Covid-19 και παιδιά: Κίνδυνοι, συμπτώματα και το περιβόητο υπερφλεγμονώδες σύνδρομο

Το άνοιγμα δημοτικών σχολείων και παιδικών σταθμών είναι ένα ακόμη βήμα προς την επάνοδο στη νέα κανονικότητα. Αρκετοί γονείς όμως ανησυχούν για τον ενδεχόμενο να νοσήσουν τα παιδιά. Οι περισσότεροι επιστήμονες είναι (σχετικά) καθησυχαστικοί. Πόσο πιθανό είναι να μολυνθεί ένα παιδί από τον νέο κορονοϊό, και πόσο απίθανο είναι να νοσήσει βαριά από Covid-19;
Χρόνος ανάγνωσης: 
10
'
Παιδιά σε σχολική αυλή στη Λευκωσία στις 21 Μαΐου, πρώτη ημέρα επαναλειτουργίας των σχολείων στην Κύπρο. [Iakovos Hatzistavrou/AFP]

Εν μέσω τόσων αβεβαιοτήτων για τον ιό SARS-CoV-2 και τη νόσο Covid-19 που προκαλεί, αναδύεται και η (σχετική) βεβαιότητα, ότι παραμένει πολύ μικρό το ποσοστό των διαγνωσμένων ανηλίκων που νοσούν βαριά. Ακόμη μικρότερο είναι το ποσοστό των ανηλίκων που χρειάζεται νοσηλεία σε ΜΕΘ, ενώ απειροελάχιστη θεωρείται η πιθανότητα θανάτου ανηλίκου από επιπλοκές της νόσου Covid-19. Σύμφωνα με την εκτίμηση του καθηγητή στο Πανεπιστήμιο του Cambridge, Ντέιβιντ Σπίγκελχαρτερ, η πιθανότητα αρχικά να επιμολυνθεί ένα υγιές παιδί από τον νέο κορονοϊό και στη συνέχεια να πεθάνει από επιπλοκές της νόσου είναι μία προς 5,3 εκατομμύρια. Αντίστοιχη μελέτη του Imperial College τοποθετεί την πιθανότητα θανάτου ανηλίκου σε 0,002% για τα παιδιά κάτω των 9 ετών και σε 0,006% για τα κάτω των 19. Τα ποσοστά των παιδιών που θα απαιτήσουν νοσηλεία κυμαίνονται μεταξύ 0,1% και 0,3%.

Αυτές τις μέρες που υπάρχει ανάγκη για ξεκάθαρη ενημέρωση κι ανάλυση, το inside story προσφέρει όλα τα άρθρα γύρω από τον Covid-19 ελεύθερα σε όλους τους αναγνώστες.

#ΜένουμεΑσφαλείς: Ανακαλύψτε πάνω από 2.500 ρεπορτάζ και ιστορίες του inside story. Γραφτείτε για έναν μήνα δωρεάν EΔΩ

Λίγα παιδιά νοσούν, ακόμη λιγότερα νοσούν βαριά

Σύμφωνα με τα στοιχεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας και των CDC/ECDC, τα ποσοστά των παιδιών που νόσησαν είναι πράγματι πολύ χαμηλά, όχι γιατί δεν κόλλησαν τον ιό, αλλά γιατί τα συμπτώματά τους ήταν ελαφρά ή ανύπαρκτα. Από τη μεγαλύτερη σχετική μελέτη στις ΗΠΑ, προκύπτει ότι μόλις το 1,7% των εργαστηριακά επιβεβαιωμένων κρουσμάτων Covid-19 ήταν παιδιά ηλικίας κάτω των 18 ετών, παρότι οι ανήλικοι απαρτίζουν το 22% του πληθυσμού των ΗΠΑ. Από τα 2.572 παιδιά που μελετήθηκαν, το 32% ανήκε στην ηλιακή ομάδα 15-17 ετών, και το 27% ήταν από 10-14 ετών. Μόλις το 11% των παιδιών που βρέθηκαν θετικά στον ιό ήταν από 1-4 ετών, ενώ το 15% κάτω του ενός έτους. Από τα παιδιά που χρειάστηκαν νοσηλεία, το 23% υπέφερε από υποκείμενο νόσημα, ενώ ένα πολύ μικρό ποσοστό του συνόλου (κάτω του 2%) εισήχθη σε ΜΕΘ, με το υψηλότερο αναλογικά ποσοστό να καταγράφεται σε βρέφη.

Ειδικά στη Νέα Υόρκη, που δοκιμάστηκε ιδιαίτερα από την πανδημία, στους 23.000 νεκρούς που είχαν καταγραφεί μέχρι την περασμένη εβδομάδα, μόνο τέσσερις ήταν κάτω των εννιά και άλλοι δέκα κάτω των 19 ετών.

Αντίστοιχη είναι η εικόνα από την Κίνα –όπου ακόμη και στο επίκεντρο της επιδημίας λιγότερο από 1% των παιδιών που νόσησαν εισήχθησαν σε ΜΕΘ– την Ιταλία, αλλά και τις περισσότερες χώρες που έχουν «χτυπηθεί» σφοδρότερα από την πανδημία.

Σύμφωνα δε με συγκριτικές εκτιμήσεις ειδικών, ακόμη και σε ακραίο σενάριο ανεξέλεγκτου επιδημικού κύματος του νέου κορονοϊού, ο κίνδυνος θανάτου για τα παιδιά είναι αισθητά χαμηλότερος σε σύγκριση με την εποχική γρίπη. Όσο ανεβαίνει ο μέσος όρος ηλικίας, τόσο αυξάνεται το ρίσκο από τη νόσο Covid-19, με όσους βρίσκονται πάνω από τα 45 να κινδυνεύουν συγκριτικά περισσότερο σε σχέση με τη γρίπη.

Κρούσματα της νόσου Covid-19 στην Ελλάδα

Στη χώρα μας, ο αριθμός των παιδιών που νόσησαν από Covid-19 είναι συγκριτικά χαμηλός. Από την αρχή της επιδημίας στην Ελλάδα, καταγράφηκαν μόλις 153 εργαστηριακά επιβεβαιωμένα κρούσματα (το 5,7% του συνόλου των κρουσμάτων) στην ηλικιακή ομάδα κάτω των 17 ετών. Εξ αυτών, ελάχιστα χρειάστηκαν νοσηλεία και μόνο ένα διασωλήνωση, ενώ δεν καταγράφηκε θάνατος. Τα 75 ήταν αγόρια και τα 78 κορίτσια.

Ο καθηγητής Παιδιατρικής-Λοιμωξιολογίας στην Ιατρική του ΑΠΘ Εμμανουήλ Ροηλίδης, αναφέρει ως διευθυντής της Γ' Παιδιατρικής Κλινικής του Ιπποκρατείου (το οποίο είναι νοσοκομείο αναφοράς για παιδιά με επιβεβαιωμένη λοίμωξη Covid-19) ότι νοσηλεύτηκαν έξι βρέφη και παιδιά που νόσησαν. Όπως μας είπε, η εικόνα των περισσότερων παιδιών που εισήχθησαν για παρακολούθηση ήταν σχετικά ήπια και με την κατάλληλη αγωγή κατάφεραν να ξεπεράσουν τα συμπτώματα.

Γιατί τα παιδιά δεν νοσούν βαριά από Covid-19;

Ο καθηγητής Ροηλίδης σημειώνει ότι, παρότι δεν υπάρχει εκτεταμένη εμπειρία από την αντιμετώπιση κρουσμάτων παιδιών με Covid-19, από τις πρώτες διεθνείς μελέτες προκύπτει πράγματι το συμπέρασμα ότι τα παιδιά δεν νοσούν εξίσου βαριά με τους ενήλικες. Όπως εξηγεί στο inside story, οι ειδικοί δεν είναι απολύτως βέβαιοι για τις αιτίες του φαινομένου, αλλά πιθανολογούν βάσιμα ότι σχετίζεται με τους υποδοχείς του μετατρεπτικού ενζύμου της αγγειοτενσίνης (ACE 2), οι οποίοι λειτουργούν και ως «δούρειος ίππος» για την είσοδο του νέου κορονοϊού στα κύτταρα. «Οι υποδοχείς αυτοί εκφράζονται σε μικρότερο βαθμό στη ρινική κοιλότητα των παιδιών σε σχέση με τους ενήλικες» σημειώνει ο καθηγητής. Μια άλλη βάσιμη επιστημονική υπόθεση εκκινεί από το δεδομένο ότι το ανοσοποιητικό των παιδιών είναι πιο υγιές από αυτό των ηλικιωμένων.

Εξάλλου, όπως επισημαίνει ο κ. Ροηλίδης, τα παιδιά συνήθως δεν πάσχουν από συννοσηρότητες οι οποίες επηρεάζουν την εξέλιξη της νόσου Covid-19. Ασφαλώς παίζει ρόλο και το ιικό φορτίο, η ποσότητα δηλαδή των σωματιδίων που μολύνουν ένα παιδί, που από τις πρώτες μελέτες φαίνεται να μην είναι εξίσου μεγάλη με την αντίστοιχη στους ενήλικες. Αυτό το δεδομένο ενδέχεται να «αποδυναμώνει» την παραδοχή ορισμένων ειδικών, οι οποίοι κατά την πρώτη φάση της επιδημίας θεωρούσαν ότι τα παιδιά μεταδίδουν ευκολότερα τον ιό (από πολλούς αποκαλούντο και «super-spreaders»). «Αν και αυτό το δεδομένο έχει αποδειχθεί με τη γρίπη, καθώς τα παιδιά μεταδίδουν ευκολότερα τον ιό, με τον SARS-CoV-2 ενδέχεται να μην αποδειχθεί ότι τα παιδιά είναι εξίσου ή περισσότερο μεταδοτικά» λέει ο κ. Ροηλίδης στο inside story. Επισημαίνει πάντως ότι όλες αυτές οι υποθέσεις μένει να αποδειχθούν από εκτενέστερες μελέτες.

Ποια παιδιά νοσούν βαρύτερα;

Από συγκριτική ανάλυση δεδομένων που αφορούν ανηλίκους που νοσηλεύτηκαν με Covid-19 στις ΗΠΑ και τον Καναδά, προκύπτει ότι η πλειονότητα (83%) είχε υποκείμενα προβλήματα υγείας, μεταξύ των οποίων συγγενείς καρδιοπάθειες, εγκεφαλική παράλυση, αλλά και ασθένειες όπως ο καρκίνος.

Από άλλες μελέτες βέβαια δεν προκύπτει η υψηλότερη πιθανότητα βαρύτερης νόσησης για παιδιά που πάσχουν από συννοσηρότητες. Σε μελέτη μεταμοσχευμένων παιδιών που νόσησαν στη Λομβαρδία της Ιταλίας, δεν προέκυψε ότι νόσησαν βαρύτερα, ενώ ακόμη και ανοσοκατεσταλμένα παιδιά που μελετήθηκαν, είχαν καλή πορεία και θεραπεύτηκαν. Όπως σημειώνουν οι ερευνητές, ειδικά για τα παιδιά τα ποσοστά επιπλοκών από τη λοίμωξη SARS-CoV-2 δεν φαίνονται δυσανάλογα με τα αντίστοιχα άλλων ιών του αναπνευστικού.

Τα συμπτώματα

Τα πιο κοινά συμπτώματα της νόσου Covid-19 στα παιδιά είναι ο πυρετός και ο βήχας, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις καταγράφεται πονόλαιμος, κόπωση, ρινόρροια/ρινική συμφόρηση, διάρροια και έμετος. Σπανιότερα αναφέρονται ρίγη, μυαλγία, κεφαλαλγία και αγευσία και ανοσμία. Άξιο αναφοράς είναι ότι στους ενήλικες που είναι θετικοί καταγράφηκε τουλάχιστον ένα από τα βασικά συμπτώματα (πυρετός, βήχας ή δύσπνοια) σε ποσοστό 93%, ενώ στα παιδιά το ποσοστό πέφτει στο 73%, κάτι που οδηγεί τους ειδικούς στο συμπέρασμα ότι σχεδόν ένα στα τέσσερα παιδιά δεν εμφανίζει συμπτώματα. Στην πλειονότητα των περιπτώσεων τα συμπτώματα υποχωρούν μέσα στις πρώτες ημέρες από τη λοίμωξη. Σε σπανιότερες περιπτώσεις επιμένουν για πάνω από 7-10 ημέρες.

Είναι όμως πιο μεταδοτικά τα παιδιά;

Κρίνοντας από άλλες ιογενείς λοιμώξεις, αρκετοί ειδικοί οδηγήθηκαν αρχικά στο συμπέρασμα ότι τα παιδιά θα λειτουργούσαν ως εστίες υπερμετάδοσης του ιού – κι αυτό αποτέλεσε ένα από τα επιχειρήματα για το κλείσιμο των σχολείων. Όπως όμως αποδεικνύεται από μεταγενέστερες και εν εξελίξει μελέτες, τα παιδιά δεν φαίνεται να μεταδίδουν τον ιό περισσότερο και συχνότερα από τους ενηλίκους.

Από γερμανική μελέτη, πάντως, προκύπτει ότι από ποσοτικής άποψης τουλάχιστον το ιικό φορτίο των ανηλίκων είναι αντίστοιχο με των ενηλίκων.

Ο ακριβής ρόλος των ανηλίκων στη μεταδοτικότητα της νόσου παραμένει ασαφής, αλλά οι αναλύσεις των σχετικών δεδομένων καταδεικνύουν χαμηλότερη πιθανότητα επιμόλυνσης, αλλά και συγκριτικά μικρότερα ποσοστά παιδιών που μεταφέρουν τη λοίμωξη στο σπίτι. Σε μια μελέτη στην Κίνα, οι ειδικοί συμπέραναν ότι είναι πέντε φορές πιθανότερο να μεταδώσει ένας ασυμπτωματικός ενήλικος τον ιό, παρά ένα παιδί. Όπως τονίζουν οι ειδικοί, απαιτείται επιφυλακτική στάση έως ότου ολοκληρωθούν μελέτες που θα καταδεικνύουν τα πραγματικά ποσοστά των παιδιών που υπήρξαν ασυμπτωματικοί φορείς. Άξιο επιστημονικής αναφοράς είναι ένα θετικό στον SARS-CoV2 παιδί, που παρότι συγχρωτίστηκε με τουλάχιστον 170 άτομα, δεν μετέδωσε τον ιό σε κανέναν άλλο. Ο βασικός συγγραφέας της μελέτης, επιδημιολόγος του γαλλικού ΕΟΔΥ, Santé Publique France, Κώστας Δάνης, κατέγραψε ότι το συγκεκριμένο παιδί παρότι νοσούσε ταυτόχρονα από άλλες ιογενείς λοιμώξεις και όντας συμπτωματικό, δεν μετέδωσε τον ιό ούτε σε παιδιά ούτε σε ενηλίκους. «Η περίπτωση αυτή ίσως υποδεικνύει διαφορετική δυναμική μετάδοσης στα παιδιά», δήλωσε στο γαλλικό πρακτορείο ειδήσεων AFP.

Το διαβόητο σύνδρομο Καβασάκι

Παρά την ήπια εικόνα της νόσου στα παιδιά, πρόσφατες επιστημονικές μελέτες καταγράφουν ως πιθανή επιπλοκή της Covid-19 ένα υπερφλεγμονώδες σύνδρομο που εμφανίζεται σε ανηλίκους και προσιδιάζει στη νόσο Καβασάκι. Ειδικά στις ΗΠΑ σήμανε πρόσφατα συναγερμός στις τοπικές αρχές, εξαιτίας πολυάριθμων περιστατικών ανηλίκων που είχαν διαγνωστεί με Covid-19 και στη συνέχεια εμφάνισαν συμπτώματα παρεμφερή στη νόσο Καβασάκι.

Όπως εξηγεί στο inside story o Εμμανουήλ Ροηλίδης, πρόκειται για σύνδρομο που οι παιδίατροι γνωρίζουν καλά επί σειρά ετών. Υφίστανται όμως διαφορές μεταξύ του Καβασάκι και του συνδρόμου που προκαλείται από την Covid-19. Το σύνδρομο Καβασάκι, για παράδειγμα, συνεπάγεται φλεγμονή των μέσου μεγέθους αγγείων, συμπεριλαμβανομένων και των στεφανιαίων, η οποία αυξάνει τον κίνδυνο για ανευρύσματα, αλλά δεν συγκρίνεται με τη γενικευμένη υπερφλεγμονώδη αντίδραση που σχετίζεται με τη νόσο Covid. Η φλεγμονή αυτή ανιχνεύεται τόσο εργαστηριακά όσο και κλινικά, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις είχε και σοβαρότερες επιπλοκές όπως η μυοκαρδίτιδα. Όπως επίσης επισημαίνει ο καθηγητής, προς το παρόν δεν γνωρίζουμε πού ακριβώς οφείλεται η νόσος Καβασάκι, αλλά μεταξύ των πιθανών αιτιών και εκλυτικών παραγόντων περιλαμβάνονται και οι λοιμώξεις από ιούς. Σε αυτό το πλαίσιο, δεν είναι απίθανο να συνδέεται και με τον νέο κορονοϊό. Προς το παρόν όμως η επιστημονική κοινότητα δεν μπορεί να εκφραστεί με απόλυτη βεβαιότητα.

Τα περιστατικά της νόσου Καβασάκι που καταγράφηκαν στη χώρα μας, πάντως, δεν ήταν αναλογικά πολλά περισσότερα σε σύγκριση με προηγούμενα έτη. Ο καθηγητής Ροηλίδης διαψεύδει ότι ειδικά το ένα κρούσμα ανήλικου με Καβασάκι στη Θεσσαλονίκη σχετίζεται με τη νόσο Covid, όπως αναφέρθηκε σε αρκετά ΜΜΕ. «Ήταν μια τυπική περίπτωση συνδρόμου Καβασάκι, ενώ τόσο το μοριακό τεστ που υποβλήθηκε το παιδί όσο και το τεστ αντισωμάτων ήταν αρνητικά». Σύμφωνα με πληροφορίες, ούτε το περιστατικό του ανηλίκου που νοσηλεύθηκε στο Αττικόν σχετιζόταν με τη νόσο Covid-19.

Το υπερφλεγμονώδες σύνδρομο (με παρόμοια αλλά και πιο έντονα συμπτώματα σε σχέση με τη νόσο Καβασάκι) καταγράφεται ως μεταλοιμώδης ανοσολογική εκδήλωση της Covid-19 και γι' αυτό πλέον διεθνώς απαιτούνται αμφότεροι οι διαγνωστικοί έλεγχοι (μοριακό τεστ και τεστ αντισωμάτων), ώστε να διαπιστωθεί αν το παιδί είχε μολυνθεί στο παρελθόν από τον SARS-CoV-2, ακόμη και χωρίς συμπτώματα. Στις ΗΠΑ το φαινόμενο καταγράφηκε τόσο σε ανηλίκους όσο και σε νέους έως 25 ετών που είχαν πρόσφατα αναρρώσει από Covid-19 (εξ ου και τα μοριακά RT-PCR τεστ πολλών εξ αυτών ήταν αρνητικά, ενώ τα τεστ IgG αντισωμάτων ήταν θετικά). Αντίστοιχα είναι τα συμπεράσματα Ιταλών γιατρών, που κατέγραψαν πολλαπλάσια συχνότητα εμφάνισης του συνδρόμου στα παιδιά κατά τη διάρκεια της τοπική έξαρσης της επιδημίας – περίπου 30 φορές πάνω από το συνηθισμένο, ενώ αντίστοιχα ήταν τα στατιστικά ευρήματα στο Ην. Βασίλειο.

Αρκετά, τηρουμένων των αναλογιών, περιστατικά έχουν καταγραφεί στην Ισπανία και τη Γαλλία.

Πόσο πρέπει να ανησυχούν οι γονείς;

Η κάμψη του επιδημικού κύματος στη χώρα μας επέτρεψε στους επιστήμονες να συναινέσουν στην επαναλειτουργία των σχολικών μονάδων όλων των βαθμίδων. Εν όψει του ανοίγματος των δημοτικών σχολείων και των παιδικών σταθμών, ο καθηγητής Παιδιατρικής-Λοιμωξιολογίας Εμμανουήλ Ροηλίδης θεωρεί ότι τουλάχιστον σε αυτή τη φάση της πανδημίας στη χώρα μας, οι γονείς δεν θα πρέπει να ανησυχούν ιδιαίτερα. «Δεν θα πρέπει βέβαια να επαναπαύονται, καθώς είναι απαραίτητο να τηρούνται όλα τα μέτρα που συστήνει η πολιτεία και ειδικά όσα αφορούν την υγιεινή». Όπως αναγνωρίζει ο καθηγητής πάντως, ειδικά στις μικρότερες ηλικίες η τήρηση των αυστηρών μέτρων υγιεινής δεν είναι εύκολη, οπότε είναι κρίσιμος ο ρόλος των σχολείων που θα πρέπει να φροντίζουν για τη σχολαστική καθαριότητα των κοινόχρηστων χώρων (και ειδικά των τουαλετών), αλλά και την τήρηση όλων των εφαρμόσιμων μέτρων (π.χ. σωστότερη κατανομή των θρανίων στις αίθουσες, χρονικές αποστάσεις στα διαλείμματα, αποστάσεις μεταξύ των μαθητών, λειτουργία κυλικείων κ.ά.). Καίριος επίσης είναι ο ρόλος των δασκάλων και των νηπιαγωγών, οι οποίοι θα πρέπει να μεριμνούν για την υγιεινή των παιδιών, ειδικά των χεριών τους.

Αντίστοιχη μέριμνα θα πρέπει να υπάρχει και για άλλους χώρους όπου υπάρχει συνάθροιση παιδιών, όπως οι αθλητικές εγκαταστάσεις και οι κατασκηνώσεις, για τις οποίες επίσης αναμένεται η γνωμοδότηση της Επιτροπής Εμπειρογνωμόνων. «Πρέπει όμως να είμαστε ιδιαίτερα προσεκτικοί, καθώς όλες οι συστάσεις βασίζονται σε σενάρια και μαθηματικά μοντέλα» επισημαίνει ο κ. Ροηλίδης. «Είναι πολύ δύσκολο να βασίζεις σε μοντέλα μια πολιτική, αλλά αυτό που πρέπει να συγκρατούμε είναι ότι για να επιτύχει μια πολιτική, θα πρέπει να την εφαρμόζουμε όλοι – ή τέλος πάντων η συντριπτική πλειονότητα των εμπλεκομένων». Όπως επίσης τονίζει ο καθηγητής, δεν θα πρέπει να έχουμε υπερβολικές απαιτήσεις, «ειδικά από παιδιά μικρής ηλικίας και παιδιά με ιδιαίτερο ταμπεραμέντο όπως τα ελληνάκια, καθώς τα όποια μέτρα θα πρέπει να είναι αποτελεσματικά».

«Τα νούμερα είναι χαμηλά μέχρι να αρρωστήσει το δικό σου παιδί»
Ακούστε εδώ ένα πολύ ενδιαφέρον podcast για τον τρόπο που επηρεάζει η νόσος Covid-19 τα παιδιά, με αφορμή τον θάνατο ενός 4χρονου χωρίς υποκείμενα νοσήματα.
Θα είχε νόημα ο μαζικός εμβολιασμός για τη γρίπη;

Αρκετοί ειδικοί, μεταξύ των οποίων και η διευθύντρια του ECDC, Άντρεα Άμμον, προειδοποιούν για ένα νέο σφοδρότερο κύμα της πανδημίας στην περίπτωση που τα προβλεπόμενα μέτρα δεν τηρηθούν. Όπως επισημαίνει ο κ. Ροηλίδης, αυτό το διάστημα είναι κρίσιμο και για την ορθή προετοιμασία όλων των εμπλεκόμενων και για την ενδεχόμενη νέα φάση της πανδημίας στη χώρα μας, από το ερχόμενο φθινόπωρο.

Ρωτήσαμε τον καθηγητή αν θα είχε νόημα ο μαζικότερος εμβολιασμός παιδιών για την εποχική γρίπη, προκειμένου να μη συμπέσει με τυχόν νέο επιδημικό κύμα. «Αυτό είναι κάτι που συζητιέται και ίσως θα είχε ένδειξη, γιατί σε περίπτωση που εκδηλωθούν παράλληλα, οι ανάγκες για νοσηλεία θα είναι μεγάλες» μας απάντησε. «Λόγω του γεγονότος ότι κολυμπάμε σε αχαρτογράφητα νερά και μόνο υποθέσεις μπορούμε να κάνουμε για την εξέλιξη της πανδημίας τον ερχόμενο χειμώνα, καλό είναι να εξετάζουμε όλα τα ενδεχόμενα. Σε κάθε περίπτωση, η απόφαση θα ληφθεί από την αρμόδια Εθνική Επιτροπή Εμβολιασμών». Σε ορισμένες χώρες, όπως στις ΗΠΑ, συστήνεται ο καθολικός εμβολιασμός των παιδιών, και όχι μόνο όσων πάσχουν από κάποιο υποκείμενο νόσημα. Στη χώρα μας συνιστάται ο εμβολιασμός παιδιών που έχουν χρόνια προβλήματα υγείας.

Γράφει για τεχνολογία, επιστήμη και ψηφιακή κουλτούρα σε περιοδικά, εφημερίδες και websites. Σπούδασε στο τμήμα Επικοινωνίας και ΜΜΕ του ΕΚΠΑ και πρόσφατα ξεκίνησε ένα εντελώς άσχετο μεταπτυχιακό. Η συλλογή διηγημάτων «24» (Εκδόσεις Πατάκη) είναι το πρώτο του βιβλίο.

Διαβάστε ακόμα

Σχόλια

Εικόνα Anonymous

Σας πείσαμε; Εμείς σας θέλουμε μαζί μας!
Χωρίς τους υποστηρικτές μας
δεν μπορούμε να υπάρχουμε.