Μεγάλες Προσδοκίες: Τα εργοστάσια της γνώσης στην Ελλάδα

«Η επιστήμη δεν είναι δουλειά, είναι χαρά»· «Το κάνεις για το βιογραφικό σου»· «Πολλοί θα ήθελαν να είναι στη θέση σου»· «Δεν είμαστε εργαζόμενοι, είμαστε ερευνητές». Αυτά ακούει συνήθως ένας ερευνητής, όταν αποφασίζει να μιλήσει για τα προβλήματα ενός εργασιακού χώρου που μοιάζει αόρατος. Γιατί στα ελληνικά πανεπιστήμια και τα ερευνητικά κέντρα υπάρχει ένα διαχρονικό πρόβλημα: ένας αόρατος στόλος τρέχει την ερευνητική δραστηριότητα της χώρας –αυτήν που μεταξύ άλλων θαυμάζουμε όταν συζητάμε για τη διεθνή κατάταξη των ελληνικών πανεπιστημίων– σε συνθήκες διαρκούς εργασιακής επισφάλειας και με ελάχιστες προοπτικές.

Η αντιμετώπιση του brain drain έχει μετατραπεί σε εθνικό αφήγημα αισιοδοξίας. Η πραγματικότητα όμως είναι ότι η Ελλάδα δυσκολεύεται να εξασφαλίσει την αξιοπρεπή απασχόληση του υψηλά καταρτισμένου προσωπικού που ήδη υπάρχει στα σύνορά της, πόσο μάλλον να διεκδικήσει την επιστροφή όσων έφυγαν. Μια απεργιακή κινητοποίηση των εργαζομένων στην έρευνα στα μέσα Μαΐου επιχείρησε να φέρει στην επιφάνεια την επισφάλεια την οποίαν αντιμετωπίζει ο κλάδος· μία εργασιακή παθογένεια που λίγοι ξέρουν και ακόμα λιγότεροι φαντάζονται. Κι όμως, οι κινητοποιήσεις ενός τομέα κομβικού για την