Ποίηση στις μέρες της σιωπής: Αγόρι και Γάτα

Η βραβευμένη Κρυστάλλη Γλυνιαδάκη μας προσφέρει μια σειρά από ποιήματα γραμμένα μέσα στις δύσκολες ώρες που περνάμε. Με αιτία και αφορμή την αβεβαιότητα, τον φόβο, την ανάγκη συνύπαρξης και την αναγκαιότητα της απόστασης.
Χρόνος ανάγνωσης: 
2
'
Φελίξ Σαρτιώ, Κεντρικός εμπορικός δρόμος της Παλαιάς Φώκαιας, 1913 © Χάρης Γιακουμής / Kallimages, Paris

Τα ποιήματα θα δημοσιεύονται μια φορά την εβδομάδα. Ξεκινάμε με ένα για το οποίο αφορμή στάθηκε μια φωτογραφία του Φελίξ Σαρτιώ.

Αυτές τις μέρες που υπάρχει ανάγκη για ξεκάθαρη ενημέρωση κι ανάλυση, το inside story προσφέρει όλα τα άρθρα γύρω από τον Covid-19 ελεύθερα σε όλους τους αναγνώστες. 

#ΜένουμεΣπίτι: Ανακαλύψτε πάνω από2.500 ρεπορτάζ και ιστορίες του inside story. Γραφτείτε για έναν μήνα δωρεάν EΔΩ

Κεντρικός εμπορικός δρόμος της Παλαιάς Φώκαιας, 1913
 
Στη γωνία της φωτογραφίας
ένα αγόρι· δε θα ’ναι πάνω από δεκατριών ετών.
Ας πούμε γεννημένο το 1900,
εκατόν είκοσι χρόνια πριν. Πίσω του μια γάτα
ασπρόμαυρη σαν αγελάδα. Το αγόρι
κοιτάζει το φακό βαριεστημένα. Η γάτα
κάτι ψάχνει στο περβάζι όπου στέκεται.
Το αγόρι βαριέται γιατί παίρνει ώρα
να τραβηχτεί η στερεοσκοπική φωτογραφία
να στηθεί το τρίποδο, να είναι όλα έτοιμα·
με κοιτάζει μ’ ένα βλέμμα εκατόν είκοσι ετών
όπως θα με κοίταζε τώρα, αν στεκόμουν
στη γωνία αυτού του δρόμου
―σαν πέρυσι το καλοκαίρι―
που έχει άλλες καρέκλες τώρα κι άλλες τέντες
μα ίδια κτήρια κι ίσως το ίδιο καλντερίμι.
Δροσιά κάτω από τις κληματαριές
τον Αύγουστο στη Φώκαια, στο δρόμο
που πίναν τούρκικο καφέ και συζητούσαν
για το παρελθόν οι φίλοι που έκανα
το καλοκαίρι. Θυμάμαι
πώς έσκαγε μύτη η θάλασσα πίσω από τις γωνίες
κι οι πέτρες των παλιών σπιτιών κοκκίνιζαν
το σούρουπο. Ένας γέρος χαμογελούσε έξω
από ένα παλιό χαμόσπιτο και τα παιδιά έπαιζαν
μπάλα στην πλατεία πίσω από το σχολείο.
Για το αγόρι στη φωτογραφία η ώρα περνά ακόμα, η ώρα
πάντα θα περνά, η γάτα πάντα θα ψάχνει,
οι άνθρωποι πάντα θα πεθαίνουν
ένας-ένας ή χίλιοι μαζί·
έξω από το παράθυρό μου θα προελαύνει η άνοιξη
οι άνθρωποι πάντα θα πεθαίνουν, χιλιάδες σε μια μέρα,
ένας κάθε λίγα δευτερόλεπτα, καθενός ο χρόνος
πολύτιμος και αναντικατάστατος σαν του αγοριού
και σαν της γάτας. Θα υπάρχει πάντα ένα αγόρι,
θα υπάρχει πάντα μία γάτα, κάθε ζωή του καθενός
μοναδική κι ανεπανάληπτη, διαμάντι που άρπαξε
τον ήλιο κι εξερράγη. Το αγόρι θα βαριέται αιώνια·
η γάτα αιώνια θα ψάχνει. Τι να την κάνεις
την ποίηση όταν πια τίποτα
δε σε γλιτώνει από το θάνατο.
 

Σχετικά με τη φωτογραφία που ενέπνευσε την Κρυστάλλη:

Ο Γάλλος μηχανικός Φελίξ Σαρτιώ βρέθηκε στη Μικρά Ασία το 1913-1914 για να ανασκάψει την εκεί αρχαία πόλη των Φωκαέων. Τον Ιούνιο του 1914, με τη στερεοσκοπική του μηχανή, ο Σαρτιώ έγινε ο μοναδικός φωτογραφικός μάρτυρας του πογκρόμ που εξαπέλυσαν οι Νεότουρκοι εναντίον των ρωμαίικων πληθυσμών της Μικράς Ασίας, γνωστού και ως «Πρώτου Διωγμού». Υψώνοντας γαλλικές σημαίες σε τέσσερα σπίτια ο Σαρτώ έσωσε πολλούς Έλληνες. Οι πρόσφυγες Φωκιανοί κατέφυγαν στη Μυτιλήνη και στην Αθήνα και μετά, ακολουθώντας τον ελληνικό στρατό, επαναπατρίστηκαν το 1919, για να ξαναφύγουν οριστικά από τις εστίες τους με τη Μικρασιατική Καταστροφή. Σήμερα, δεκάδες από τα σπίτια τους, που φέρουν ακόμα τις επιγραφές της θεμελίωσής τους στα ελληνικά, έχουν ανακαινισθεί με αγάπη από τους Τούρκους κατοίκους τους στην Εσκί (Παλαιά) και Γενί (Νέα) Φότσα. Τις φωτογραφίες του Σαρτιώ ανακάλυψε στο Παρίσι ο Χάρης Γιακουμής και τις εξέδωσε το 2008 στο βιβλίο Φώκαια 1913-1920: Η Μαρτυρία του Φελίξ Σαρτιώ (εκδ. Ριζάρειον Ίδρυμα).

Το ντοκιμαντέρ Le sac de Phoceé της Ανιές Σκλάβος και του Στέλιου Τατάκη μπορεί να δει κανείς on demand εδώ

Έχει σπουδάσει φιλοσοφία, θεολογία, πολιτική θεωρία, δημιουργική γραφή και ψηφιακές ανθρωπιστικές. Δημοσιογραφεί (Agenda Magasin, Dagsavisen), γράφει παιδικά βιβλία, επιμελείται ενηλίκων, και μεταφράζει τα δύο. Κρατικό Βραβείο Ποίησης 2018 για το «Η επιστροφή των νεκρών» (Πόλις).

Διαβάστε ακόμα

Σχόλια

Εικόνα Anonymous

Σας πείσαμε; Εμείς σας θέλουμε μαζί μας!
Χωρίς τους υποστηρικτές μας
δεν μπορούμε να υπάρχουμε.