Στον αέρα οι δομές της Ύπατης Αρμοστείας για τους πρόσφυγες

Η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ δεν αναλαμβάνει συνήθως «επιχειρησιακή» δράση σε ευρωπαϊκές χώρες. Στην Ελλάδα το κάνει εκτάκτως από το 2015, με δομές φιλοξενίας και οικονομική ενίσχυση στους πρόσφυγες, λόγω της μεγάλης ανθρωπιστικής κρίσης. Τώρα όμως ετοιμάζεται να αποχωρήσει, δίχως να έχει προβλεφθεί η επόμενη ημέρα αναπλήρωσης του κενού της.
Χρόνος ανάγνωσης: 
4
'

Στη δομή φιλοξενίας Welcommon

H Μπιμπίς κατάγεται από το Κογκό. Εγκατέλειψε τη χώρα της διότι ο άνδρας της καταδιωκόταν για πολιτικούς λόγους. Υστέρα από ένα οδυνηρό ταξίδι, για το οποίο δυσκολεύεται ακόμη και να μιλήσει, έφτασε στην Ελλάδα με τα δύο ανήλικα παιδιά της. Στην Αθήνα, στη δομή όπου φιλοξενείται, έκανε τρεις απόπειρες αυτοκτονίας προτού σταθεί στα πόδια της.

Η ιστορία της είναι μόνο μία από τις εκατοντάδες που έχουμε συνηθίσει να ακούμε τον τελευταίο καιρό.

Την Μπιμπίς τη συναντήσαμε στο Welcommon, μία από τις δομές-πρότυπα που δημιουργήθηκαν στην Αθήνα με τη χρηματοδότηση της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες. Σε αυτήν φιλοξενούνται πρόσφυγες με ειδικά προβλήματα: ασυνόδευτα ανήλικα, έγκυες γυναίκες, άτομα με ειδικές ανάγκες ή ψυχολογικά προβλήματα, καρκινοπαθείς. Οι δομές σαν το Welcommon κινδυνεύουν τώρα με κλείσιμο, αφού η Υπάτη Αρμοστεία ετοιμάζεται να αποχωρήσει από τη χώρα.

Το Γραφείο της Ύπατης Αρμοστείας στην Ελλάδα λειτουργεί από τον Μάρτιο του 1952. Συνεργάζεται με τις κρατικές και τοπικές αρχές, με MKO και άλλους φορείς, με στόχο την παροχή προστασίας και βοήθειας στους πρόσφυγες και τους αιτούντες άσυλο που βρίσκονται στη χώρα.

Πριν από το 2015, η δράση της YΑ στην Ελλάδα, όπως και στις άλλες χώρες της ΕΕ, ήταν κυρίως να παρέχει συμβουλές και να συνδράμει την εκάστοτε κυβέρνηση. Εξαιτίας όμως των αυξημένων προσφυγικών ροών που δέχτηκε το 2015 η Ελλάδα, ενδυνάμωσε το προσωπικό και την παρουσία της στα βασικά σημεία εισόδου (νησιά Αιγαίου) αλλά και στην ενδοχώρα, αναλαμβάνοντας πλέον «επιχειρησιακή» δράση σε ορισμένους τομείς. Αυτό σημαίνει ότι παρείχε άμεση ανθρωπιστική βοήθεια και γενικά ανέλαβε να στηρίξει πιο δυναμικά υπηρεσίες σε τομείς που καλύπτονται καταρχήν από το κράτος.

Τώρα όμως, η YA επαναπροσδιορίζει τους στόχους της στην Ελλάδα και εντός του 2018 αναμένεται να παραδώσει τις αρμοδιότητες που είχε αναλάβει στους εμπλεκομένους κρατικούς και τοπικούς φορείς.

«Τον τελευταίο ενάμιση χρόνο, με την μείωση των ροών, μπορούμε να πούμε ότι η κατάσταση έχει γίνει περισσότερο διαχειρίσιμη και προβλέψιμη, αν και αυτό αφορά κυρίως την ενδοχώρα, καθώς οι συνθήκες στα νησιά, ιδίως σε Λέσβο, Σάμο, Χίο, εξακολουθούν να είναι πολύ δύσκολες και επικίνδυνες για χιλιάδες ανθρώπους –σε μεγάλη πλειοψηφία οικογένειες– που φτάνουν κυνηγημένοι από πόλεμο και διώξεις. Καθώς η Ύπατη Αρμοστεία προσαρμόζει κάθε φορά τις δράσεις της ανάλογα με τις ανάγκες που υπάρχουν, έτσι και τώρα επαναπροσδιορίζουμε τους στόχους και τα προγράμματά μας σε τομείς όπου είμαστε περισσότερο χρήσιμοι», μας είπε συγκεκριμένα η εκπρόσωπος της ΥΑ Στέλλα Νάνου, με την οποία μιλήσαμε.

Το πρόγραμμα ESTIA της Ύπατης Αρμοστείας

Από τα βασικά προγράμματα της ΥΑ στην Ελλάδα είναι το ESTIA (Emergency Support to Integration and Accommodation). Για την υλοποίησή του, η Αρμοστεία συνεργάστηκε με τις ελληνικές αρχές, με MKO και φορείς της τοπικής αυτοδιοίκησης, με στόχο να παράσχει στέγαση σε διαμερίσματα (κατά κύριο λόγο) και απευθείας οικονομική στήριξη μέσω προπληρωμένων καρτών. Από το πρόγραμμα έχουν ωφεληθεί χιλιάδες αιτούντες άσυλο και πρόσφυγες –περισσότεροι από 40.000 από τις αρχές του 2016, κυρίως ευάλωτα άτομα και οικογένειες– και έχουν δημιουργηθεί σχεδόν 23.000 θέσεις στέγασης σε διαμερίσματα, σε 21 πόλεις ανά την Ελλάδα.

Το πρόγραμμα χρηματοδοτήθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, συγκεκριμένα από το Τμήμα Πολιτικής Προστασίας και Ανθρωπιστικής Βοήθειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ECHO) και προβλέπεται να συνεχιστεί και τη φετινή χρονιά. Το μέλλον του όμως από εκεί και πέρα είναι αβέβαιο, από τη στιγμή που θα αναλάβει τα ηνία το κράτος.

Ο βασικός λόγος ανησυχίας είναι ότι το δημόσιο δεν έχει δώσει μέχρι σήμερα καλά δείγματα γραφής και είναι αμφίβολο αν θα κατορθώσει από εδώ και εμπρός και σε σχετικά περιορισμένο χρονικό διάστημα να διαχειριστεί το πρόβλημα και να απορροφήσει τους πόρους που είναι διαθέσιμοι στην ΕΕ, καθώς μάλιστα κρατικοί φορείς και δήμοι δεν έχουν πρόσβαση στους πόρους της ECHO. Είναι, έτσι, αναγκαίο να δημιουργηθεί ένα εθνικό πλαίσιο που θα διευκολύνει τη εφαρμογή του προγράμματος και θα ρυθμίζει την πρόσβαση στη χρηματοδότηση από άλλα ταμεία της ΕΕ.

Σε ό,τι αφορά συγκεκριμένα το Welcommon, η χρηματοδότηση στη δομή, που πραγματοποιήθηκε από την ΥΑ μέσω της ΕΑΤΑ (Εταιρία Ανάπτυξης και Τουριστικής Προβολής Αθηνών) του δήμου Αθηναίων, θα σταματήσει από την 1η Μαρτίου 2018. Αυτό συμβαίνει, όπως μας είπε η εκπρόσωπος της ΥΑ, διότι ένας από τους στόχους του ESTIA μέσα στο 2018 είναι να επικεντρωθεί περισσότερο στη διατήρηση και δημιουργία θέσεων σε διαμερίσματα και μικρές δομές και λιγότερο σε μεγάλα κτίρια. Και αυτό με το σκεπτικό ότι σε διαμερίσματα ενθαρρύνεται περισσότερο η αυτονομία και το αίσθημα ανεξαρτησίας των προσφύγων. Σχετικά τώρα με τους ανθρώπους που ήδη διαμένουν στο Welcommon, η Ύπατη Αρμοστεία διαβεβαιώνει ότι η ΕΑΤΑ θα φροντίσει να μεταφερθούν σταδιακά σε διαμερίσματα μέσα στον Φεβρουάριο.

Είναι ένα θέμα που εγείρει πολλά ερωτηματικά, αφού οι υπεύθυνοι του Welcommon ισχυρίζονται ότι η πλειονότητα των ανθρώπων που διαμένουν στη δομή, 160 άτομα από 18 διαφορετικές χώρες, δεν είναι σε θέση να φροντίσουν μόνοι τον εαυτό τους, καθώς ανήκουν σε ευάλωτες ομάδες. Η κατάσταση παραμένει έτσι ρευστή, παρά τις διαβεβαιώσεις που λάβαμε από τον εκπρόσωπο τύπου του υπουργείου Μεταναστευτικής Πολιτικής ότι «έχουν δημιουργηθεί οι συνθήκες για να αναλάβει η πολιτεία τις αρμοδιότητές της».

Και ο λόγος είναι ότι μέχρι στιγμής δεν έχει γίνει γνωστό συγκεκριμένο σχέδιο για τη διευθέτηση του προβλήματος, ενώ το υπουργείο δεν μοιάζει διατεθειμένο να ανοίξει τα χαρτιά του.

Διόρθωση: Με αφορμή το άρθρο, η Ύπατη Αρμοστεία επιβεβαιώνει ότι σταματάει το πρόγραμμα των δομών, διευκρινίζοντας ότι θα διατηρήσει το γραφείο της στην Ελλάδα. Συγκεκριμένα αναφέρει ότι: «Η Ύπατη Αρμοστεία δεν αποχωρεί από την Ελλάδα. Αυτό που συμβαίνει είναι ότι επαναπροσδιορίζει τους στόχους και τη στρατηγική της στη χώρα, καθώς προσαρμόζεται στις εξελίξεις και τις ανάγκες. Το Γραφείο της Ύπατης Αρμοστείας στην Ελλάδα, όπως αναφέρεται και στο άρθρο, λειτουργεί από το 1951 και δεν είναι στα άμεσα σχέδια να φύγει από τη χώρα».

Γεννημένη στο Μιλάνο, εγκαταστάθηκε στην Αθήνα το 1986. Eίναι ιδρυτικό μέλος της Ligue Internationale Anti-prohibitionniste. Έχει συνεργαστεί με την Καθημερινή, την Αυγή, την Ελευθεροτυπία, και στην Ιταλία με το L’Espresso. Από το 2010 είναι μόνιμος συνεργάτης της Rainews 24.
Έχει δουλέψει ως κινηματογραφιστής-σκηνοθέτης, ερευνητής οπτικοακουστικού υλικού, φωτογράφος, σχεδιαστής εκδόσεων, μοντέρ και δύτης. Τα τελευταία χρόνια εργάζεται με τους ενάλιους αρχαιολόγους κινηματογραφώντας αρχαία ναυάγια.

Διαβάστε ακόμα

Σχόλια

Εικόνα Anonymous
gplus

Σας πείσαμε; Εμείς σας θέλουμε μαζί μας!
Χωρίς τους υποστηρικτές μας
δεν μπορούμε να υπάρχουμε.