τα δικαστήρια, πληροφορείσαι ότι πρέπει να πας στο κτίριο 11, στον πρώτο όροφο.

Πάλι ας υποθέσουμε ότι, χτυπώντας σαν το μπαλάκι του πινγκ πονγκ από τον έναν που δεν ξέρει στον άλλον που βιάζεται, πέφτεις πάνω στις αιτήσεις για την έκδοση πιστοποιητικού μη πτώχευσης.

Επιτέλους παίρνεις μια αίτηση και ετοιμάζεσαι να την συμπληρώσεις. Τα στοιχεία που απαιτούνται είναι ελάχιστα και κανείς δεν ελέγχει τις αιτήσεις ή ποιος τις υποβάλει ή τι γράφεται ή οτιδήποτε γενικώς. Αρκεί κάποιος να συμπληρώσει την αίτηση και να την δώσει στην υπάλληλο να τη σφραγίσει.

H αίτηση συνδέεται με διάφορα παράδοξα. Το πρώτο είναι ότι διακρίνει ανάμεσα σε ανύπαντρες γυναίκες, παντρεμένες, χήρες ή διαζευγμένες στο πεδίο όπου συμπληρώνονται τα στοιχεία του αιτούντος. Το λεκτικό προφανώς κληρονομήθηκε από άλλες εποχές, αλλά κανείς δεν σκέφτηκε να το αλλάξει. Ψιλά γράμματα, θα πεις. Έπειτα, με μεγάλα μαύρα στοιχεία η αίτηση προειδοποιεί: «Μην κολλάτε τα μεγαρόσημα».

Φτάνοντας όμως μπροστά στην υπάλληλο συνειδητοποιεί κανείς ότι έπρεπε να είχε κολλήσει το μεγαρόσημο, είτε επειδή η υπάλληλος τον επιπλήττει που δεν το έκανε, είτε επειδή βλέπει ένα άλλο χαρτί κολλημένο μπροστά της, με μήνυμα που αναιρεί την προτροπή «μην κολλάτε τα μεγαρόσημα» και καλεί τους αιτούντες να κολλήσουν το μεγαρόσημο.

Τα μεγαρόσημα, φυσικά, δεν πωλούνται στον ίδιο όροφο, αλλά σε άλλον όροφο, τον από κάτω. Και χρειάζεται κανείς να αγοράσει ένα των τριών ευρώ κατά την αίτηση (και τελικά να το κολλήσει) και ένα των δύο ευρώ κατά την παραλαβή. Αποδείξεις δεν δίδονται κατά κανόνα, ενώ γίνονται και κλοπές μεγαροσήμων από φακέλους ασκουμένων και δικηγόρων, οι οποίοι πάντα έχουν κάμποσα πάνω τους πηγαίνοντας στα δικαστήρια.

Το μεγαρόσημο είναι ένα μικρό χαρτάκι και αν το δεις προσεχτικά πληροφορείσαι ότι με την αγορά σου συντελείς στην ανέγερση των δικαστικών κτιρίων (μεγάρων). Δεν έχεις επιλογή να το πληρώσεις ή όχι, ακόμη και αν είσαι σίγουρος ότι δεν ανεγείρεται κάποιο μέγαρο αυτόν τον καιρό, ακόμη κι αν δεν μπορείς να θεωρήσεις την Ευελπίδων «μέγαρο» για κανέναν λόγο, ακόμη κι αν αισθάνεσαι περίεργα που έχεις μπει σε έναν χώρο όπου οι λέξεις χάνουν το νόημα τους, τον χώρο της ελληνικής δικαιοσύνης.

Αφού ετοιμάσεις την αίτηση και κολλήσεις το μεγαρόσημο, λαμβάνεις ένα χαρτάκι που δεν πρέπει να χάσεις. Εκεί σημειώνεται με στιλό η μέρα παραλαβής του πιστοποιητικού. Το 2018, η μέθοδος πληροφόρησης των πολιτών για την ημέρα παραλαβής του πιστοποιητικού που τους αφορά, από το μεγαλύτερο Πρωτοδικείο της χώρας, είναι ένα απλό, μικρό χαρτάκι και μία σημείωση με στυλό.

Και φυσικά η ημερομηνία παραλαβής δεν είναι καθόλου κοντινή. Και φυσικά, αν αρχίσεις να λες ότι περιμένεις το ΕΣΠΑ ή τη συμμετοχή σε δημόσιο διαγωνισμό, είτε αδιαφορούν είτε σε στέλνουν στον προϊστάμενο.

Κατά κανόνα ο τελευταίος θα θέλει να δει την προκήρυξη του διαγωνισμού στον οποίο θέλεις να συμμετάσχεις ή κάποιο έγγραφο του ΕΣΠΑ ή κάποιο έγγραφο πάλι, αφού όλα γύρω από τα έγγραφα περιστρέφονται. Αν δεν έχεις μαζί σου έγγραφα, εξαρτάται από χίλιους δυο –ψυχολογικούς κυρίως– παράγοντες το εάν θα αποφασίσει ότι δικαιούσαι να λάβεις το πιστοποιητικό νωρίτερα. Δεν είναι να απορεί κανείς που οι εταιρείες που συμμετέχουν σε διαγωνισμούς προσλαμβάνουν κλητήρες οι οποίοι κάνουν (και) αυτή τη δουλειά: να εκδίδουν πιστοποιητικά όσο νωρίτερα γίνεται, «πιέζοντας» το πρωτοδικείο.

Ούτε σωστό ούτε αρκετό

Το πιστοποιητικό που θα πάρεις ότι δεν πτώχευσες, θεωρητικά είναι αποτέλεσμα ελέγχου σε κάποιο μητρώο και αναρωτιέσαι γιατί δεν εξετάζουν αυτό το μητρώο άμεσα, χωρίς να μεσολαβήσει η ταλαιπωρία σου. Και ακολουθεί το σπουδαιότερο παράδοξο: το πιστοποιητικό που θα λάβεις δεν θα είναι οπωσδήποτε σωστό ή αρκετό. Για την ακρίβεια, τα φυσικά πρόσωπα που δεν έχουν ατομική επιχείρηση ή δεν είναι έμποροι δεν μπορούν καν να πτωχεύσουν, δεν έχουν αυτήν την δυνατότητα νομικά. Μπορούν μόνο να υπαχθούν στον νόμο Κατσέλη, για την υπαγωγή στον οποίον αποφασίζει το Ειρηνοδικείο και όχι το Πρωτοδικείο ή να προσφύγουν σε άλλες διαδικασίες (π.χ. ρύθμιση οφειλών), για τις οποίες αμφιβάλλουμε ότι ενημερώνεται το Πρωτοδικείο (και δεν οφείλει άλλωστε).

Οι 22 ενέργειες στο Πρωτοδικείο για ένα αχρείαστο πιστοποιητικό μη πτώχευσης
1 Εύρεση Πρωτοδικείου που θα αποταθείς
2 Εύρεση «οικείου» Πρωτοδικείου
3 Επικοινωνία με Πρωτοδικείο
4 Άκυρο, αφού ουδείς απαντά
5 Βρίσκεις το Πρωτοδικείο που θέλεις από γνωστούς και συνεργάτες
6 Ξεκινάς για το Πρωτοδικέιο π.χ. Αθηνών, στην Ευελπίδων
7 Αναρωτιέσαι σε ποιο κτίριο –βρίσκεις το κτίριο μετά από έρευνα
8 Πας στο κτίριο 11 στον 10ο όροφο
9 Βρίσκεις τις αιτήσεις υποβολής αιτήματος χορήγησης πιστοποιητικού μη πτώχευσης
10 Συμπληρώνεις την αίτηση
11 Μια πρόχειρη ταμπέλα σε προειδοποιεί «μην κολλάς μεγαρόσημα»
12 Υποβάλλεις την αίτηση και ο/η υπάλληλος σε επικρίνει που δεν έχεις κολλήσει μεγαρόσημα
13 Αν δεν έχεις μεγαρόσημα, πρέπει να κατέβεις στον κάτω όροφο
14 Πας στον κάτω όροφο και αγοράζεις δύο ειδών μεγαρόσημα: α) των 3 ευρώ για να υποβάλεις την αίτηση και β) των 2 ευρώ για να την παραλάβεις
15 Ανεβαίνεις στον πάνω όροφο και υποβάλλεις την αίτηση –παίρνεις ένα χαρτάκι όπου αναγράφεται η ημερομηνία που θα πάρεις τη βεβαίωση
16 Βλέπεις ότι η ημερομηνία δεν σε εξυπηρετεί γιατί πρέπει να χρησιμοποιήσεις τη βεβαίωση σε άλλη δημόσια υπηρεσία νωρίτερα –ζητάς πιο κοντινή ημερομηνία
17 Είτε δεν σου δίνουν σημασία ή σε στέλνουν στον προϊστάμενο
18 Πας στον προϊστάμενο –εάν είναι εκεί– και σου ζητάει έγγραφο που να πιστοποιεί ότι του λες αλήθεια και ότι πράγματι χρειάζεσαι τη βεβαίωση νωρίτερα
19 Αν δεν έχεις μαζί σου το έγγραφο, επιστρατεύεις την πειθώ. Μπορεί να πείσεις, διαφορετικά την έβαψες. Φτου κι απ' την αρχή!
20 Ο προϊστάμενος πείθεται και σου δίνει άλλη ημερομηνία
21 Επισκέπτεσαι πάλι το κτίριο 11 για να πάρεις τη βεβαίωση. Τελείωσες;
22 Οχι. Αν χρειάζεται και άλλα πιστοποιητικά, π.χ. μη λύσης εταιρείας, μη διορισμού εκκαθαριστή κ.λπ., πρέπει να πας σε άλλα κτίρια

Η γραφειοκρατία όμως είναι γραφειοκρατία και το χαρτί αυτό το ζητούν άτομα που δεν μπορούν να πτωχεύσουν, αφού τους το ζήτησαν υπηρεσίες ή τράπεζες χωρίς να ψάξουν, εκδίδεται στο όνομα τους και παραδίδεται στην υπηρεσία που το ζήτησε και όλοι είναι ικανοποιημένοι. Αν γίνει κάποιο λάθος, τυπογραφικό μεν, σημαντικό δε, θα παραπεμφθείς στον προϊστάμενο ή την προϊσταμένη, αλλά δεν αποκλείεται χτυπώντας την πόρτα για να πεις το πρόβλημά σου να βρεις από πίσω γλάστρες με λουλούδια ή θερμαντικά σώματα ύποπτα κολλητά με την πόρτα, ώστε να μην ανοίγει, με αποτέλεσμα είτε να μιλάς από τη χαραμάδα είτε να πρέπει να παρακαλέσεις, για να σε αφήσουν να μπεις.

Αλλά ούτε και αρκετό είναι αυτό που πρόκειται να λάβεις, αν εργάζεσαι για λογαριασμό οποιασδήποτε εταιρείας που θέλει να συμμετάσχει σε δημόσιο διαγωνισμό και πρέπει να πιστοποιηθεί η καλή της κατάσταση (good standing). Το μη επαρκές της αίτησής σου το υποψιάζεσαι από ένα χαρτί κολλημένο με σελοτέιπ μπροστά από την υπάλληλο που παραλαμβάνει και σφραγίζει τις αιτήσεις έκδοσης πιστοποιητικού μη πτώχευσης. Εκεί, λοιπόν, λέει πως για πιστοποιητικό περί μη λύσης εταιρείας, μη διορισμού εκκαθαριστή και διάφορα άλλα ακαταλαβίστικα πράγματα, πρέπει να πας σε άλλα κτίρια. Αναρωτιέσαι τι είναι όλα αυτά. Αυτά τα πιστοποιητικά αναφέρονται σε άλλες πιθανές πτωχευτικές διαδικασίες ή, καλύτερα, διαδικασίες αφερεγγυότητας ή λύσης (διάλυσης δηλαδή) της εταιρείας και τα χρειάζεσαι, αν είσαι εταιρεία που θέλει να συμμετάσχει σε δημόσιο διαγωνισμό ή να αποδείξει ότι είναι «υγιής».

Αφού έχεις πειστεί ότι χρειάζεσαι και τα άλλα πιστοποιητικά για τις άλλες διαδικασίες αφερεγγυότητας, αναρωτιέσαι από πού μπορείς να τα λάβεις. Δεν εκδίδονται στο κτίριο όπου βρίσκεσαι. Κάποια εκδίδονται από το κτίριο 2, ένα άλλο από το κτίριο 5, ένα άλλο από το κτίριο 13. Πρέπει να κάνεις έναν μεγάλο κύκλο και να αγοράσεις μερικά μεγαρόσημα ακόμα.

Πριν φύγεις όμως ρωτάς. Από πού θα λάβεις το πιστοποιητικό σου όταν είναι έτοιμο; Σου δείχνουν στο διάδρομο του ορόφου έναν μεγάλο ξύλινο πάγκο. Εκεί είναι αραδιασμένοι αυτοί οι μπλε φάκελοι με τα λευκά κορδόνια. Με μαρκαδόρο έχουν σημειωμένο ένα κεφαλαίο γράμμα μπροστά.

Θα αναζητήσεις το πιστοποιητικό σου ανάλογα με το πρώτο γράμμα της επωνυμίας της εταιρείας ή του ονόματος του προσώπου στο οποίο αφορά. Και αν το πιστοποιητικό σου χαθεί; Το πάρουν άλλοι; Αν η επωνυμία έχει γραφεί λάθος; Δεν ήξερες όταν έκανες την αίτηση να βάλεις τα δυνατά σου και να σχηματίσεις τα καλά σου γράμματα. Τώρα όλα τα ενδεχόμενα είναι ανοιχτά. Μπα, λες, αποκλείεται να αντιγράφουν τις επωνυμίες από τις χειρόγραφες αιτήσεις, σίγουρα θα τις τσεκάρουν με το σύστημά τους.

Μία σοβαρή υπόθεση

Πίσω από αυτό το αστείο παιχνίδι με τα χαρτάκια και τα ντοσιέ με κορδόνι βρίσκεται ένα σημαντικό ζήτημα. Η απόδειξη ότι δεν πτωχεύσαμε αλλά και η γνώση ότι κάποιος πτώχευσε ή δεν πτώχευσε έχουν τεράστια σημασία. Είναι σημαντικό να μπορούμε να αποδείξουμε άμεσα ότι δεν πτωχεύσαμε, για να λάβουμε μέρος σε έναν δημόσιο διαγωνισμό ή για να λάβουμε χρηματοδότηση ή για να συναλλαγούμε με το δημόσιο.

Είναι ακόμα κρίσιμο να μπορούμε να πληροφορηθούμε ποιοι πτωχεύουν, ώστε να μην συναλλασσόμαστε μαζί τους, αλλά θέλουμε και να μπορούμε να πληροφορηθούμε ποιοι δεν έχουν υποβάλει αίτηση για πτώχευση, προκειμένου να συνεχίσουμε να συναλλασσόμαστε μαζί τους, να συνάπτουμε μακροχρόνιες συμβάσεις, να προτείνουμε συγχωνεύσεις ή εταιρικές συνέργειες, χωρίς φόβο ότι θα μας αφήσουν απλήρωτους.

Στο Πρωτοδικείο, για να ελέγξει κανείς τις καταχωρήσεις των πτωχεύσεων ή των αιτήσεων για πτώχευση, κοιτάζει διαφάνειες με λίστες περασμένες σε ένα ντοσιέ. Μάλιστα δεν είναι καν περασμένες με αλφαβητική σειρά! Ούτε με κάποια λογική. Στην ίδια σελίδα μπορεί να υπάρχουν εταιρείες με λατινική επωνυμία και εταιρείες με ελληνική επωνυμία. Εν ολίγοις, για να είσαι σίγουρος πρέπει να ξεφυλλίσεις όλο το ντοσιέ και να δεις σειρά-σειρά ποιος πτώχευσε τον τελευταίο μήνα, μήπως και βρεις την εταιρεία που φοβάσαι ή επιθυμείς να έχει πτωχεύσει ή να έχει υποβάλει αίτηση για υπαγωγή σε κάποια συναφή διαδικασία.

Θα περίμενε κανείς την εποχή της τεχνολογικής επανάστασης, της έκρηξης ηλεκτρονικών εφαρμογών και ενώ υπάρχει τεχνογνωσία για αποθήκευση, επεξεργασία και διάθεση τεράστιου όγκου δεδομένων, ότι κανείς θα μπορούσε ανοίγοντας τον υπολογιστή του να μάθει τα πάντα για την κατάσταση μιας εταιρείας. Να σημειωθεί εδώ ότι η πληροφόρηση δεν μας ενδιαφέρει υπό την έννοια της απλής γνώσης (π.χ. της δυνατότητας να μάθεις από μια εφημερίδα μία φήμη) αλλά μας ενδιαφέρει με τη νομική έννοια, δηλαδή αποτελεί γνώση στην οποία μπορεί να βασισθεί κάποιος εύλογα και να συναλλαγεί έχοντας μια σειρά δικαιωμάτων προστασίας, στην περίπτωση που αυτή η γνώση διαψευσθεί.

Το ημιτελές ΓΕΜΗ

Για παρηγοριά ενδεχομένως να σκεφτεί κανείς το Γενικό Εμπορικό Μητρώο (ΓΕΜΗ). Πρόκειται για το σύστημα δημοσιότητας που έχει εισαχθεί εδώ και κάποια χρόνια στη χώρα, με στόχο τη «ριζική αναμόρφωση της λειτουργίας των επιμέρους (κατακερματισμένων) μητρώων επιχειρήσεων πάσης νομικής μορφής, το πέρασμα δηλαδή από τον σημερινό χειρόγραφο –κατά κύριο λόγο– τρόπο επεξεργασίας πληροφοριών και τη σημερινή διαχείριση εργασίας, σε ένα ενιαίο περιβάλλον αυτοματοποιημένης επεξεργασίας και υψηλής αποδοτικότητας ενός Γενικού Εμπορικού Μητρώου». Το συγκεκριμένο όραμα αναρτήθηκε στη σελίδα του ΓΕΜΗ το 2016. Καλή χρονιά το 2016 για να περάσει μία χώρα της Ευρώπης από τη χειρόγραφη πληροφορία στην αυτοματοποίηση!

Η αλήθεια είναι ότι αναμφίβολα το ΓΕΜΗ, σε αντίθεση με την Ευελπίδων, βρίσκεται στον αιώνα μας. Όχι ότι δεν υπάρχουν δυσλειτουργίες και μάλιστα μεγάλες, αφού η βάση δεδομένων δεν είναι σύγχρονη (δεν μπορείς να κάνεις αναζήτηση με λέξεις εκτός της επωνυμίας ή του διακριτικού τίτλου της επιχείρησης), ενώ και οι εταιρείες δεν παρέχουν έγκαιρη πληροφόρηση (π.χ. δεν δημοσιοποιούν οικονομικές καταστάσεις ποτέ, ή το κάνουν 10 και 12 μήνες μετά από τη λήξη της οικονομικής χρήσης).

Κατά τα άλλα, για να δεις την κατάσταση μιας εταιρείας, δηλαδή αν είναι ενεργή ή σε κάποια διαδικασία αφερεγγυότητας, αρκεί να πληκτρολογήσεις το όνομά της ή περίπου το όνομά της σε μία μηχανή αναζήτησης. Μάλιστα, επειδή οι διαδικασίες αφερεγγυότητας «ανοίγουν» με απόφαση δικαστηρίου, μπορείς να βρεις και την απόφαση σκαναρισμένη και ανεβασμένη και να παρακολουθήσεις την πορεία της διαδικασίας.

Πολιτισμένη κατάσταση, θα έλεγε κανείς. Κι όμως, το ΓΕΜΗ μπορεί να είναι πηγή πληροφοριών για τις πτωχεύσεις, όμως δεν εκδίδει πιστοποιητικά γι' αυτές, όπως κάνει το Πρωτοδικείο, που έχει διατηρήσει αυτήν την αρμοδιότητα όλη δική του. Ούτε καν ενημερώνεται αμέσως –οι παλιές πτωχεύσεις δεν έχουν περαστεί στη βάση δεδομένων του. Όσο για τις πολύ πρόσφατες πτωχεύσεις, που μπορεί να έχεις την ανάγκη να τις πληροφορηθείς οπωσδήποτε (μην σου τύχει!), επιστρέφεις πάλι στον Μεσαίωνα, αφού δεν μπορείς να είσαι σίγουρος ότι θα έχουν «ανέβει» στην ιστοσελίδα του ΓΕΜΗ, παρόλο που οι εταιρείες οφείλουν να το ενημερώνουν άμεσα για την κατάστασή τους. Αν λοιπόν σε «καίει» γι’ αυτές ή αν χρειάζεσαι κάποια πιστοποίηση, πας πάλι στην Ευελπίδων (με χαρτάκι και μεγαρόσημα).

Το ΓΕΜΗ θεσμοθετήθηκε ήδη το 2005 (ν. 3419/2005, τροποποιήθηκε με ν. 3853/2010), εισάγοντας ηλεκτρονικό μητρώο για την παρακολούθηση των εταιρειών. Σύμφωνα με το άρθρο 5 παρ. 9 του ν. 3419/2005, ο διαδικτυακός τόπος του ΓΕΜΗ αποτελεί το «ελληνικό ηλεκτρονικό εθνικό δελτίο εμπορικής δημοσιότητας». Άρχισε να λειτουργεί στις 4 Απριλίου του 2011 και περιλαμβάνει την υποχρεωτική καταγραφή εταιρειών και σημαντικών γεγονότων που τις αφορούν.

Είναι άξιο απορίας πώς όλον αυτόν τον καιρό δεν επιχειρήθηκε ενοποίηση των βάσεων δεδομένων ή ό,τι άλλο χρειάζεται, ώστε να αρκεί για τα πάντα η έρευνα στον ιστότοπο ΓΕΜΗ. Όσο αυτή καθυστερεί να καθιερωθεί ως το μοναδικό σύστημα δημοσιότητας για τις εταιρείες, δημιουργείται κίνδυνος, ανασφάλεια και περιττή δουλειά για τους δικηγόρους και τους λογιστές επιχειρήσεων (και άρα πρόσθετα κόστη).

Το πιο αστείο μάλιστα είναι ότι για τις εταιρείες, εκτός από υποχρεωτική καταχώριση στο ΓΕΜΗ, προβλέπεται και η καταβολή διάφορων ποσών στα επιμελητήρια που είναι αρμόδια για την υπηρεσία. Έτσι, παρόλο που πληρώνουν και υποχρεούνται διαρκώς, εκ του νόμου, να ενημερώνουν το ΓΕΜΗ για διάφορα εταιρικά γεγονότα, στα οποία φυσικά περιλαμβάνεται και η λύση τους, η θέση σε εκκαθάριση ή η πτώχευση, όταν θέλουν να λάβουν μέρος σε διαγωνισμό ή χρηματοδότηση πρέπει να φέρουν μία δέσμη εγγράφων που την λαμβάνουν από τρία διαφορετικά κτίρια της Ευελπίδων.

Αντίθετα, όταν βρίσκονται από την πλευρά αυτού που αναζητά πληροφόρηση και θέλουν να κάνουν κάποια σπουδαία συναλλαγή, φυσικά και δεν τους αρκούν τα χάρτινα πιστοποιητικά και θέλουν να ξέρουν στην πράξη και ουσιαστικά, αν μια εταιρεία ζει ή πέθανε. Έτσι πρέπει να ψάξουν τα πάντα, για να είναι όσο πιο σίγουρες γίνεται ότι η αντισυμβαλλόμενή τους εταιρεία, που τους συστήνεται ως φερέγγυα, δεν έχει βάλει μπρος την πτώχευση της. Το να ψάξουν τα πάντα σημαίνει να καταβάλουν ένα αρκετά σημαντικό ποσό σε δικηγόρους και λογιστές. Αν δεν το έχουν, μπορεί να μην προβούν στην συναλλαγή, με ευνόητο αντίκτυπο στην οικονομία της χώρας.

Κι όμως, υπάρχει λύση!

Οι λύσεις θα μπορούσαν να είναι διάφορες: από το να μην παίρνουν καθόλου πιστοποιητικά οι πολίτες και οι εταιρείες, με τις υπηρεσίες, τους φορείς ή τις τράπεζες να έχουν δυνατότητα πρόσβασης στα μητρώα, μέχρι μία ενοποιημένη, μηχανογραφημένη βάση δεδομένων υπό τον έλεγχο του ΓΕΜΗ, με σύγχρονα συστήματα αποθήκευσης, διαχείρισης και χρήσης δεδομένων (σίγουρα θα υπάρχουν).

Αλλά, αν όλα αυτά είναι πολύ μοντέρνα, υπάρχει και η πιο απλή, κοντινή και άμεση λύση, ακόμη κι αν το ελληνικό δημόσιο δεν θέλει να κάνει το άλμα της διασύνδεσης βάσεων δεδομένων, υπηρεσιών και πολιτών, ώστε να τα εκδίδει όλα ηλεκτρονικά το ΓΕΜΗ: τα χάρτινα πιστοποιητικά του πρωτοδικείου να σκανάρονται και να στέλνονται ηλεκτρονικά σε όσους τα χρειάζονται.

Δεν λείπουν οι λύσεις. Ούτε λείπει η φαντασία, οι εξειδικευμένοι σε ζητήματα μηχανογράφησης και ηλεκτρονικών καταχωρήσεων άνθρωποι, οι ειδικοί της αυτοματοποίησης ή η τεχνολογία αποθήκευσης και επεξεργασίας δεδομένων. Λείπει η συνειδητοποίηση της κατάστασής μας. Τέτοια συστήματα δεν μας αξίζουν και δεν οφείλουμε να τα συνηθίζουμε και να τους φερόμαστε σαν να πρόκειται για κανονικότητες –κι ας είναι κανονικότητες αιώνων.

Εικόνα stergiou
Γεννήθηκε το 1992. Σπούδασε Νομικά στη Νομική της Αθήνας και έκανε μεταπτυχιακό στην Οικονομική Ανάλυση του Δικαίου στη Νομική της Ουτρέχτης. Έχει γράψει μία συλλογή διηγημάτων με τίτλο Μπλε Υγρό (2017). Κείμενα της φιλοξενούνται στο The books journal. Ζει στην Αθήνα.
Εικόνα michalakis
Γεννήθηκε (1977) στην Ελευσίνα. Σπούδασε φωτογραφία στη Focus. Οι φωτογραφίες του έχουν δημοσιευτεί σε ελληνικές και διεθνείς εκδόσεις (Spiegel, Die Zeit, Rolling Stones Magazine, Le Monde, Washington Post, International NY Times). Έχει κάνει αποστολές σε πολλές χώρες.

Διαβάστε ακόμα

Σχόλια

Εικόνα Anonymous
4

Σας πείσαμε; Εμείς σας θέλουμε μαζί μας!
Χωρίς τους υποστηρικτές μας
δεν μπορούμε να υπάρχουμε.