Προσφορά γενεθλίων!

Γράψου, χάρισε ή ανανέωσε το inside story για έναν χρόνο με 50% έκπτωση.Δες εδώ

Επαληθεύτηκαν οι φόβοι για τη Στέγη Γερόντων της Καλλιθέας

Πριν από τρεις μήνες δημοσιεύσαμε μία εκτενή έρευνα για την προβληματική λειτουργία της Στέγης Γερόντων στις Τζιτζιφιές, υπό την αιγίδα της Αρχιεπισκοπής Αθηνών. Τα ξημερώματα του περασμένου Σαββάτου κάηκαν εκεί δύο γυναίκες. Το ατύχημα εγείρει εκ νέου ερωτήματα για τα ιδρύματα της Εκκλησίας, που βρίσκονται ουσιαστικά εκτός του ραντάρ των κρατικών υπηρεσιών.
Χρόνος ανάγνωσης: 
7
'
Το υπόγειο της Στέγης Γερόντων στις Τζιτζιφιές, που κάηκε ολοσχερώς.

«Όταν πήρα την απόφαση να μιλήσω σε δημοσιογράφους, ήταν για να γίνει κάτι ώστε να αποφευχθεί το κακό, που φαινόταν ότι παραμόνευε στη γωνία. Τώρα που κάηκαν δυο άνθρωποι ζωντανοί, τι μένει να πω; Δεν τα καταφέραμε». Αυτό μας είπε πριν λίγες μέρες ο άνθρωπος που έκανε ανώνυμα τις αποκαλύψεις που περιλήφθηκαν στο ρεπορτάζ του inside story για τη Στέγη Γερόντων της Καλλιθέας, στα τέλη Οκτωβρίου.

Δεν προλαβαίνεις να διαβάσεις; Άκουσε το άρθρο σε podcast από την Κατερίνα Λομβαρδέα:

 

 

Περισσότερα inside podcasts εδώInside podcasts.

Tα ξημερώματα του περασμένου Σαββάτου, οι γείτονες άκουσαν τις φωνές των ηλικιωμένων ενοίκων, που καλούσαν σε βοήθεια. Η κλήση στην πυροσβεστική έγινε στις 05:38 και η κινητοποίηση ήταν άμεση, με 8 οχήματα και 24 πυροσβέστες να εφορμούν για την κατάσβεση της πυρκαγιάς στην οδό Αγίων Αποστόλων, στη μονοκατοικία που βρίσκεται απέναντι από τον τοπικό ναό.

 

 

Όμως ήταν αργά: οι δύο γυναίκες που διέμεναν στο υπόγειο της μονοκατοικίας, 55 και 68 χρονών αντίστοιχα, έχασαν τη ζωή τους από τις αναθυμιάσεις της φωτιάς που ξέσπασε εκεί, και δύο ακόμη ένοικοι μεταφέρθηκαν στο νοσοκομείο με αναπνευστικά προβλήματα.

Καθώς το κτίριο της Στέγης Πρόνοιας Γερόντων έχει υποστεί σημαντικές φθορές, οι 10 επιζώντες ένοικοί του αναμένεται πια να μεταφερθούν στο Μοσχάτο, σε άλλο χώρο της Εκκλησίας. Ενώ όμως η ανακριτική έρευνα της πυροσβεστικής συνεχίζεται, προσπαθώντας να διαλευκάνει εάν η πυρκαγιά οφείλεται σε βραχυκύκλωμα, καντηλάκι, ή άλλη αιτία, μια ερώτηση ζητά επιτακτικά απάντηση.

false

Πώς κατέστη δυνατό να χάσουν τη ζωή τους δύο άνθρωποι σε έναν χώρο, ο οποίος θα έπρεπε να θεωρείται ασφαλής για εκείνους;

Δεν ήταν κανένας εκεί

Η νομοθεσία που ορίζει τη λειτουργία των Μονάδων Φροντίδας Ηλικιωμένων (Μ.Φ.Η.), προβλέπει την συνεχόμενη παρουσία ενός τουλάχιστον ατόμου στον χώρο, και ορίζει πρωινή, απογευματινή και βραδινή βάρδια. Οι άνθρωποι αυτοί είναι άλλοι από τους ιατρούς, κοινωνικούς λειτουργούς, ψυχολόγους και βεβαίως τους μάγειρες και τους υπεύθυνους καθαριότητας που οφείλουν επίσης να απασχολούνται στον χώρο.

false

H Στέγη Γερόντων όμως, όπως επισημάνθηκε και στο προηγούμενο ρεπορτάζ, δεν υπάγεται στη νομοθεσία αυτή, καθότι ίδρυμα της Εκκλησίας. Εκεί υπάρχει μία μόνο «βάρδια», η πρωινή, και η γυναίκα που την καλύπτει, μαγειρεύει ταυτόχρονα. Όταν φύγει, στη 1:30 το μεσημέρι, η Στέγη ερημώνει και οι ηλικιωμένοι που έχουν κινητικά προβλήματα δεν μπορούν ούτε να πάνε στην τουαλέτα, αναγκαζόμενοι να χρησιμοποιήσουν τις πάνες που φορούν.

Η κυρία που απασχολείται εκεί τα απογεύματα, από τις 5 μέχρι τις 7, σύμφωνα με μαρτυρίες συγγενών των ενοίκων «τρέχει» ταυτόχρονα δουλειές της απέναντι εκκλησίας των Αγίων Αποστόλων, που διαθέτει Κέντρο Σίτισης Απόρων και ειδική μεγάλη αίθουσα για μνημόσυνα. Όσο για τις βραδινές ώρες, μετά το πρόσφατο ατύχημα απευθύναμε εκ νέου ερώτημα σχετικά με την παρουσία ατόμου στη Στέγη στον υπεύθυνο πατέρα Δημήτριο Καρβούνη, εκείνος όμως δεν θέλησε να αποκριθεί.

false

Αναρωτιέται λοιπόν κανείς, ακούγοντας τα ρεπορτάζ για την πυρκαγιά, στα οποία ανελλιπώς αναφέρεται ότι «αναμένουμε το πόρισμα της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας»: όποια και αν ήταν η αιτία της πυρκαγιάς, το αποτέλεσμα θα άλλαζε από τη στιγμή που οι άνθρωποι ήταν μόνοι; Υπενθυμίζουμε ακόμα ότι δύο από τους ενοίκους του υπογείου είχαν σύνδρομο Down (ανάμεσά τους η 55χρονη γυναίκα που κάηκε και ήταν η μοναδική που ορισμένες φορές ανέβαινε στο ισόγειο), η δε τρίτη πρέπει να αντιμετώπιζε κινητικά προβλήματα, καθώς δεν είχε εμφανιστεί ποτέ στον επάνω όροφο, σύμφωνα με μαρτυρία συγγενούς άλλης ενοίκου.

Κάτι που επίσης επιβάλλεται για τις Μονάδες Φροντίδας Ηλικιωμένων, αλλά όχι για τις Στέγες της Εκκλησίας, είναι «σύγχρονα μέσα πυρασφάλειας σύμφωνα με τον Κανονισμό Πυρασφάλειας των Νέων Κτιρίων ή σύμφωνα με τις οδηγίες της αρμόδιας Πυροσβεστικής Υπηρεσίας για τα υφιστάμενα πριν την εφαρμογή του Κανονισμού κτίρια».

Στο υπόγειο δεν υπήρχε σύστημα αυτόματης πυρόσβεσης. Το μόνο που υπήρχε ήταν πυροσβεστήρες, αλλά σε τι ωφελούν αυτοί όταν δεν υπάρχει κανείς για να τους χειριστεί;

Εκκλησία: Και το μαχαίρι, και το πεπόνι

Οι Στέγες Γερόντων λειτουργούν, όπως αναφέρθηκε, στο πλαίσιο του φιλανθρωπικού έργου της Εκκλησίας, και προσφέρουν στους πολίτες μία εναλλακτική έναντι των ιδιωτικών Μονάδων Φροντίδας Ηλικιωμένων.

false

Σε σχέση με αυτές, έχουν δύο σημαντικές διαφορές. Η πρώτη αφορά την οικονομική πτυχή: ενώ στις ΜΦΗ, που μπορούν να αποτελούν κερδοσκοπικά ή μη ιδρύματα, το ποσό που χρειάζεται να καταβάλλει μηνιαίως μια οικογένεια για τη φροντίδα ενός ηλικιωμένου μέλους της συνήθως ξεπερνά τα 1.000 ευρώ, στις στέγες της Εκκλησίας η πραγματικότητα είναι πιο συγκεχυμένη. Την πρώτη φορά που μιλήσαμε με τον πατέρα Βασίλειο Χατζαβά, από το Γενικό Φιλόπτωχο Ταμείο της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών, μας είπε ότι ορισμένοι δίνουν ως και 700 ευρώ (τη σύνταξή τους) στα σχετικά ιδρύματα, ενώ ο πατέρας Δημήτριος Καρβούνης, υπεύθυνος του ναού των Αγίων Αποστόλων και της Στέγης της Καλλιθέας, μας είπε ότι οι περισσότεροι καταβάλλουν μία μικρή σύνταξη (η χαμηλότερη είναι του ΟΓΑ, γύρω στα 380 ευρώ), ενώ γνωρίζουμε ότι τουλάχιστον μία ένοικος δίνει μηνιαία το ποσό των 500 ευρώ.

Τι από όλα ισχύει; Το inside story δεν είναι σε θέση να γνωρίζει, παρότι κατά το προηγούμενο ρεπορτάζ ζητήθηκε επίμονα η κατάσταση εσόδων-εξόδων της Στέγης, αλλά το αίτημά μας δεν απαντήθηκε ποτέ. Χρειάστηκε να αρκεστούμε στη δήλωση του πατέρα Δημητρίου, ότι τα έξοδα «βγαίνουν» ίσα-ίσα. Το κτίριο που φιλοξενεί πάντως τη Στέγη ανήκει στην Εκκλησία.

false

Πέραν της σύγχυσης ως προς το οικονομικό σκέλος, η βασική διαφορά με τις Μ.Φ.Η. έγκειται στις συνθήκες λειτουργίας και τις παροχές προς τους ενοίκους. Ενώ λοιπόν για τις 88 Μ.Φ.Η που λειτουργούν στη χώρα υπάρχει ειδική νομοθεσία, με βάση την οποία ορίζονται οι προδιαγραφές που θα πρέπει απαραιτήτως να πληρούνται, εκείνος που ορίζει τις συνθήκες λειτουργίας των Στεγών Γερόντων δεν είναι το κράτος, αλλά η ίδια η Εκκλησία.

Και μάλιστα, όχι με ένα σύνολο προϋποθέσεων που ισχύει καθολικά για το σύνολο των Στεγών, αλλά με την κάθε μία να αποτελεί ξεχωριστή περίπτωση. Τι σημαίνει αυτό πρακτικά; Πως οι συνθήκες και οι παροχές προς τους ηλικιωμένους, σε κάθε μία από τις 17 Στέγες που λειτουργούν σήμερα υπό την αιγίδα της Αρχιεπισκοπής Αθηνών, δύνανται να διαφέρουν σε μεγάλο βαθμό μεταξύ τους. Το πλαίσιο λειτουργίας τους αποφασίζεται από την Αρχιεπισκοπή και η διοίκησή τους ανατίθεται στην τοπική ενορία.

Τα «εύσημα» της περιφέρειας για την Στέγη

«Αν πάει κάποιος να τους ελέγξει θα το κλείσουν χωρίς δεύτερη σκέψη, γιατί δεν υπάρχει τίποτε εκεί μέσα που να είναι κατάλληλο για αυτούς τους ανθρώπους», μας είχε πει ένας συγγενής ενοίκου, κατά τη διάρκεια του προηγούμενου ρεπορτάζ. Η αλήθεια είναι ότι κάποιος πηγαίνει, αν και δεν έχει την ίδια γνώμη: η περιφέρεια Αττικής, που διεξάγει κάποιους τυπικούς ελέγχους («εποπτεύουμε τη λειτουργία τους»), χαρακτήρισε «άψογη» την κατάσταση στη Στέγη Γερόντων στις Τζιτζιφιές μετά από έναν τέτοιο έλεγχο, τον περασμένο χρόνο. Στο προηγούμενο ρεπορτάζ μάλιστα, ο πατέρας Δημήτριος Καρβούνης είχε αναφερθεί και αυτός στα εύσημα της περιφέρειας.

Στα ερωτήματα που εγείρονται αναφορικά με το είδος της εποπτείας που απονέμει εύσημα σε έναν χώρο φροντίδας που δεν δύναται να αποτρέψει τον θάνατο δύο ενοίκων του από προβλέψιμα και αντιμετωπίσιμα αίτια, απαντούν οι δηλώσεις του Νικολάου Σοφού στο inside story. Πρόκειται για τον σημερινό προϊστάμενο της Διεύθυνσης Δημόσιας Υγείας και Κοινωνικής Μέριμνας της περιφερειακής ενότητας του Νοτίου Τομέα Αθηνών. Είναι η Διεύθυνση, που με βάση τον Καλλικράτη (ν. 3852/2010) είναι αρμόδια για τα ζητήματα σχετικά με την κοινωνική φροντίδα.

false

Όπως υπογραμμίζει ο κ. Σοφός, ο έλεγχος της περιφέρειας αφορά αποκλειστικά τις συνθήκες διαβίωσης εντός των Στεγών. Δεν επεκτείνεται, για παράδειγμα, σε ζητήματα γύρω από τα μέτρα ασφαλείας και την καταλληλότητα του κτιρίου, καθώς «η λειτουργία των Στεγών βρίσκεται υπό την αποκλειστική ευθύνη και την σκέπη της Εκκλησίας». Έτσι, οι έλεγχοι γίνονται μόλις δύο φορές τον χρόνο, με τον Σοφό να διευκρινίζει πως σε περίπτωση που εντοπιστούν μη ικανοποιητικές συνθήκες, η επίβλεψη δύναται να είναι πιο στενή.

«Οι συνθήκες εκεί όμως ήταν άψογες», επαναλαμβάνει. Η εικόνα του δικού μας ρεπορτάζ βεβαίως ήταν διαφορετική, επισημαίνοντας την έλλειψη φροντίδας, την ελλιπή σίτιση, την απουσία καθαριότητας και, κυρίως, την άτυπη ανάθεση της εποπτείας του ιδρύματος σε έναν άνθρωπο που, σύμφωνα με όλες τις μαρτυρίες, είναι ασταθής και χρήζει βοηθείας ο ίδιος.

Εντούτοις, ο διακριτικός έως και διακοσμητικός εν τέλει χαρακτήρας της εποπτείας από την περιφέρεια, αναδεικνύεται από τις επόμενες δηλώσεις του κ. Σοφού: «Στην ουσία όταν πρόκειται για μικρές Στέγες, όπως εκείνη στις Τζιτζιφιές, τις οποίες φτιάχνει σε κληροδοτήματά της η Εκκλησία, δεν έρχεται σε εμάς για να μας ενημερώσει ή για να την αδειοδοτήσουμε. Δηλαδή, εμείς έτυχε να γνωρίζουμε την συγκεκριμένη Στέγη, αλλά πολύ πιθανόν να υπάρχουν και άλλες μικρές δομές, που εμείς δεν γνωρίζουμε. Όχι μόνο στον δικό μας τομέα, αλλά γενικότερα στην Αττική».

false

Ο πατέρας Βασίλειος Χατζαβάς, από το Γενικό Φιλόπτωχο Ταμείο της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών, που είναι υπεύθυνο για τις Στέγες Γερόντων στην πρωτεύουσα, επιβεβαιώνει πως η αρμοδιότητα της περιφέρειας περιορίζεται σε μια γενική εποπτεία, με την Αρχιεπισκοπή να είναι υπεύθυνη για ζητήματα σχετικά με το κτίριο και την ευρύτερη λειτουργία του. «Στα έγγραφα που συμπληρώνουν όμως μπορούν να κάνουν τις παρατηρήσεις τους», προσθέτει.

Οι κατάκοιτοι ένοικοι

Και ποιος είναι τελικά ο κανονισμός της Αρχιεπισκοπής, τον οποίον οφείλει να τηρεί η συγκεκριμένη έστω Στέγη της Καλλιθέας; Απευθυνθήκαμε και πάλι, τόσο στην Αρχιεπισκοπή όσο και στον πατέρα Δημήτριο, ζητώντας την πράξη ίδρυσης ή την άδεια λειτουργίας της Στέγης, προκειμένου να διαπιστώσουμε τις συνθήκες που θα έπρεπε να ισχύουν. Η Αρχιεπισκοπή μας παρέπεμψε στην ενορία, δηλαδή τον πατέρα Δημήτριο, και ο πατέρας Δημήτριος δεν θέλησε να απαντήσει.

Όποιος και αν είναι ο κανονισμός, παραβιάζεται τουλάχιστον μία πτυχή του, σύμφωνα τουλάχιστον με όσα μας είπε ο πατέρας Βασίλειος Χατζαβάς από το Φιλόπτωχο Ταμείο της Αρχιεπισκοπής σε προηγούμενη συνέντευξη: συγκεκριμένα είχε αναφέρει πως όταν κάποιος ένοικος Στέγης της Εκκλησίας φτάσει σε σημείο να είναι κατάκοιτος, προβλέπεται να μεταφερθεί στην Στέγη Κατακοίτων Γερόντων της Αρχιεπισκοπής που, άρτια εξοπλισμένη, λειτουργεί ακριβώς γι' αυτόν τον σκοπό.

false

Μια από τις γυναίκες που έχασαν τη ζωή τους το Σάββατο, όμως, όπως επίσης και μία από εκείνες που μεταφέρθηκαν στο νοσοκομείο με αναπνευστικά προβλήματα, ήταν κατάκοιτη. Δεν θα έπρεπε επομένως να είχαν μετακινηθεί από το κτίριο; Το συγκεκριμένο ερώτημα βρίσκεται μεταξύ εκείνων που ο πατέρας Δημήτριος δεν θέλησε να απαντήσει.

Εντούτοις, όσο η Εκκλησία επιλέγει τη δυνατότητα σιωπής που της παρέχεται, τα ερωτήματα παραμένουν αναπάντητα, και όσο παραμένουν συσκοτίζουν την κατάσταση γύρω από την λειτουργία των Στεγών και τους κανόνες στους οποίους θα έπρεπε να υπόκειται. Και στρώνουν το έδαφος για νέες «ατυχείς στιγμές».

Γεννήθηκε το 1992. Σπούδασε Επικοινωνία και Πολιτισμό στο Πάντειο, όπου συνέχισε με μεταπτυχιακό στις Σπουδές Φύλου και την Ανθρωπολογία. Έχει εργαστεί στην ελληνική έκδοση της The Huffington Post και το Κανάλι Ένα 90,4 FM. Κείμενά του έχουν δημοσιευθεί σε διάφορα Μέσα.
Γεννήθηκε (1977) στην Ελευσίνα. Σπούδασε φωτογραφία στη Focus. Οι φωτογραφίες του έχουν δημοσιευτεί σε ελληνικές και διεθνείς εκδόσεις (Spiegel, Die Zeit, Rolling Stones Magazine, Le Monde, Washington Post, International NY Times). Έχει κάνει αποστολές σε πολλές χώρες.

Διαβάστε ακόμα

Σχόλια

Εικόνα Anonymous
gplus
2

Σας πείσαμε; Εμείς σας θέλουμε μαζί μας!
Χωρίς τους υποστηρικτές μας
δεν μπορούμε να υπάρχουμε.