Ποίηση στις μέρες της σιωπής: Ούτε την Πομπηία τη λυπήθηκε κανείς

Η βραβευμένη Κρυστάλλη Γλυνιαδάκη μας προσφέρει μια σειρά από ποιήματα γραμμένα μέσα στις δύσκολες ώρες που περνάμε. Με αιτία και αφορμή την αβεβαιότητα, το φόβο, την ανάγκη συνύπαρξης και την αναγκαιότητα της απόστασης.
Χρόνος ανάγνωσης: 
3
'
[Museo Archeologico Nazionale di Napoli]

Η ποίηση είναι μία από τις πολύτιμες και απαραίτητες ανάσες που χρειαζόμαστε όλοι αυτές τις μέρες. Το πέμπτο ποίημα της σειράς μετά τα Αγόρι και Γάτα, Το Παγοδρόμιο, Mενουέτο και Το ανάποδο ενυδρείο έχει αφορμή ένα μωσαϊκό της Πομπηίας.

Αυτές τις μέρες που υπάρχει ανάγκη για ξεκάθαρη ενημέρωση κι ανάλυση, το inside story προσφέρει όλα τα άρθρα γύρω από τον Covid-19 ελεύθερα σε όλους τους αναγνώστες.

#ΜένουμεΑσφαλείς: Ανακαλύψτε πάνω από 2.500 ρεπορτάζ και ιστορίες του inside story. Γραφτείτε για έναν μήνα δωρεάν EΔΩ

 

Ούτε την Πομπηία τη λυπήθηκε κανείς

Στο κέντρο του μωσαϊκού
ένα χταπόδι πνίγει έναν αστακό.
Τριγύρω άλλα πλάσματα της θάλασσας
παρατηρούν την πάλη. Ένα γκριζοκαπόνι,
ένας σαργός, ένα τεράστιο λυθρίνι
με ανοιχτό το στόμα, μια σμέρνα,
ένα μυξινάρι, ένα σκυλόψαρο και ένα καλαμάρι
στα δεξιά, με την αστεία, παπική του τιάρα.

 

Μια αλκυόνη παρατηρεί προσεκτικά
τον πελαγίσιο αγώνα, όπως θα τον κοίταζαν
κι οι καλεσμένοι, αναπαυόμενοι στα απαλά
ανάκλιντρα της Οικίας του Φαύνου,
πίνοντας κρασιά λαχταριστά
που σήμερα θ’ αποκαλούσαμε Greco,
Piedirosso, Lacryma Christi
. Λένε
ότι τ’ αμπέλια της περιοχής

 

γεννούσαν εκατό εκατομμύρια
λίτρα κρασί την εποχή της Πομπηίας,
κρασί που απολάμβαναν φτωχοί και πλούσιοι
στα μύρια ταβερνεία, γιατί δεν είχαν όλοι
δυνατότητα να μαγειρεύουν σπίτι. Πολυκοσμία
στα στενά της πόλης, το αποδεικνύουν
άλλωστε οι φοβερές φιγούρες από τέφρα
που βρέθηκαν αγκαλιασμένες,

 

κουλουριασμένες, μαζί και μόνοι,
κάτω απ’ τη λάβα του ηφαιστείου
που καταβρόχθισε ανθρώπους, ζώα,
ολόκληρα οικοδομικά τετράγωνα.
Μιλούσα με μία φίλη στη Βοστόνη
και μου έλεγε, κοιτάζοντας απ’ το παράθυρό της,
δεν το χωράει ο νου σου: οι καλές γειτονιές
δεν έχουν πάθει τίποτα· οι φτωχικές

 

έχουν σβηστεί απ’ τον χάρτη
σκεπτόμενη πόσοι Ισπανόφωνοι
κι Αφροαμερικανοί πεθαίνουν την ημέρα
στην Αμερική απ’ τον ιό, γιατί αυτοί
πρέπει να βγουν να εργαστούν, αυτοί
πρέπει να ζήσουν με τη μέρα
ενώ οι λευκοί προνομιούχοι
έχουν κλειστεί στα σπίτια κι υπομένουν.

 

Τι θ’ απομείνει από τις πόλεις της Αμερικής
σαν σβήσει ο θάνατος; Στα πόδια
του Βεζούβιου βρίσκουμε επαύλεις,
μωσαϊκά, αγάλματα κι επιγραφές
να μας θυμίζουν τις λαμπρές γιορτές
της πόλης μα όχι και τις λύπες της.
Αυτές θα σβήσουν απ’ τον χάρτη.
Είναι αμείλικτη με τους φτωχούς η Ιστορία·

 

σα να μην πέρασαν ποτέ
από προσώπου γης, τα ίχνη τους
εξατμίζονται στο χρόνο, μένει μονάχα
η υποψία των όσων έζησαν,
γρίφος για τους αρχαιολόγους.
Κι εδώ που τα λέμε, τι να εκθέσεις;
Το πήλινο ποτήρι; Δεν είναι αρκετό
να δεις την πάλη του πελάγους,

 

τον Μεγαλέξανδρο στην Ισσό,
τα μύρια ερωτικά καπρίτσια σε βίλες,
λουπανάρια, τοιχογραφίες κυνηγιών
και άλικα συμπόσια, για να μπορείς
να φανταστείς την ένδεια των δούλων
που μείναν να φυλάξουν τ’ άδεια κτήρια;
Πώς γίναμε έτσι; ακούστηκε η φωνή
από την άλλη άκρη της γραμμής·

 

και πίσω ασθενοφόρα. Δε μίλησα.
Και τι να πω; Είναι αμείλικτη
με τους αυτάρεσκους η Ιστορία· όταν χτυπάει
στυγνά δεν έχεις μέρος να κρυφτείς
είτε ακκίζεσαι στον προεδρικό σου ρόλο
είτε φοράς τον πλούτο πανοπλία·
γυμνοί οι δούλοι, γυμνοί και οι αμετροεπείς.
Δε δείχνει οίκτο σε κανέναν η Ιστορία.

Ούτε την Πομπηία τη λυπήθηκε κανείς.

 

Αφιερωμένο στον Νίκο Σταμπολίδη.

 

Το μωσαϊκό της φωτογραφίας βρισκόταν στο κέντρο της τραπεζαρίας της περίφημης Οικία του Φαύνου στην Πομπηία (την ίδια έπαυλη απ' όπου προέρχεται και η διάσημη σκηνή που απεικονίζει τη μάχη του Μεγάλου Αλεξάνδρου με τον Δαρείο στην Ισσό). Τέτοια «εμβλήματα» κοσμούσαν το πάτωμα του triclinium (του δωματίου «με τα τρία ανάκλιντρα») και αποτελούσαν θέμα συζήτησης των καλεσμένων. Η θαλάσσια σκηνή της φωτογραφίας βρίσκεται στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Νάπολης και πρόσφατα εξετέθη και στο μουσείο Ashmolean της Οξφόρδης σε μια εξαιρετική έκθεση με τίτλο «Το τελευταίο δείπνο στην Πομπηία».

Έχει σπουδάσει φιλοσοφία, θεολογία, πολιτική θεωρία, δημιουργική γραφή και ψηφιακές ανθρωπιστικές. Δημοσιογραφεί (Agenda Magasin, Dagsavisen), γράφει παιδικά βιβλία, επιμελείται ενηλίκων, και μεταφράζει τα δύο. Κρατικό Βραβείο Ποίησης 2018 για το «Η επιστροφή των νεκρών» (Πόλις).

Διαβάστε ακόμα

Σχόλια

Εικόνα Anonymous

Σας πείσαμε; Εμείς σας θέλουμε μαζί μας!
Χωρίς τους υποστηρικτές μας
δεν μπορούμε να υπάρχουμε.