Η χαμένη μάχη για το λαθρεμπόριο καυσίμων

Τα πειραγμένα συστήματα εισροών/εκροών, το ένα και μοναδικό «μυστικό αυτοκίνητο» για τους ελέγχους και τα τεράστια νομοθετικά κενά που στερούν από το δημόσιο περί τα 300 εκατ. ευρώ ετησίως.
Χρόνος ανάγνωσης: 
5
'
[Δημήτρης Μιχαλάκης]

Σχεδόν πέντε χρόνια μετά την εγκατάσταση του συστημάτος εισροών/εκροών στα πρατήρια καυσίμων, που στόχο είχε την πάταξη του λαθρεμπορίου, δεν υπάρχει σύνδεση με τα συστήματα του υπουργείου Οικονομικών, με τρόπο που να εξασφαλίζει την επεξεργασία και διασταύρωση των στοιχείων. Έτσι, τα στοιχεία που συλλέγονται πάνε στον βρόντο, ενώ παραμένει άγνωστο πότε θα διασυνδεθούν, ώστε να αξιοποιηθούν από τις υπηρεσίες του ΥΠΟΙΚ.

Κάποιος να ελέγξει τα συστήματα ελέγχου

Είναι κοινό μυστικό ότι τα συστήματα εισροών/εκροών εγκαταστάθηκαν στα γρήγορα την περίοδο 2013-2014, από σαράντα εταιρείες που το κράτος δεν πρόλαβε να πιστοποιήσει λόγω βιασύνης. Μάλιστα δεν είναι ένα αλλά πολλά, αφού δεν υπάρχει ενιαίο λογισμικό.

 

 

Κατά συνέπεια, αυτή τη στιγμή λειτουργούν δώδεκα διαφορετικά συστήματα, τα οποία μάλιστα «επιδέχονται παρέμβασης», μπορούν δηλαδή να «πειραχθούν» από αυτούς που θέλουν να εξαπατήσουν το κράτος.

Τώρα τρέχουν στην κυβέρνηση για να αναπτύξουν ένα νέο λογισμικό που θα «κλειδώνει» τα δώδεκα διαφορετικά προγράμματα ώστε να εξασφαλίζεται η αξιοπιστία τους. Μάλιστα, τα συναρμόδια υπουργεία πρέπει να βρουν και τα χρήματα για να επιδοτήσουν την εγκατάσταση των νέων συστημάτων που θα κλειδώνουν τα προηγούμενα!

Γιατί; Επειδή η κυβέρνηση ΝΔ-ΠΑΣΟΚ είχε υποσχεθεί στους πρατηριούχους πως θα επιδοτήσει την εγκατάσταση των πρώτων, μη αξιόπιστων όπως αποδείχθηκε, συστημάτων εισροών/εκροών. Οι επιδοτήσεις δεν έχουν ακόμα καταβληθεί στο σύνολό τους. Συνεπώς, ποιος μπορεί να ζητήσει από τους βενζινοπώλες να βάλουν ξανά το χέρι στην τσέπη;

Πριν από λίγες ημέρες κατατέθηκε στην κυβέρνηση πρόταση κρατικού φορέα (του Ελληνικού Ινστιτούτου Μετρολογίας), ο οποίος αναλαμβάνει να αναπτύξει το λογισμικό για τη διασύνδεση με το ΥΠΟΙΚ και να παρακολουθήσει τη λειτουργία του δοκιμαστικά με κόστος πολύ μικρότερο από αυτό που εισηγούνταν εδώ και χρόνια οι υπηρεσίες της Γενικής Γραμματείας Πληροφοριακών Συστημάτων (ΓΓΠΣ). Τα κυβερνητικά στελέχη που θεωρούν τη ΓΓΠΣ υπεύθυνη για την πολυετή καθυστέρηση υποστηρίζουν πως «ζητούσαν εκατοντάδες χιλιάδες ευρώ μόνο για τη μελέτη της τεχνικής λύσης, χωρίς να υπόσχονται πως θα λειτουργήσει»!

Οι «μαύρες τρύπες»

Τα συστήματα ελέγχου των εισροών/εκροών, που είχαν παρουσιαστεί ως μαγική συνταγή από προηγούμενες κυβερνήσεις (από το 2009 προβλέπονταν σε διαφορετικούς νόμους και ρυθμίσεις!), δεν είναι η μοναδική «μαύρη τρύπα» στη μάχη για τη φοροδιαφυγή και το λαθρεμπόριο καυσίμων.

Μισή ντουζίνα υπηρεσίες, τεσσάρων υπουργείων, υποτίθεται πως ελέγχουν σήμερα την αγορά καυσίμων. Εκτός από τα τεράστια νομοθετικά κενά, τη σύγχυση αρμοδιοτήτων και την απουσία τεχνολογικής υποδομής, οι υπηρεσίες διαθέτουν μόνο ένα «μυστικό αυτοκίνητο». Τι είναι αυτό; Ειδικά εξοπλισμένο όχημα, που εμφανίζεται σε πρατήρια και με ειδικά συστήματα μετράει τα καύσιμα ώστε να συγκρίνει αν η ποσότητα που βάζει ο βενζινοπώλης στο αυτοκίνητο είναι ίδια με αυτήν για την οποία πληρώνει ο πελάτης.

Όπως εξηγεί κυβερνητικό στέλεχος που παρακολουθεί την προσπάθεια αντιμετώπισης του λαθρεμπορίου, τα νομοθετικά κενά είναι τόσο μεγάλα που «για να “την πληρώσει” ένας πρατηριούχος που κλέβει στην αντλία πρέπει συνοδηγός στο “μυστικό αυτοκίνητο” να είναι ο εισαγγελέας»!

Αλλά ακόμα και αν οδηγεί ο εισαγγελέας και απαγγελθεί άμεσα κατηγορία στον επιτήδειο πρατηριούχο, το ένα και μοναδικό «μυστικό αυτοκίνητο» αχρηστεύεται, αφού θα είναι πλέον γνωστό το χρώμα, οι πινακίδες κυκλοφορίας κ.λπ. Ουδεμία μέριμνα έχει υπάρξει εδώ και χρόνια είτε για την προμήθεια πρόσθετων «μυστικών αυτοκινήτων» είτε για την αλλαγή χρώματος, πινακίδων κ.λπ. στο ένα και μοναδικό που λειτουργεί.

Έλεγχοι και πρόστιμα το 2014 και το 2016
  2014 2016
Έλεγχοι σε πρατήρια 4.018 1.875
Αποφάσεις επιβολής προστίμων 40 10
Συνολικό ύψος προστίμων που επιβλήθηκαν (ευρώ) 1.784.554 178.191
Ο πίνακας βασίζεται σε στοιχεία που κατέθεσε στη Βουλή προ τετραμήνου ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Γιώργος Σταθάκης
Τι γίνεται με την αλυσίδα διανομής καυσίμων

Τα ευτράπελα με τα συστήματα εισροών εκροών στα πρατήρια και το «μυστικό αυτοκίνητο» που δεν λειτουργεί είναι μόνο η κορυφή του παγόβουνου στις αστοχίες και τις καθυστερήσεις του σχεδίου αντιμετώπισης των λαθρεμπόρων καυσίμων. Τα συστήματα, με βάση τις σχετικές νομοθετικές ρυθμίσεις επρόκειτο να εγκατασταθούν σε όλο το μήκος της αλυσίδας διανομής των καυσίμων και όχι μόνο στα πρατήρια και τις εγκαταστάσεις πωλητών πετρελαίου θέρμανσης.

Προβλέπεται η εγκατάσταση συστήματος εισροών/εκροών στις φορολογικές αποθήκες των διυλιστηρίων και των εταιρειών εμπορίας καυσίμων, χωρίς μέχρι σήμερα να έχει προχωρήσει η διαδικασία. Αντίστοιχη πρόβλεψη υπάρχει και για τα σλέπια, τα μικρά δεξαμενόπλοια που φορτώνουν το ναυτιλιακό καύσιμο από τα διυλιστήρια και στη συνέχεια ανεφοδιάζουν πλοία.

Με υπουργική απόφαση που υπογράφουν τέσσερις υπουργοί και δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της Κυβέρνησης στις 16 Αυγούστου προβλέπεται πως «όλα τα πλωτά εφοδιαστικά-μεταφορικά μέσα υποχρεούνται να εγκαταστήσουν έως τις 31 Οκτωβρίου 2017 ή στον πρώτο κατά νόμο δεξαμενισμό από την έκδοση της κοινής υπουργικής απόφασης που αναφέρεται στο πρώτο εδάφιο του άρθρου 1 της παρούσας, ηλεκτρονικό σύστημα ελέγχου εισροών/εκροών και ηλεκτρονικό σύστημα εντοπισμού θέσης (Global Positioning System - GPS), συλλογής και αποστολής δεδομένων».

Στη συνέχεια η κατάσταση αρχίζει να γίνεται πιο περίπλοκη: Για παράδειγμα, οι Ένοπλες Δυνάμεις έχουν ζητήσει να εξαιρεθούν από την εγκατάσταση συστημάτων εισροών/εκροών. Ταυτόχρονα τα αρμόδια κυβερνητικά στελέχη θεωρούν υπερβολική την πρόβλεψη της νομοθεσίας για την εγκατάσταση τέτοιων συστημάτων σε όλα τα ιδιωτικά πρατήρια του δημοσίου και ιδιωτικού τομέα, δηλαδή σε βιομηχανίες, ΚΤΕΛ, δήμους, εταιρείες μεταφορών (που διαθέτουν μεγάλο στόλο οχημάτων και ιδιωτικά πρατήρια), μαρίνες που προμηθεύουν σκάφη αναψυχής κ.λπ. Όπως εξηγούν, «γιατί μια βιομηχανία να νοθεύσει το καύσιμο το οποίο χρησιμοποιεί για την παραγωγή της;». Οι ίδιοι ζητούν να επικεντρωθούν οι προσπάθειες στα άλλα μέτωπα και όχι στις βιομηχανίες.

Σε εκκρεμότητα παραμένουν και άλλες προβλέψεις της νομοθεσίας, όπως η χρήση GPS στα βυτιοφόρα για χαρτογράφηση της πορείας τους. Εκκρεμεί, όμως, η υπουργική απόφαση που αναφέρεται στις λεπτομέρειες για το κέντρο που θα υποδέχεται τα σήματα από τα συστήματα GPS που θα μπουν στα βυτιοφόρα, καθώς και υπουργική απόφαση για τις προδιαγραφές των συστημάτων μετάδοσης.

Από το 2012 προβλέπεται και η έκδοση Κοινής Υπουργικής Απόφασης για τον καθορισμό των συγκεκριμένων ειδών υγρών καυσίμων και τη ρύθμιση τεχνικών ζητημάτων για την ιχνηθέτησή τους με μοριακής τεχνολογίας ιχνηθέτες.

Όσο για την καταγραφή των αποθηκών καυσίμων, στην αγορά υποστηρίζουν πως είναι απαραίτητο το ηλεκτρονικό μητρώο δεξαμενών καυσίμων στις οποίες αποθηκεύονται πετρελαιοειδή και άλλα ενεργειακά προϊόντα. Το μητρώο καρκινοβατεί, πάντως, και πρόσφατα οι εκπρόσωποι των βενζινοπωλών υποστήριζαν πως με την υπουργική απόφαση της 16ης Αυγούστου για τα σλέπια (που προαναφέρθηκε) αφαιρέθηκε παράρτημα προηγούμενης ρύθμισης που όριζε πώς θα γίνει η καταγραφή!

Πώς δρουν οι επιτήδειοι
  • Ναυτιλιακά καύσιμα: Καύσιμα φορτώνονται νομότυπα από το διυλιστήριο για παράδοση σε πλοίο. Οι αετονύχηδες παραλαμβάνουν μικρότερη ποσότητα ή και μηδενική ποσότητα! Τα καύσιμα που δεν παραδίδονται μεταφέρονται για αποχρωματισμό και αποθηκεύονται σε αδήλωτες δεξαμενές καυσίμων. Στη συνέχεια μπαίνουν στην αγορά και πωλούνται ως ντίζελ κίνησης με τους επιτήδειους να καρπώνονται τον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης (ΕΦΚ)

  • Καύσιμα προς εξαγωγή: Το βυτιοφόρο φτάνει στα σύνορα, αλλά δεν τα περνά ή τα περνά και ξαναμπαίνει στην Ελλάδα. Ετσι βυτιοφόρα με προορισμό το εξωτερικό διαθέτουν τα καύσιμα στην εσωτερική αγορά, αφού τα έγγραφα σφραγίζονται από τελωνειακούς ώστε να φαίνεται πως εξήχθησαν. Το βυτιοφόρο μεταφέρει τα καύσιμα σε αδήλωτη δεξαμενή και στη συνέχεια διακινούνται σε πρατήρια καυσίμων με σημαντικότατα κέρδη, αφού πάλι καρπώνονται τον ΕΦΚ.
Ο μύθος του 1,5 δισ. ευρώ

Τα «φουσκωμένα» έσοδα από την καταπολέμηση του λαθρεμπορίου καυσίμων βρίσκονταν για χρόνια στην ημερήσια διάταξη. Για χρόνια κυκλοφορούσε το νούμερο του 1,5 δισ. ευρώ, το οποίο χρησιμοποιήθηκε και για να κλείσει το δημοσιονομικό κενό στις διαπραγματεύσεις απανωτών κυβερνήσεων με τους δανειστές.

Ακόμα και ιδιωτικοί φορείς, όπως η Εθνική Συνομοσπονδία Ελληνικού Εμπορίου (ΕΣΕΕ) υποστήριζαν σε ανακοινώσεις τους πως «η απώλεια κρατικών εσόδων ετησίως από το λαθρεμπόριο καυσίμων ανέρχεται στα επίπεδα του 1-1,5 δισ. ευρώ». Πρόσφατα, πάντως, τα νούμερα προσγειώθηκαν απότομα στα 300 εκατ. ευρώ, ποσό που δεν θεωρείται ευκαταφρόνητο, αλλά βρίσκεται πολύ μακριά από τις εκτιμήσεις πρώην κυβερνητικών αξιωματούχων, όπως του κ. Δημ. Μάρδα.

Τις τελευταίες (σχεδόν) 3 δεκαετίες περιπλανάται στον ελληνικό Τύπο. Εργάστηκε, μεταξύ άλλων, στον Οικονομικό Ταχυδρόμο, στην Ημερησία, στην Καθημερινή, στον ΣΚΑΪ & στην Ισοτιμία. Γράφει στο euro2day.gr για τις επενδύσεις, τις ιδιωτικοποιήσεις και τα έργα υποδομής.

Διαβάστε ακόμα

Σχόλια

Εικόνα Anonymous

Σας πείσαμε; Εμείς σας θέλουμε μαζί μας!
Χωρίς τους υποστηρικτές μας
δεν μπορούμε να υπάρχουμε.