Το γλωσσάρι του κορονοϊού

Βάλαμε σε μια σειρά όλες τις καινούριες λέξεις που μάθαμε τους τελευταίους μήνες και τις εξηγήσαμε, για να μην «χανόμαστε στη μετάφραση».
Χρόνος ανάγνωσης: 
11
'

Άλλες μας καθησυχάζουν και άλλες μας προκαλούν πανικό. Σημασία έχει να ξέρουμε τι ακριβώς σημαίνουν οι λέξεις του κορονοϊού, για να ανησυχούμε μόνο όταν και όσο πρέπει. Παραθέτουμε αυτές που ακούμε πιο συχνά, χωρισμένες σε ενότητες για να γίνει ευκολότερη η πλοήγηση.

Αυτές τις μέρες που υπάρχει ανάγκη για ξεκάθαρη ενημέρωση κι ανάλυση, το inside story προσφέρει όλα τα άρθρα γύρω από τον Covid-19 ελεύθερα σε όλους τους αναγνώστες.

#ΜένουμεΑσφαλείς: Ανακαλύψτε πάνω από 2.500 ρεπορτάζ και ιστορίες του inside story. Γραφτείτε για έναν μήνα δωρεάν EΔΩ

Ο ιός
  • Ιός: Ένας μικροσκοπικός παράγοντας που αντιγράφεται μόνο μέσα στα ζωντανά κύτταρα κάθε οργανισμού. Οι ιοί μπορούν να προκαλέσουν τον θάνατο αυτών των κυττάρων και να διακόψουν τις φυσιολογικές χημικές διαδικασίες του σώματος, προκαλώντας ασθένεια.

  • Κορονοϊοί: Μια οικογένεια ιών που προκαλούν ασθένεια που κυμαίνεται από το κοινό κρυολόγημα έως τις πιο σοβαρές ασθένειες, όπως το αναπνευστικό σύνδρομο της Μέσης Ανατολής (MERS-CoV) και το σοβαρό οξύ αναπνευστικό σύνδρομο (SARS-CoV), που εμφανίστηκε στην Ασία το 2003.

  • SARS-CoV-2, νέος κορονοϊός ή κορωνοϊός (προφ. και κοροναϊός): Ο πιο πρόσφατος κορονοϊός, που ανιχνεύτηκε για πρώτη φορά στη Γουχάν της Κίνας στα τέλη του 2019. Προκαλεί την ασθένεια Covid-19. Το κοινό κρυολόγημα και η γρίπη προκαλούνται από άλλους κορονοϊούς.

  • Covid-19: Η νόσος που προκαλείται από τον κορονοϊό SARS-CoV-2. Επηρεάζει πρωτίστως τους πνεύμονες. Η λέξη είναι σύντμηση της Coronavirus Disease 2019. (σημ: νόσος είναι η νοσηρή διαδικασία, νόσημα είναι το αποτέλεσμά της)

  • Μεταλλάξεις: Κάθε ιός μεταλλάσσεται – είναι μέρος του κύκλου ζωής του. Αυτές οι αλλαγές δεν είναι πάντα μεγάλη υπόθεση. Μπορεί να είναι μικρές γενετικές αλλαγές μέσω μετάλλαξης ή σημαντικές γενετικές αλλαγές μέσω ανασυνδυασμού. Η μετάλλαξη συμβαίνει όταν ένα σφάλμα ενσωματώνεται στο ιικό γονιδίωμα. Ο ανασυνδυασμός συμβαίνει όταν η ταυτόχρονη μόλυνση ενός κυττάρου από δύο ιούς έχει αποτέλεσμα την ανταλλαγή γενετικών πληροφοριών μεταξύ τους, δημιουργώντας έναν νέο ιό. Ο SARS-CoV-2 είναι ιός RNA, δηλαδή μια συλλογή γενετικού υλικού που είναι συσκευασμένο μέσα σε ένα κέλυφος πρωτεΐνης. Οι ιοί RNA, όπως η γρίπη και η ιλαρά, είναι πιο επιρρεπείς σε αλλαγές και μεταλλάξεις σε σύγκριση με ιούς DNA, όπως ο έρπης, η ευλογιά και ο ιός του ανθρώπινου θηλώματος (HPV).

  • Ιικό φορτίο: Η συγκέντρωση ενός ιού στο αίμα ενός οργανισμού, η ποσότητα δηλαδή των αντιγράφων του ιού ανά μονάδα όγκου (ml) του αίματος.

Επιδημιολογία

Επιδημιολογία είναι η επιστήμη που μελετά πώς διαδίδεται μία ασθένεια στον πληθυσμό και ποιοι παράγοντες επηρεάζουν την εξέλιξή της.

  • Επιδημία: Επιδημία έχουμε όταν μία λοιμώδης ασθένεια εξαπλώνεται σε μεγάλο τμήμα του πληθυσμού μιας ευρύτερης περιοχής.

  • Πανδημία: Η επιδημία μιας νέας σοβαρής ασθένειας, που εξαπλώνεται γρήγορα σε πολλές χώρες ταυτόχρονα. Για παράδειγμα, μια πανδημία γρίπης εμφανίζεται όταν ένας νέος ιός της γρίπης εμφανίζεται και εξαπλώνεται σε όλον τον κόσμο και οι περισσότεροι άνθρωποι δεν έχουν ανοσία.

  • Δείκτης θνητότητας (Case Fatality Rate ή CFR): Η αναλογία θανάτων προς τους νοσούντες. Ουσιαστικά πρόκειται για την εκτίμηση του κινδύνου θνησιμότητας από μία μεταδοτική ασθένεια. Για την νόσο Covid-19, οι εκτιμήσεις του CFR ποικίλλουν. Στην Κίνα, ανά επαρχία κυμαίνονταν από <1% έως 5,8%.

  • Δείκτης θνησιμότητας (Mortality Rate): Ποσοστό θανάτων από τη νόσο στο σύνολο του πληθυσμού σε ένα έτος.

  • IFR (Infection Fatality Rate): Το ποσοστό των θανάτων μεταξύ όλων των μολυσμένων ατόμων. Συνδέεται στενά με το CFR, αλλά επιχειρεί να συμπεριλάβει επιπλέον στον παρονομαστή όλες τις ασυμπτωματικές και μη διαγνωσμένες περιπτώσεις (τους ανθρώπους που δεν έχουν κάνει τεστ). Είναι πάντα χαμηλότερο από το CFR.

  • Ενδημικός: Μια ασθένεια που προσβάλλει τακτικά τον άνθρωπο, όπως η γρίπη, ο στρεπτόκοκκος ή οποιαδήποτε κοινή ασθένεια. Υπάρχουν τέσσερα στελέχη κορονοϊού που συνήθως μολύνουν τον άνθρωπο, και στις περισσότερες περιπτώσεις εκδηλώνονται ως κρυολογήματα.

  • Επιδημική καμπύλη: Οπτική αναπαράσταση με τη μορφή ενός γραφήματος που απεικονίζει την έναρξη και την εξέλιξη της εκδήλωσης μιας νόσου σε έναν συγκεκριμένο πληθυσμό.

  • «Ισιώνω» ή «επιπεδώνω» την επιδημική καμπύλη: Εάν πολλοί άνθρωποι κολλήσουν τον ιό σε σύντομο χρονικό διάστημα, η επιδημική καμπύλη μπορεί να αυξηθεί απότομα και να μοιάζει λίγο σαν βουνό. Ωστόσο, η λήψη μέτρων για τον περιορισμό των λοιμώξεων μπορεί να απλώσει τις περιπτώσεις σε μεγαλύτερο χρονικό διάστημα και αυτό σημαίνει ότι η καμπύλη γίνεται πιο επίπεδη. Αυτό διευκολύνει τα συστήματα υγείας να αντιμετωπίσουν όσους νοσήσουν σοβαρά με Covid-19.

  • Επιπολασμός (prevalence): Ο πραγματικός αριθμός ασθενών στον πληθυσμό. Δηλαδή το ποσοστό ενός συγκεκριμένου πληθυσμού που έχει μία ασθένεια σε μια συγκεκριμένη στιγμή. Προέρχεται από τη σύγκριση του αριθμού των ατόμων που βρέθηκαν να έχουν την ασθένεια με τον συνολικό αριθμό των ατόμων που μελετήθηκαν, και συνήθως εκφράζεται ως κλάσμα, ποσοστό ή αριθμός περιπτώσεων ανά 10.000 ή 100.000 άτομα.

  • Επίπτωση (incidence): Η ταχύτητα εμφάνισης νέων περιστατικών στον πληθυσμό.

  • R0 και Rt - Βασικός και Ενεργός αναπαραγωγικός αριθμός: Ο αναμενόμενος μέσος αριθμός των ατόμων που θα κολλήσουν την ασθένεια από ένα μόνο μολυσμένο άτομο, κατά τη διάρκεια της αρχικής περιόδου μεταδοτικότητας μιας ασθένειας σε έναν πληθυσμό, ο οποίος είναι ευάλωτος στην μόλυνση (δηλαδή δεν έχει ανοσία και δεν εφαρμόζονται παρεμβάσεις για τον περιορισμό της μετάδοσης). Με άλλα λόγια ο R0 είναι δείκτης της δυναμικής της ασθένειας. Αν ο αριθμός αυτός είναι μικρότερος του 1, αυτό σημαίνει οτι –στον μέσο όρο– κάθε φορέας θα μεταδώσει την αρρώστια σε λιγότερο από ένα ακόμα άτομο και έτσι σταδιακά η ασθένεια θα εξαφανισθεί. Αντίστροφα, αν είναι μεγαλύτερο του 1 τότε ο «πρώτος» θα τη μεταδώσει σε παραπάνω από 1 κ.ο.κ. με αποτέλεσμα να μεγαλώνει συνέχεια ο αριθμός αυτών που έχουν νοσήσει. Ο ρυθμός αυτός της αύξησης (όπου συνεχώς πολλαπλασιάζονται οι νοσούντες) λέγεται εκθετικός. Ο εκθετικός ρυθμός αύξησης ενός μεγέθους είναι ύπουλος: στην αρχή μοιάζει να μην είναι γρήγορος αλλά μετά από κάθε γενιά ανάπτυξης επιταχύνεται.

    Ένας συναφής, πιο ρεαλιστικός, δείκτης και αυτός που χρησιμοποιείται για να εκτιμηθεί η εξέλιξη μιας ασθένειας είναι ο «πραγματικός» ή «ενεργός» αριθμός αναπαραγωγής Rt. Στη παρούσα περίοδο της εξέλιξης της νόσου αυτός είναι ο δείκτης που αναφέρεται από τους επιδημιολόγους παρόλο που συχνά αναφέρεται λανθασμένα ως R0. Ο Rt λοιπόν είναι ο πραγματικός αριθμός αναπαραγωγής σε κάποια συγκεκριμένη χρονική στιγμή. Στον υπολογισμό του περιλαμβάνονται και όλα τα μέτρα περιορισμού που λαμβάνονται, καθώς και όποιες άλλες μεταβαλλόμενες συνθήκες. Όταν λοιπόν π.χ. στη Γουχάν ξεκίνησε ο κατ’ οίκον αποκλεισμός, υπολογίζεται ότι ο Rt έπεσε από 2,5 με 3 στο 0,3.

  • Τρόποι μετάδοσης: Οι τρόποι που ένας ιός εξαπλώνεται από το ένα άτομο στο άλλο. Οι αναπνευστικές λοιμώξεις μπορούν να μεταδοθούν μέσω σταγονιδίων διαφορετικών μεγεθών. Αυτός ο τρόπος μετάδοσης περιλαμβάνει σχετικά μεγάλα, μικρής εμβέλειας (λιγότερο από 2 μέτρα) αναπνευστικά σταγονίδια, που παράγονται από φτέρνισμα, βήχα ή ομιλία.

  • Ασθενής 0 ή index patient: Το άτομο που τεκμηριώνεται ως η πρώτη γνωστή περίπτωση μεταδοτικής ασθένειας σε έναν συγκεκριμένο πληθυσμό ή περιοχή.

  • Λογαριθμικός άξονας - εκθετική αύξηση: Όταν ένα μέγεθος αυξάνεται, αυτό μπορεί να περιγραφεί με διάφορους τρόπους μαθηματικά. Στην περίπτωση της εξάπλωσης μιας επιδημίας όπως του κορονοϊού, αν αφεθεί ελεύθερη, η αύξηση είναι εκθετική. Αυτό σημαίνει ότι, όπως περιγράφεται στον ορισμό του R0, ο πληθυσμός που νοσεί αυξάνεται πολλαπλασιαστικά με τον χρόνο. Δηλαδή για παράδειγμα κάθε 3 ημέρες διπλασιάζεται. Αν συμβαίνει κάτι τέτοιο, σε έξι μέρες θα τετραπλασιαστεί, σε 9 μέρες θα οκταπλασιαστεί κλπ. Η αύξηση αυτή είναι δύσκολο να γίνει αντιληπτή, διότι στην αρχή της εξέλιξης δεν δείχνει να είναι τόσο απότομη όσο είναι στην πραγματικότητα. Για να απεικονιστεί πιο καλά μια εκθετική αύξηση, συχνά χρησιμοποιείται ο λεγόμενος λογαριθμικός άξονας. Στον λογαριθμικό άξονα αντίστοιχα, ίσες αποστάσεις αντιστοιχούν σε πολλαπλάσια του μεγέθους. Έτσι σε αυτές τις απεικονίσεις, η εκθετική αύξηση είναι μία ευθεία.

  • Ανοσία αγέλης: Η μείωση του κινδύνου μόλυνσης με μια συγκεκριμένη μεταδοτική ασθένεια (όπως η ιλαρά ή η γρίπη) που συμβαίνει όταν ένα σημαντικό ποσοστό του πληθυσμού έχει αποκτήσει ανοσία στη μόλυνση (λόγω προηγούμενης έκθεσης ή εμβολιασμού), έτσι ώστε τα ευαίσθητα άτομα να είναι πολύ λιγότερο πιθανό να έρθουν σε επαφή με μολυσμένα άτομα.

  • Ιχνηλάτηση επαφών: Η πρακτική του εντοπισμού και παρακολούθησης ατόμων που ενδέχεται να είχαν επαφή με μολυσματικό άτομο, ως μέσο ελέγχου της εξάπλωσης μιας μεταδοτικής ασθένειας.

  • Διάδοση στην κοινότητα: Η εξάπλωση μιας μεταδοτικής νόσου σε άτομα σε μια συγκεκριμένη γεωγραφική τοποθεσία, που δεν έχουν γνωστή επαφή με άλλα μολυσμένα άτομα ή που δεν έχουν ταξιδέψει πρόσφατα σε μια περιοχή όπου η ασθένεια έχει τεκμηριωμένα περιστατικά.

  • Διασπορά από άτομο σε άτομο: Όταν ο ιός μεταδίδεται λόγω στενής επαφής μεταξύ των ανθρώπων, είτε η αλληλεπίδραση περιλαμβάνει πραγματική φυσική επαφή είτε απλά βήχα ή φτέρνισμα σε κοντινή απόσταση, κάτι που διαφέρει από την εξάπλωση μέσω μολυσμένων επιφανειών ή μέσω ζώων. Ο ακριβής ορισμός της στενής επαφής διαφέρει από ασθένεια σε ασθένεια. Για την Covid-19, ως στενή επαφή ορίζεται όποιος βρίσκεται σε απόσταση 6 μέτρων από ένα άτομο που έχει μολυνθεί από τον ιό για παρατεταμένο χρονικό διάστημα ή είχε άμεση επαφή με τις εκκρίσεις του μολυσμένου ατόμου.

  • Σούπερ-μολυντής ή υπερ-διασκορπιστής: Άτομο που μεταδίδει λοιμώξεις σε πολύ περισσότερους ανθρώπους από ό,τι η πλειοψηφία. Πώς γίνεται κάποιος σούπερ-μολυντής; Μερικοί υποθέτουν ότι έχει να κάνει με το ανοσοποιητικό σύστημά του, το οποίο μπορεί να μην είναι καλό στην καταστολή του ιού ή εναλλακτικά μπορεί να είναι τόσο καλό, που το ίδιο το άτομο δεν αισθάνεται τα συμπτώματα, συνεπώς συνεχίζει να το μεταδίδει σε άλλους. Αλλά είναι πιθανό να προκαλείται από πολλούς παράγοντες, πιθανώς συμπεριλαμβανομένης της λήψης υψηλότερης δόσης του ιού στην αρχή ή της μόλυνσης με περισσότερα από ένα παθογόνα. Ένα πράγμα φαίνεται σίγουρο: είναι αδύνατο να γνωρίζουμε ποιος θα είναι υπερ-διασκορπιστής και ποιος όχι.

Ασθενής
  • Σύμπτωμα: Οποιοδήποτε σημάδι ασθένειας, που προκαλείται από το ανοσοποιητικό σύστημα του σώματος καθώς προσπαθεί να καταπολεμήσει τη μόλυνση. Τα κύρια συμπτώματα του κορονοϊού είναι πυρετός, ξηρός βήχας και δύσπνοια. Ακόμα ο ασθενής μπορεί να έχει ρίγη, μυικούς πόνους, απώλεια γεύσης ή όσφρησης και πονόλαιμο.

  • Προσυμπτωματικός ασθενής: Αυτός που είναι φορέας του ιού αλλά δεν έχει εκδηλώσει ακόμα συμπτώματα.

  • Ασυμπτωματικός: Κάποιος που έχει μια ασθένεια αλλά δεν έχει κανένα από τα συμπτώματα που αυτή προκαλεί. Ορισμένες μελέτες δείχνουν ότι ορισμένα άτομα με κορονοϊό φέρουν την ασθένεια, αλλά δεν παρουσιάζουν τα κοινά συμπτώματα, όπως επίμονο βήχα ή υψηλή θερμοκρασία.

  • Επιβεβαιωμένα περιστατικά: Ο αριθμός των περιπτώσεων που έχουν επιβεβαιωθεί με διαγνωστικό έλεγχο. Ο πραγματικός αριθμός των περιπτώσεων που υπάρχουν είναι πιθανώς πολύ υψηλότερος.

  • Περίοδος επώασης: Η χρονική περίοδος μεταξύ της προσβολής από μία ασθένεια και της έναρξης εμφάνισης συμπτωμάτων.

  • ΜΕΘ: Μονάδα Εντατικής Θεραπείας. Νοσοκομειακοί θάλαμοι που θεραπεύουν ασθενείς που είναι πολύ άρρωστοι. Στελεχώνονται από ειδικά εκπαιδευμένο υγειονομικό προσωπικό και περιέχουν εξειδικευμένο εξοπλισμό.

  • Θάλαμος αρνητικής πίεσης: Δωμάτια ειδικά σχεδιασμένα για ασθενείς με μεταδοτικές ασθένειες που συγκρατούν τον κυκλοφορούντα αέρα στο δωμάτιο και εμποδίζουν την απελευθέρωσή του σε οποιοδήποτε άλλο μέρος του νοσοκομείου.

  • Αναπνευστήρας: Μια μηχανή που αναλαμβάνει την αναπνοή για το σώμα όταν οι πνεύμονες αδυνατούν να το κάνουν λόγω ασθενείας. Η συσκευή εκπέμπει αέρα στους πνεύμονες μέσω ενός σωλήνα που τοποθετείται στο στόμα ή τη μύτη και κάτω στην τραχεία. Είναι διαφορετική διαδικασία από το οξυγόνο που χορηγείται στους ασθενείς με πνευμονία, που έχουν χαμηλό επίπεδο κορεσμού του οξυγόνου στο αίμα.

  • Ανοσία: Ένα άτομο του οποίου το σώμα μπορεί να αντέξει ή να αποτρέψει μια ασθένεια λέγεται ότι είναι άνοσο σε αυτήν. Μόλις ένα άτομο αναρρώσει από την ασθένεια που προκαλείται από τον κορονοϊό, το Covid-19, πιστεύεται ότι δεν μπορεί να τον κολλήσει ξανά για μια συγκεκριμένη χρονική περίοδο. Παρόλα αυτά συγκεκριμένα στοιχεία ακόμα δεν υπάρχουν για τη διάρκεια της ανοσίας.

  • Πνευμονία: Όταν οι μικροί αερόσακοι των πνευμόνων (κυψελίδες, οι δομές όπου τα αέρια από την ατμόσφαιρα ανταλλάσσονται με το αίμα) φλεγμονώνονται και γεμίζουν με υγρό.

  • Καταιγίδα κυτοκινών ή κυτταροκινών ή Σύνδρομο Απελευθέρωσης Κυτταροκινών: Μια συστηματική φλεγμονώδης αντίδραση του οργανισμού που μπορεί να προκληθεί από μια ποικιλία παραγόντων όπως λοιμώξεις και ορισμένα φάρμακα. Πρόκειται για μια ταχεία υπερβολική αντίδραση του ανοσοποιητικού συστήματος, που απελευθερώνει ανεξέλεγκτα επίπεδα κυτοκινών και μπορεί ακόμα και να σκοτώσει τον ασθενή. Οι κυτοκίνες είναι πρωτεΐνες που απελευθερώνονται φυσιολογικά ως μέρος του ανοσοποιητικού συστήματος, που ενεργοποιεί τη φλεγμονή όταν το σώμα αισθάνεται επίθεση από κάποιον μικροοργανισμό.

  • Σιωπηλή υποξία: Στην οξεία ή σιωπηλή υποξία, το επίπεδο οξυγόνου ενός ατόμου στα κύτταρα του αίματος και στον ιστό μπορεί να μειωθεί χωρίς καμία αρχική προειδοποίηση, παρόλο που η ακτινογραφία θώρακα δείχνει διάχυτη πνευμονία με επίπεδο οξυγόνου κάτω από το φυσιολογικό. Οι γιατροί αναφέρουν περιπτώσεις σιωπηλής υποξίας σε ασθενείς με Covid-19, που δεν παρουσίασαν δύσπνοια ή βήχα έως ότου τα επίπεδα οξυγόνου τους είχαν πέσει σε τέτοιο βαθμό που οι ασθενείς κινδύνευαν από οξεία αναπνευστική δυσχέρεια (ARDS) και ανεπάρκεια οργάνων.

  • Υδροχλωροκίνη: Φάρμακο που χρησιμοποιείται για την ελονοσία, τη ρευματοειδή αρθρίτιδα και τον λύκο. Οι κλινικές δοκιμές αυτών των φαρμάκων βρίσκονται σε εξέλιξη, αλλά τα πρώιμα στοιχεία δεν είναι ακόμη σαφή εάν αποδεικνύονται χρήσιμα στη θεραπεία της Covid-19.

Διαγνωστικοί έλεγχοι (ή διαγνωστικές δοκιμές, ή τεστ)
  • Μοριακό διαγνωστικό τεστ RT-PCR (Reverse transcription polymerase chain reaction): Μια τεχνολογία που χρησιμοποιείται για τον διαγνωστικό έλεγχο της Covid-19 και αναζητά τη γενετική υπογραφή του ιού.

  • Ορολογικές εξετάσεις ή τεστ αντισωμάτων: Μια διαγνωστική δοκιμή που ανιχνεύει και προσδιορίζει ποσοτικά τα αντισώματα (μια πρωτεΐνη αίματος που παράγεται από το σώμα για να βοηθήσει στην καταπολέμηση ενός συγκεκριμένου ιού ή παθογόνου) έναντι ενός ιού, στην περίπτωσή μας του SARS-CoV2, η οποία θα μπορούσε να πει εάν κάποιος έχει μολυνθεί ποτέ με Covid-19 και θα μπορούσε να υποδείξει ότι το άτομο αυτό έχει πιθανά ανοσία.

  • Rapid τεστ (ταχείας ανίχνευσης): Το τεστ που μπορεί να ανιχνεύσει ποιοτικά και όχι ποσοτικά τα ειδικά αντισώματα έναντι του ιού SARS-CoV-2.

  • Αληθώς θετικό: Το τεστ βγαίνει θετικό και ο ασθενής έχει προσβληθεί από τον ιό.

  • Αληθώς αρνητικό: Το τεστ βγαίνει αρνητικό και ο ασθενής δεν έχει προσβληθεί από τον ιό.

  • Ψευδώς θετικό: Το τεστ βγαίνει θετικό και ο ασθενής δεν έχει προσβληθεί από τον ιό.

  • Ψευδώς αρνητικό: Το τεστ βγαίνει αρνητικό και ο ασθενής έχει προσβληθεί από τον ιό.

  • Ευαισθησία του τεστ: Η ικανότητα της διαγνωστικής εξέτασης να εντοπίζει τους αληθώς θετικούς. Π.χ. ένα τεστ με 90% ευαισθησία, θα διαγνώσει το 90% των φορέων, αλλά θα «χάσει» το 10% των φορέων.

  • Ειδικότητα του τεστ: Η ικανότητα της διαγνωστικής εξέτασης να ανιχνεύει τους αληθώς αρνητικούς (υγιείς). Π.χ. ένα τεστ με 90% ειδικότητα, θα διαγνώσει το 90% των υγιών, αλλά θα «χάσει» το 10% των φορέων – άρα υγιείς θα θεωρηθούν λανθασμένα ότι είναι φορείς (ψευδώς θετικά).

  • Ακρίβεια του τεστ: Η ικανότητα της διαγνωστικής εξέτασης να ανιχνεύει τους αληθώς θετικούς και τους αληθώς αρνητικούς.

  • PPV (positive predictive value), NPV (negative predictive value): Οι θετικές και αρνητικές προγνωστικές αξίες (PPV και NPV αντίστοιχα) είναι οι αναλογίες των θετικών και αρνητικών αποτελεσμάτων σε στατιστικά και διαγνωστικά τεστ που είναι αληθινά θετικά και αληθινά αρνητικά αποτελέσματα, αντίστοιχα.

Μέτρα προστασίας – τρόποι αντιμετώπισης
  • Αυτο-απομόνωση: Παραμονή στο σπίτι και αποφυγή κάθε επαφής με άλλα άτομα, με σκοπό την πρόληψη της εξάπλωσης μιας ασθένειας.

  • Κοινωνική αποστασιοποίηση: Η πρακτική της διατήρησης ενός μεγαλύτερου από τον συνηθισμένο φυσικού χώρου μεταξύ του εαυτού και των άλλων ανθρώπων ή της αποφυγής άμεσης επαφής με άτομα ή αντικείμενα σε δημόσιους χώρους, κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης μιας μεταδοτικής νόσου, προκειμένου να ελαχιστοποιηθεί η έκθεση και να μειωθεί η μετάδοση της λοίμωξης.

  • Καραντίνα: Η απομόνωση των ατόμων που εκτίθενται σε μια μεταδοτική ασθένεια για να αποφευχθεί η εξάπλωσή της.

  • Λόκνταουν: Περιορισμοί στην κίνηση ή στην καθημερινή ζωή, κατά τους οποίους συνιστάται (ή επιβάλλεται) στους ανθρώπους να μείνουν στο σπίτι και τα δημόσια κτίρια παραμένουν κλειστά. Λόκνταουν επιβλήθηκαν σε πολλές χώρες ως μέρος δραστικών προσπαθειών για τον έλεγχο της εξάπλωσης του κορονοϊού.

  • Μάσκα προστασίας Ν95 (χειρουργική): Εξοπλισμός ατομικής προστασίας που χρησιμοποιείται για την προστασία του χρήστη από τα αερομεταφερόμενα σωματίδια και από υγρά που μολύνουν το πρόσωπο. Οι απλές μάσκες προσώπου είναι απλά ένα φυσικό εμπόδιο, ενώ οι Ν95 τείνουν να είναι πιο σφιχτές και να περιέχουν φίλτρο για τον αέρα.

  • PPE: Ο PPE, ή ατομικός προστατευτικός εξοπλισμός, είναι ρούχα και εξοπλισμός όπως μάσκες, ποδιές, γάντια και γυαλιά που χρησιμοποιούνται από ιατρικό προσωπικό, εργαζόμενους στη φροντίδα ανθρώπων και άλλους για να προστατευτούν από μόλυνση από ασθενείς με κάποιον ιό και άλλα άτομα που ενδέχεται να φέρουν την ασθένεια.

  • Εμβόλιο: Μια θεραπεία που αναγκάζει το σώμα να παράγει αντισώματα, τα οποία καταπολεμούν μια ασθένεια και δίνει ανοσία έναντι περαιτέρω μόλυνσης.

Γράφει για τεχνολογία, επιστήμη και ψηφιακή κουλτούρα σε περιοδικά, εφημερίδες και websites. Σπούδασε στο τμήμα Επικοινωνίας και ΜΜΕ του ΕΚΠΑ και πρόσφατα ξεκίνησε ένα εντελώς άσχετο μεταπτυχιακό. Η συλλογή διηγημάτων «24» (Εκδόσεις Πατάκη) είναι το πρώτο του βιβλίο.
Αρχισυντάκτρια του inside story. Εργάστηκε σαν δημοσιογράφος στην εκπομπή Φάκελοι στο Mega και Νέοι Φάκελοι στον ΣΚΑΪ (2002-2011). Πιστεύει ότι πίσω από όλα κρύβεται μια ιστορία που αξίζει να ειπωθεί.
Αρχισυντάκτρια του inside story. Εργάζεται στα περιοδικά εδώ και 25 χρόνια. Ήταν στην αρχική ομάδα της Athens Voice και διευθύντρια του Marie Claire. Τα τελευταία χρόνια δούλεψε κυρίως σε apps και περιοδικά για τους ξένους επισκέπτες της χώρας. Ένα ήταν στα κινέζικα.
Από το 1994 εργάζεται στη διαμόρφωση ψηφιακής στρατηγικής στα ΜΜΕ και στην ανάπτυξη εφαρμογών και υπηρεσιών στα ψηφιακά μέσα. Έχει αναλάβει διοικητικές θέσεις ευθύνης σε μερικούς από τους σημαντικότερους οργανισμούς ΜΜΕ στην Ελλάδα.

Διαβάστε ακόμα

Σχόλια

Εικόνα Anonymous

Σας πείσαμε; Εμείς σας θέλουμε μαζί μας!
Χωρίς τους υποστηρικτές μας
δεν μπορούμε να υπάρχουμε.