Το κυνήγι για τα αντισώματα που θα βάλουν φρένο στην πανδημία

Τα μονοκλωνικά αντισώματα με ελληνική «σφραγίδα» έγιναν το όψιμο trend της πανδημικής εποχής μετά τη συμβολή τους στη θεραπεία του Ντόναλντ Τραμπ. Οι ειδικοί, βέβαια, είχαν προ πολλού βασίσει πολλές ελπίδες στα πειραματικά κοκτέιλ αντισωμάτων. Έχουν όμως μόνο πλεονεκτήματα;
Χρόνος ανάγνωσης: 
10
'

Η φήμη των μονοκλωνικών αντισωμάτων διαδόθηκε σε κάθε γωνιά του πλανήτη από τη στιγμή που ο πρόεδρος των ΗΠΑ τα διαφήμισε ως την απόλυτη «θεραπεία» για τον ιό SARS-CoV-2. Αν και η αποτελεσματικότητα του θεραπευτικού σχήματος που αναπτύσσει η εταιρεία βιοτεχνολογίας Regeneron μένει να αποδειχθεί στην κλινική δοκιμή που εξελίσσεται, λίγες μόλις ώρες μετά τη δήλωση του Τραμπ η εταιρεία ανακοίνωσε πως υπέβαλε αίτηση για έκτακτη άδεια χρήσης (EUA) του κοκτέιλ δύο μονοκλωνικών αντισωμάτων, στην Υπηρεσία Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) των ΗΠΑ.

Η μετοχή της Regeneron εκτοξεύτηκε, ενώ εντονότατο ενδιαφέρον εκφράστηκε από πολυάριθμους ανθρώπους σε όλον τον κόσμο προκειμένου να ενταχθούν στις κλινικές δοκιμές.

Τα μονοκλωνικά αντισώματα έρχονται να προσπεράσουν τον σκόπελο της μετάγγισης αντισωμάτων από τους αναρρώσαντες από τη νόσο Covid-19 σε ασθενείς που νοσούν βαριά, η οποία φαίνεται πως είναι αποτελεσματική, αλλά όχι ιδιαίτερα πρακτική, λόγω των δυσκολιών της μετάγγισης πλάσματος. Τα μονοκλωνικά αντισώματα λειτουργούν όπως τα ανθρώπινα αντισώματα, αλλά παράγονται στο εργαστήριο – συνήθως με τη «συνεισφορά» γενετικά τροποποιημένων ποντικιών.

Οι εμπειρογνώμονες πάντως επιμένουν ότι απαιτούνται περαιτέρω δοκιμές για να διακριβωθεί η ασφάλεια και η αποτελεσματικότητά τους, αλλά και να αποδειχθεί στην πράξη ότι τα μονοκλωνικά αντισώματα θα συμβάλουν πράγματι στη θεραπεία της νόσου Covid-19.

Η ελληνική «σφραγίδα»

Τα μονοκλωνικά αντισώματα έλαβαν ιδιαίτερη δημοσιότητα και στη χώρα μας, λόγω της ενεργού εμπλοκής επιστημόνων ελληνικής καταγωγής στην ανάπτυξή τους. Συνιδρυτής και πρόεδρος της Regeneron είναι ο Τζορτζ Γιανκόπουλος, ενώ πρόεδρος του ΔΣ είναι ο επίσης ομογενής Ρόι Βάγγελος.

Επικεφαλής της συγκεκριμένης έρευνας είναι ο Χρήστος Κυρατσούς, αντιπρόεδρος έρευνας Λοιμωδών Νόσων και Τεχνολογιών Ιικών φορέων της Regeneron, o οποίος είχε αξιοποιήσει αντίστοιχη προσέγγιση για τη θεραπεία του αιμορραγικού πυρετού Ebola με το κοκτέιλ τριών μονοκλωνικών αντισωμάτων REGN-EB3. Οι αναγνώστες του inside story είχαν πληροφορηθεί για τη συγκεκριμένη έρευνα ήδη από τις αρχές Απριλίου, όταν ο καθηγητής και πρόεδρος του Τμήματος Φαρμακευτικής του ΑΠΘ, Χρήστος Παναγιωτίδης, είχε αναφερθεί στο πολλά υποσχόμενο έργο του παλιού φοιτητή του, Δρ. Κυρατσού, και την προηγμένη τεχνολογία που αξιοποιεί η εταιρεία του Γιανκόπουλου.

Ποιες ασθένειες θεραπεύουν ήδη τα μονοκλωνικά αντισώματα;

Τα μονοκλωνικά αντισώματα χρησιμοποιούνται για θεραπευτικούς και προφυλακτικούς σκοπούς ήδη από τη δεκαετία του ’90. Έχουν έως τώρα αξιοποιηθεί ως αντικαρκινικά, αντιφλεγμονώδη και αντιικά, ενώ αποδεικνύονται ιδιαίτερα αποτελεσματικά στην αντιμετώπιση αυτοάνοσων νοσημάτων, όπως η ρευματοειδής αρθρίτιδα, η αγκυλοποιητική σπονδυλίτιδα, η νόσος του Κρον, η ελκώδης κολίτιδα. Έχουν χρησιμοποιηθεί ακόμη και για τη θεραπεία του αλλεργικού άσθματος. Στόχος τους είναι είτε να αποκρούουν μια λοίμωξη, είτε να προστατεύουν άτομα που έχει εκτεθεί στον ιό. Τα τελευταία χρόνια χρησιμοποιούνται και σε μεταμοσχευθέντες ασθενείς, κυρίως για να «επαναπρογραμματίσουν» τον οργανισμό να μην απορρίπτει το μόσχευμα.

Τι ακριβώς είναι τα μονοκλωνικά αντισώματα;

Το inside story απευθύνθηκε στον Δρ. Γρηγόρη Σιβολαπένκο, αναπληρωτή καθηγητή στο τμήμα Φαρμακευτικής του Πανεπιστημίου Πατρών, προκειμένου να αποκρυπτογραφήσει τον τρόπο «λειτουργίας» των μονοκλωνικών αντισωμάτων. Πριν όμως φτάσουμε εκεί, ο καθηγητής μάς εξηγεί ότι το ανοσοποιητικό μας σύστημα είναι η ιδανική ασπίδα προστασίας από παθογόνους οργανισμούς, όπως οι ιοί και τα μικρόβια. Σημαντικό μέρος του ανοσοποιητικού μας είναι τα αντισώματα (ή ανοσοσφαιρίνες) που είναι πρωτεΐνες σε σχήμα Υ, οι οποίες αναγνωρίζουν με πολύ μεγάλη εξειδίκευση και αποτελεσματικότητα, μέσω των δύο άνω άκρων τους, οτιδήποτε «ξένο» και δυνητικά παθογόνο εισέρχεται στον οργανισμό μας. Εφόσον τα αντισώματα προσκολληθούν στον στόχο τους, έχουν τη δυνατότητα να τον αδρανοποιήσουν ή να τον καταστρέψουν.

«Όταν μεταγγίζουμε πλάσμα για θεραπευτικούς σκοπούς από ένα ασθενή που είχε νοσήσει αλλά είναι καλά, σε άλλον ασθενή που νοσεί, πρακτικά μεταφέρουμε τα θεραπευτικά αντισώματα» μας εξηγεί ο Δρ. Σιβολαπένκο, ο οποίος είναι διευθυντής στο εργαστήριο Φαρμακοκινητικής του Πανεπιστημίου Πατρών.

Η ουσιαστική διαφορά είναι ότι πλέον έχουμε τη δυνατότητα να φτιάχνουμε ανθρώπινα αντισώματα στο εργαστήριο. «Γνωρίζοντας τον στόχο που θέλουμε να εξουδετερώσουμε, συνθέτουμε ένα αντίσωμα με απόλυτη εξειδίκευση για τον συγκεκριμένο στόχο, το οποίο και πολλαπλασιάζουμε σε πολλά ίδια αντίγραφα. Αυτά τα πανομοιότυπα αντισώματα ονομάζονται μονοκλωνικά αντισώματα, σημειώνει ο καθηγητής. Το βασικό τους πλεονέκτημα είναι ότι έχουν τις ίδιες ιδιότητες με τα φυσικά αντισώματα, και καταστρέφουν τον στόχο τους (εν προκειμένω, τον νέο κορονοϊό) με τους ίδιους μηχανισμούς.

Γιατί (φαίνεται ότι) είναι τόσο αποτελεσματικά κατά του SARS-CoV-2;

Η γνώση της δομής του ιού SARS-CoV-2 επέτρεψε στους επιστήμονες να συνθέσουν μονοκλωνικά αντισώματα τα οποία αναγνωρίζουν συγκεκριμένα σημεία-στόχους πάνω στο «σώμα» του ιού. Ειδικότερα, αναγνωρίζουν τα σημεία του ιού με τα οποία «αγκιστρώνεται» και εισχωρεί στα δικά μας κύτταρα. Κατ’ αυτόν τον τρόπο ο ιός αδυνατεί να προσβάλει τον οργανισμό μας. Όπως επισημαίνει ο Γρηγόρης Σιβολαπένκο, το «σώμα» του ιού έχει δυνητικά πολλές περιοχές που μπορούν να γίνουν στόχοι μονοκλωνικών αντισωμάτων. Αυτό καθιστά δυνατή την ανάπτυξη πολλών αντι-SARS-CoV-2 μονοκλωνικών αντισωμάτων –πιθανώς με συνεργιστική δράση εφόσον χρησιμοποιηθούν ως «κοκτέιλ»– που αδρανοποιούν ή και καταστρέφουν τον ιό.

Σε ποια φάση της λοίμωξης πρέπει να χορηγούνται;

Όπως τονίζει ο Δρ. Σιβολαπένκο, από τις σχετικές κλινικές μελέτες συμπεραίνουμε ότι ο σωστός χρόνος θεραπείας φαίνεται να είναι κατά το αρχικό στάδιο της λοίμωξης με SARS-CoV-2, και προτού εμφανιστούν σοβαρές επιπλοκές. Σε κλινικές μελέτες δε, ερευνάται η δοσολογία και η ασφάλεια των θεραπευτικών μονοκλωνικών αντισωμάτων, που θα χορηγούνται σε ασθενείς που δεν έχουν εμβολιασθεί ή δεν έχουν αναπτύξει τη σχετική ανοσία μετά τον εμβολιασμό.

Ο Δρ. Σιβολαπένκο επισημαίνει ότι τα μονοκλωνικά αντισώματα δεν είναι εμβόλια, αλλά θεραπευτικά φάρμακα, και επομένως θα πρέπει να χορηγούνται με το ιδανικό δοσολογικό σχήμα στον σωστό χρόνο, προκειμένου να δείξουν την αναμενόμενη αντι-ιική τους δράση. Παρότι τα φάρμακα κατά κανόνα χορηγούνται για θεραπευτικούς σκοπούς, υπάρχουν περιπτώσεις όπου δίνονται σε ασθενείς προληπτικά. Όπως τονίζει ο Δρ. Σιβολαπένκο, λόγω της επικινδυνότητας της πανδημίας, η χορήγηση μονοκλωνικών αντισωμάτων σε υγιείς ανθρώπους για προφυλακτικούς και προληπτικούς λόγους εξετάζεται σε κλινικές μελέτες. Συγκεκριμένοι πληθυσμοί οι οποίοι είτε έρχονται σε επαφή με ασθενείς (επιστήμονες υγείας, υγειονομικό προσωπικό), είτε βρίσκονται με ευπαθείς ομάδες (π.χ. σε οίκους ευγηρίας) είτε ανήκουν στις ευπαθείς ομάδες, θα ωφεληθούν από τη προληπτική χορήγηση αντι-SARS-CoV-2 μονοκλωνικών αντισωμάτων.

«Είναι ευνόητο όμως ότι πρέπει πρώτα να διαπιστωθεί η αποτελεσματικότητα και η ασφάλεια μιας τέτοιας προσέγγισης από κλινικές μελέτες» επισημαίνει ο καθηγητής, τονίζοντας ότι η «ζωή» των μονοκλωνικών αντισωμάτων στο ανθρώπινο σώμα δεν ξεπερνά τις μερικές εβδομάδες. Η τακτική προφύλαξης λοιπόν θα έχει μια διάρκεια περίπου ενός μηνός, όσο δηλαδή εκτιμούν οι ειδικοί ότι τα αντισώματα παραμένουν δραστικά. Όπως αναγνωρίζουν πάντως, εφόσον επαναχορηγηθούν στο ίδιο άτομο, η αποτελεσματικότητά τους θα ανανεώνεται.

Σε ποιους είναι πιο αποτελεσματικά

Όπως αναφέρει η Regeneron στη σχετική ενημέρωση προς τον Τύπο και τους επενδυτές, το κοκτέιλ αντισωμάτων (REGN-COV2), είναι αποτελεσματικό σε ασθενείς με μέτριας βαρύτητας νόσο που δεν νοσηλεύονται σε νοσοκομείο, καθώς μειώνει αισθητά το ιικό φορτίο, ειδικά αν χορηγείται σε υψηλή δόση. Επίσης, φαίνεται ότι το αντίσωμα είχε μεγαλύτερη επίδραση σε ασθενείς που ήταν θετικοί στον ιό, αλλά δεν είχαν ακόμη αναπτύξει σε υψηλά επίπεδα δικά τους αντισώματα. Σε αυτήν την ομάδα ασθενών, ακόμη και η χαμηλότερη δόση του φαρμάκου οδήγησε σε ταχύτερη ανάρρωση.

Στις 9 Οκτωβρίου δημοσιεύτηκαν τα αποτελέσματα της δοκιμής του κοκτέιλ των δύο ισχυρών εξουδετερωτικών αντισωμάτων (REGN10987 + REGN10933) σε πειραματόζωα (in-vivo). Το ένα προήλθε από το πλάσμα αίματος ασθενούς που ανάρρωσε, ενώ το άλλο από γενετικά τροποποιημένο ποντίκι που παράγει ανθρώπινα αντισώματα. Από τη σχετική δημοσίευση προκύπτει ότι το REGN-COV-2 μπορεί να μειώσει σημαντικά το ιικό φορτίο στο κατώτερο και ανώτερο αναπνευστικό, αμβλύνοντας τις επιπτώσεις του ιού όταν χορηγείται τόσο προφυλακτικά όσο και θεραπευτικά.

Κι άλλες φαρμακοβιομηχανίες στη μάχη των αντισωμάτων

H AstraZeneca, που απασχολεί τα ΜΜΕ διεθνώς λόγω του εμβολίου που αναπτύσσει σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, αναπτύσσει παράλληλα και θεραπείες για τη νόσο Covid-19. Μία από αυτές βασίζεται στον συνδυασμό αντισωμάτων μακράς δράσης (LAAB). Το πειραματικό φάρμακο AZD7442, θα δοκιμαστεί τις επόμενες εβδομάδες (σε δύο κλινικές δοκιμές Φάσης III) σε περισσότερους από 6.000 εθελοντές. Η διαφορά τους με τα άλλα μονοκλωνικά αντισώματα είναι ότι αυτό το φάρμακο θεωρητικά θα έχει τη δυνατότητα να προσφέρει άμεση και μακροχρόνια επίδραση, τόσο στην πρόληψη όσο και στη θεραπεία μολύνσεων από Covid-19.

Η AstraZeneca έχει ήδη λάβει υποστήριξη ύψους περίπου 486 εκατ. δολαρίων από την κυβέρνηση των ΗΠΑ για το AZD7442, με προϋπόθεση να παραδώσει εκατοντάδες έως και 100.000 δόσεις έως τα τέλη του έτους, και έως και ένα εκατομμύριο δόσεις μέσα στο 2021.

Η κοινοπραξία των GSK (GlaxoSmithKline)/Vir έχει ήδη προχωρήσει στη δοκιμή Φάσης 2/3 του δικού τους αντισώματος, στοχεύοντας κυρίως στην αποτροπή νοσηλείας ασθενών υψηλού κινδύνου. Η ιδέα ακούγεται άριστη, αλλά η εφαρμογή της είναι δύσκολη λόγω του χρόνου που απαιτείται για την έγκριση χορήγησης.

Γιατί διακόπηκε άλλη μελέτη των αντισωμάτων;

Και οι κλινικές δοκιμές της αμερικανικής φαρμακευτικής εταιρείας Eli Lilly, που επίσης αναπτύσσει μονοκλωνικά αντισώματα κατά του SARS-CoV-2, οδήγησαν σε αισιόδοξα συμπεράσματα, καθώς κατέγραψαν μείωση του ιικού φορτίου σε εξωνοσοκομειακούς ασθενείς. Η Eli Lilly διερευνά και την προφυλακτική δράση των αντισωμάτων, κυρίως σε ευπαθή άτομα. Οι μελέτες της έχουν ιδιαίτερα ενθαρρυντικά (αρχικά) αποτελέσματα. Από τα πρώτα συμπεράσματα της κλινικής δοκιμής BLAZE-1 προκύπτει ότι το κοκτέιλ αντισωμάτων δεν μειώνει απλώς το ιικό φορτίο, αλλά περιορίζει αισθητά τις εισαγωγές σε ΜΕΘ και τις διασωληνώσεις.

Η πλέον υποσχόμενη μελέτη Activ-3 εξετάζει την αποτελεσματικότητα των μονοκλωνικών αντισωμάτων σε συνδυασμό με τη ρεμδεσιβίρη, το περιβόητο αντιιικό φάρμακο που ήδη έλαβε κατεπείγουσα έγκριση από τον FDA για χορήγηση σε ασθενείς με Covid-19. Πριν λίγες ημέρες όμως, ανακοινώθηκε ότι η Eli Lilly ανέστειλε προσωρινά τις κλινικές δοκιμές φάσης ΙΙΙ, λόγω της ανησυχίας που εξέφρασε η ανεξάρτητη επιτροπή αξιολογητών για την ασφάλεια των ασθενών που συμμετέχουν στη δοκιμή.

Με αφορμή την εξέλιξη αυτή, αρκετοί ειδικοί επισημαίνουν ότι πολύ λίγοι ασθενείς έχουν λάβει μονοκλωνικά αντισώματα σχεδιασμένα να στοχεύουν τον SARS-CoV-2, ενώ ακόμη λιγότεροι τα έχουν λάβει συνδυαστικά με τη ρεμδεσιβίρη. Επομένως είναι ελάχιστη η γνώση της επιστημονικής κοινότητας για την αποτελεσματικότητα και την ασφάλειά τους. Εάν το τρέχον μειονέκτημα στις δοκιμές της Eli Lilly θα αποδειχθεί μικρό ή μεγάλο πρόβλημα ασφαλείας, μένει να το δούμε. Γι’ αυτό και αρκετοί αναλυτές επισημαίνουν ότι δεν πρέπει να δεχθούμε αψήφιστα τους ισχυρισμούς των φαρμακευτικών εταιρειών, ούτε βέβαια του διασημότερου «εθελοντή».

Όπως εξάλλου τονίζει το Brief19, γεννώνται αμφιβολίες ως προς τη σοφία και την ασφάλεια της προσέγγισης που χρησιμοποίησε η ιατρική ομάδα του προέδρου Τραμπ, η οποία του χορήγησε έναν συνδυασμό φαρμάκων στο οποίο συμπεριλαμβανόταν και το κοκτέιλ μονοκλωνικών αντισωμάτων, για το οποίο υπάρχουν ελάχιστα κλινικά δεδομένα και δεδομένα ασφαλείας.

Περιέχουν τα φάρμακα κύτταρα εμβρύων;

Η παραφιλολογία που επικρατεί για πολλά ιατρικά ζητήματα, αυτήν την περίοδο έφτασε και στα μονοκλωνικά αντισώματα. Αρκετά δημοσιεύματα ανέφεραν ότι για την παραγωγή του φαρμάκου χρησιμοποιούνται κύτταρα εμβρύων. Η πραγματικότητα όμως είναι αρκετά διαφορετική. Τα εν λόγω αντισώματα δεν κατασκευάζονται από κύτταρα εμβρύων, αλλά είτε από πλάσμα ασθενών είτε από γενετικά τροποποιημένα ποντίκια. Τα κύτταρα χρησιμοποιήθηκαν στο στάδιο της έρευνας.

Η Αλεξάντρα Μπάουι, εκπρόσωπος της Regeneron, δήλωσε στο MIT Technology Review ότι οι κυτταρικές σειρές 293Τ που χρησιμοποιούνται για την ανάπτυξη του φαρμάκου δεν θεωρούνται εμβρυϊκός ιστός, ενώ τόνισε ότι η εταιρεία δεν χρησιμοποίησε τον εμβρυϊκό ιστό.

Για την ακρίβεια, η αρχική προέλευση των κυττάρων είναι από νεφρικό ιστό εμβρύου, που αποσπάστηκε κατά τη διάρκεια μιας άμβλωσης στην Ολλανδία τη δεκαετία του 1970. Έκτοτε τα κύτταρα συνεχίζουν να αναπαράγονται και να διαχωρίζονται σε εργαστήριο, ενώ έχουν σειρά γενετικών αλλαγών, με αποτέλεσμα να μην θεωρούνται τεχνικά ως «προϊόν άμβλωσης». Αρκετοί επισημαίνουν πάντως την απόφαση της κυβέρνησης Τραμπ να μπλοκάρει την έρευνα που αξιοποιεί ιστούς από πρόσφατες εκτρώσεις.

Και η Ευρώπη στο παιχνίδι

Η EE χρηματοδοτεί με πάνω από 3 εκατ. ευρώ το ερευνητικό έργο MANCO, που έχει στόχο τον εντοπισμό συγκεκριμένων μονοκλωνικών αντισωμάτων κατά του νέου κορονοϊού και την επικύρωσή τους σε προκλινικό επίπεδο. Η επιστημονική ομάδα που εργάζεται ήδη στο συγκεκριμένο πρότζεκτ διερευνά τόσο την προληπτική όσο και τη θεραπευτική δράση του μονοκλωνικού αντισώματος. Σκοπεύουν επίσης να τα αξιοποιήσουν στη διάγνωση του SARS-CoV-2. Στο πρότζεκτ έχουν εμπλακεί ενεργά και επιστήμονες της Harbour Antibodies, που χρησιμοποιούν γενετικά τροποποιημένα ποντίκια –όπως και οι αμερικανικές εταιρείες– προκειμένου να παράγουν ανθρώπινα αντισώματα. Αντί όμως να στοχεύουν στην καταπολέμηση καρκινικών όγκων, έχουν πλέον στραφεί στη μάχη με τη νόσο Covid-19.

Το βασικό πλεονέκτημα (για μας) του MANCO είναι ότι τα κράτη-μέλη της ΕΕ θα έχουν προτεραιότητα για την προμήθεια των αντισωμάτων. Το μειονέκτημά του όμως είναι ότι τα αποτελέσματα θα είναι διαθέσιμα εντός δύο ετών από την έναρξη του προγράμματος.

Ο Φρανκ Γκρόσβελντ της Harbour Antibodies BV αναφέρεται στους στόχους του project MANCO, αλλά και τη στήριξη της ΕΕ.

Το υψηλό κόστος και οι δυσκολίες μαζικής παραγωγής

Όπως η πλειονότητα των θεραπευτικών φαρμάκων, έτσι και τα μονοκλωνικά αντισώματα, απαιτούν αρκετά χρόνια έρευνας και ανάπτυξης – συνήθως μια δεκαετία. Η γνώριμη δομή των μονοκλωνικών αντισωμάτων όμως (ανθρώπινες ανοσοσφαιρίνες) βοηθάει στη γρηγορότερη ανάπτυξή τους.

Ένα βασικό μειονέκτημα όχι των συγκεκριμένων φαρμάκων, αλλά των μονοκλωνικών αντισωμάτων εν γένει, είναι ότι αρκετά εξ αυτών αποτυγχάνουν να φτάσουν ακόμη και στα τελικά στάδια των δοκιμών και να διατεθούν τελικά σε ασθενείς. Αυτή η επισκόπηση συνοψίζει τις πολυάριθμες αποτυχίες φαρμακευτικών να λανσάρουν μονοκλωνικά αντισώματα για διάφορα νοσήματα, με συχνά καταστροφικές συνέπειες, ακόμη και για την επιβίωσή τους.

Το πλέον ορατό μειονέκτημα των μονοκλωνικών αντισωμάτων όμως, είναι το υψηλό κόστος παραγωγής τους. Κρίνοντας από αντίστοιχες αντικαρκινικές θεραπείες, αυτό μπορεί να φτάσει τα χιλιάδες ευρώ ανά δόση. Υπάρχουν βέβαια τρόποι να μειωθεί η τιμή τους, αλλά είναι προφανές ότι η υπόσχεση του Τραμπ ότι θα διατεθούν δωρεάν σε όσους τα έχουν ανάγκη, μάλλον συνιστά ένα προεκλογικό πυροτέχνημα. Εξάλλου, είναι πρακτικά αδύνατο να παραχθούν σε μεγάλες ποσότητες. Σύμφωνα με την αμερικανική κυβέρνηση, οι διαθέσιμες δόσεις των αντισωμάτων της EL και της Regeneron θα φτάνουν το 1 εκατομμύριο ετησίως. Ακόμη λιγότερα αναμένεται να είναι τα κοκτέιλ αντισωμάτων που θα διατεθούν, για προφανείς λόγους. Η συμφωνία της Regeneron με τη Roche αναμένεται να τριπλασιάσει την παραγωγική ικανότητα του συγκεκριμένου φαρμάκου, αλλά όπως όλα δείχνουν θα είναι αδύνατο να καλυφθεί η ζήτηση παγκοσμίως.

Σύμφωνα με πληροφορίες του inside story, εφόσον ολοκληρωθεί η διαδικασία ελέγχου και εγκρίσεων από τις ευρωπαϊκές αρχές, ενδέχεται να προμηθευτεί και η χώρα μας ορισμένες δόσεις του φαρμάκου της Regeneron πριν τα τέλη του έτους. Σε κάθε περίπτωση, δεν θα είναι αρκετές ώστε να χορηγηθούν ευρέως, αλλά εκφράζεται αισιοδοξία ότι οι ελληνικές ρίζες των στελεχών της Regeneron θα παίξουν τον ρόλο τους. Και αν έχουμε κάτι ανάγκη αυτή την περίοδο, είναι η αισιοδοξία.

Γράφει για τεχνολογία, επιστήμη και ψηφιακή κουλτούρα σε περιοδικά, εφημερίδες και websites. Σπούδασε στο τμήμα Επικοινωνίας και ΜΜΕ του ΕΚΠΑ και πρόσφατα ξεκίνησε ένα εντελώς άσχετο μεταπτυχιακό. Η συλλογή διηγημάτων «24» (Εκδόσεις Πατάκη) είναι το πρώτο του βιβλίο.

Διαβάστε ακόμα

Σχόλια

Εικόνα Anonymous

Σας πείσαμε; Εμείς σας θέλουμε μαζί μας!
Χωρίς τους υποστηρικτές μας
δεν μπορούμε να υπάρχουμε.