Μπορεί η Βόρειος Ιρλανδία να σταματήσει το Brexit;

Την ημέρα του Brexit, τα σύνορα της Βορείου Ιρλανδίας με την Ιρλανδία θα είναι τα σύνορα της Βρετανίας με την ΕΕ. Όμως Βρυξέλλες και Λονδίνο συμφωνούν ότι κάτι τέτοιο πρέπει να αποφευχθεί με κάθε τίμημα –ακόμη κι αν αυτό είναι το ίδιο το Brexit.
Χρόνος ανάγνωσης: 
11
'
Μέλη της οργάνωσης «Border communities against Brexit» διαδηλώνουν έξω από το ιρλανδικό κοινοβούλιο ενάντια Μπέλφαστ την ημέρα της ενεργοποίησης του άρθρου 50 από το Ηνωμένο Βασίλειο, 26 Μαρτίου 2018. [PAUL FAITH / AFP]

Η διαπραγμάτευση μεταξύ Ηνωμένου Βασιλείου και Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι φοβερά πολύπλοκη καθώς υπάρχουν δεκάδες τεχνικά και πολιτικά θέματα στα οποία οι δύο πλευρές διαφωνούν. Ένα όμως μοιάζει δυσκολότερο, σχεδόν άλυτο: η Βόρειος Ιρλανδία.


Δεν προλαβαίνεις να διαβάσεις το άρθρο; Άκουσε το podcast από τον Θύμιο Τζάλλα:

Περισσότερα inside podcasts εδώ.


Ποια είναι η διαφορά ανάμεσα στη Βόρειο Ιρλανδία και την Ιρλανδία;

Οι δύο Ιρλανδίες βρίσκονται στο ίδιο νησί. Το νότιο μέρος του νησιού λέγεται Ιρλανδία ή Δημοκρατία της Ιρλανδίας (Έιρε στα ιρλανδικά), και είναι ανεξάρτητο κράτος 4,7 εκατ. ανθρώπων με πρωτεύουσα το Δουβλίνο. Είναι μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και έχει νόμισμα το ευρώ.

Με δυο λόγια

Το βόρειο τμήμα της Ιρλανδίας ανήκει στο ΗΒ, όμως δεν υπήρξαν ποτέ ουσιαστικά σύνορα ανάμεσα στα δύο τμήματα του νησιού. Παράλληλα, στη Βόρειο Ιρλανδία συμβιώνουν –ειρηνικά μόλις 20 χρόνια– καθολικοί Ρεπουμπλικάνοι που επιθυμούν την ένωση με την Δημοκρατία της Ιρλανδίας και προτεστάντες Ενωτικοί που αναγνωρίζουν ως πατρίδα τους τη Μεγάλη Βρετανία.
Καθώς η Ιρλανδία είναι μέλος της ΕΕ, με το Brexit τα όρια της Βόρειας Ιρλανδίας θα είναι το εξωτερικό σύνορο ανάμεσα στη Μεγάλη Βρετανία και την ΕΕ. Αν δημιουργηθούν σύνορα, οι Ρεπουμπλικάνοι της Β. Ιρλανδίας θα βρεθούν ξαφνικά αποκομμένοι από την Ιρλανδία, ενώ Ιρλανδοί και ΕΕ δεν θα υπογράψουν τη συμφωνία εξόδου της Βρετανίας από την ΕΕ, με αποτέλεσμα άτακτο Brexit.
Αν το σύνορο είναι θαλάσσιο, όπως προτείνει η ευρωπαϊκή πλευρά, η Βόρειος Ιρλανδία θα αποτελεί ατύπως ευρωπαϊκό έδαφος, μια προδοσία και για όσους ψήφισαν Brexit και de facto αποχώρηση της Β. Ιρλανδίας από το ΗΒ, κάτι που οι Ενωτικοί δεν θέλουν να ακούσουν.
Η πρόταση της Μέι για ηλεκτρονικούς συνοριακούς ελέγχους αντιμετωπίζεται με σκεπτικισμό και πιθανότερο σενάριο είναι μια συμφωνία που δεν θα αλλάξει τη σχέση της Βόρειας Ιρλανδίας με την ΕΕ, αλλά με διατυπώσεις που θα ικανοποιούν τους Ενωτικούς Βορειοϊρλανδούς ώστε να μην θεωρήσουν ότι η παραμονή στην ΕΕ συνεπάγεται έξοδο από το Ηνωμένο Βασίλειο.

Το βορειοανατολικό τμήμα του νησιού λέγεται Βόρειος Ιρλανδία (ή Όλστερ). Είναι έθνος με δικό του κοινοβούλιο, αλλά ανήκει στη Μεγάλη Βρετανία, επομένως οι 1,8 εκατ. κάτοικοι του είναι Βρετανοί υπήκοοι. Πρωτεύουσα της Βορείου Ιρλανδίας είναι το Μπέλφαστ και νόμισμά της η βρετανική λίρα.

Γιατί υπάρχουν δύο Ιρλανδίες;

Η διχοτόμηση του νησιού συνέβη το 1924, οι ρίζες της όμως εντοπίζονται αιώνες νωρίτερα.

Από το 1541 η Αγγλία είχε επιβάλει στο νησί της Ιρλανδίας καθεστώς «προσωπικής ένωσης», δηλαδή Ιρλανδία και Αγγλία είχαν ξεχωριστά κοινοβούλια, αλλά τον ίδιο βασιλιά. Στο βορειοανατολικό τμήμα του νησιού βρίσκονταν οι περισσότερες και ισχυρότερες ιρλανδικές εστίες αντίστασης στην αγγλική κυριαρχία.

Το 1607, αντιμέτωπος με εξεγέρσεις, ο βασιλιάς της Αγγλίας και Σκωτίας Τζέιμς οργάνωσε μαζικό εποικισμό του Όλστερ από Σκοτσέζους και Άγγλους. Οι νέοι έποικοι ήταν Βρετανοί προτεστάντες, ενώ οι ντόπιοι ήταν Ιρλανδοί καθολικοί. Ο βασιλιάς έδωσε στους έποικους τις καλές περιοχές και άφησε τις φτωχές στους καθολικούς. Ο διαχωρισμός σε προνομιούχους προτεστάντες και φτωχούς καθολικούς διαμόρφωσε την ταυτότητα της περιοχής –και τη μοιραία σύγκρουση που κορυφώθηκε τον 20ο αιώνα.

Πώς φτάσαμε στη διχοτόμηση του νησιού;

Το 1800, το ιρλανδικό κοινοβούλιο ανέστειλε τη λειτουργία του, και με την Πράξη της Ένωσης, η Ιρλανδία ενσωματώθηκε στο Βασίλειο της Αγγλίας και Σκωτίας το οποίο μετονομάστηκε σε Ηνωμένο Βασίλειο Μεγάλης Βρετανίας και Ιρλανδίας.

H Ένωση αποδείχθηκε ιστορικά βραχύβια. Οι Ιρλανδοί μετά από εξεγέρσεις, πολέμους και διπλωματικές μάχες κατάφεραν να αποσπαστούν από το Ηνωμένο Βασίλειο το 1921. Οι κάτοικοι του Όλστερ όμως, στην πλειοψηφία (65%) τους προτεστάντες με βρετανική συνείδηση, δεν διανοούνταν να βρεθούν ξαφνικά σε ανεξάρτητο ιρλανδικό κράτος αποκομμένοι από την πατρίδα τους, και αρνήθηκαν να τους ακολουθήσουν. Έτσι, το 1921 συντελέστηκε ο επίσημος χωρισμός του νησιού σε «Δημοκρατία της Ιρλανδίας» και «Βόρειο Ιρλανδία».

Οι έξι προτεσταντικές κομητείες του Όλστερ παρέμειναν στο Ηνωμένο Βασίλειο και οι τρεις καθολικές προσχώρησαν στο νεοσύστατο ιρλανδικό κράτος. Οι έξι κομητείες ονομάστηκαν Βόρειος Ιρλανδία και κατά συνέπεια το Ηνωμένο Βασίλειο μετονομάστηκε εκ νέου σε Ηνωμένο Βασίλειο Μεγάλης Βρετανίας και Βορείου Ιρλανδίας, τίτλο που φέρει μέχρι σήμερα. Η Ιρλανδία είναι μία χώρα καθολικών και η Βόρειος Ιρλανδία προτεσταντική με μία μειονότητα καθολικών.

Ποια είναι η σχέση Ιρλανδίας - Βορείου Ιρλανδίας;

Mε τη διχοτόμηση, προέκυψαν οι δύο κοινότητες με τα χαρακτηριστικά που αναγνωρίζουμε μέχρι σήμερα.

Στη Βόρειο Ιρλανδία, οι Ρεπουμπλικάνοι καθολικοί θέλουν την ένωση με την Δημοκρατία της Ιρλανδίας. Οι προτεστάντες Ενωτικοί επιθυμούν την παραμονή στο Ηνωμένο Βασίλειο.

Οι Ιρλανδοί θέλουν ενωμένο ολόκληρο το νησί, αλλά μάλλον σε θεωρητικό επίπεδο, χωρίς να ενδιαφέρονται ιδιαίτερα για το αν και πότε θα γίνει η ένωση.

Η βρετανική κυβέρνηση ευχαρίστως θα ξεφορτωνόταν το πρόβλημα, αν όμως η πλειοψηφία των Βορειοϊρλανδών συναινούσε στην αποχώρησή της από το νησί. Είναι αγαπημένο κλισέ των Άγγλων να λένε με αυτάρεσκη ενοχή ότι δεν έχουν ιδέα τι συμβαίνει σε αυτό το κομμάτι του Ηνωμένου Βασιλείου.

Τι είναι τα Troubles;

Η ρύθμιση του 1921 δημιούργησε το μοντέλο μίας ισχυρής φοβικής πλειοψηφίας (προτεστάντες Ενωτικοί) και μίας καταπιεζόμενης μειοψηφίας (καθολικοί Ρεπουμπλικάνοι). Μετά από πενήντα χρόνια μονοπωλίου της εξουσίας από τους προτεστάντες, οι καθολικοί άρχισαν να ζητάνε επίμονα ίση μεταχείριση. Στην αγορά εργασίας, τις κρατικές ενισχύσεις για αγορά κατοικίας, οι προτεστάντες είχαν προβάδισμα, ενώ το πλειοψηφικό εκλογικό σύστημα δεν επέτρεπε στη μειοψηφία των καθολικών να εκπροσωπείται επαρκώς στο βρετανικό κοινοβούλιο. Οι ταραχές (The Troubles) είναι η μετεξέλιξη του αγώνα των Ρεπουμπλικάνων για ίσα δικαιώματα με τους Ενωτικούς σε έναν άτυπο πόλεμο ανεξαρτησίας με στόχο την επανένωση με την Ιρλανδία.

Οι Ρεπουμπλικάνοι μέσω του παραστρατιωτικού Ιρλανδικού Δημοκρατικού Στρατού (IRA) άρχισαν τις βομβιστικές επιθέσεις απαιτώντας την αποχώρηση των βρετανικών δυνάμεων από το νησί.

Οι Ενωτικοί αντέδρασαν δημιουργώντας τις δικές τους παραστρατιωτικές οργανώσεις, με πιο γνωστή την Εθελοντική Δύναμη του Όλστερ (UVF).

Για τριάντα χρόνια η σύγκρουση ανάμεσα στις δύο πλευρές αποτελούσε ακήρυχτο πόλεμο στον οποίο συμμετείχαν και οι βρετανικές δυνάμεις ασφαλείας. Τη δεκαετία του ’70, περίπου 100 άνθρωποι έπεφταν ετησίως θύματα της τρομοκρατίας στη Μεγάλη Βρετανία –μόνο το 1972 οι νεκροί ήταν πάνω από 350. Συνολικά, στη διάρκεια 30 ετών, 3.600 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους και 50.000 τραυματίστηκαν: 2.000 των θυμάτων ήταν Ρεπουμπλικάνοι, 1.000 Ενωτικοί, και περίπου 500 ήταν μέλη των βρετανικών δυνάμεων ασφαλείας.

Εκείνοι που πήραν μέρος στη σύγκρουση προέρχονταν στη συντριπτική τους πλειοψηφία από τα φτωχότερα κοινωνικά στρώματα, και ως εκ τούτου ήταν αποδέκτες επιδομάτων της κοινωνικής πρόνοιας. Όπως έχει γράψει ο Ιρλανδός ιστορικός Πολ Μπιου, τα Troubles ήταν ο «πρώτος πόλεμος στην ιστορία που η ίδια κυβέρνηση χρημαδοτούσε και στέγαζε και τις δύο αντιμαχόμενες πλευρές».

Η Κυριακή 31η Ιανουαρίου του 1972, όταν Βρετανοί στρατιώτες σκότωσαν 28 άμαχους Ιρλανδούς σε διαδήλωση στο Ντέρι, έμεινε γνωστή ως Bloody Sunday.

Λίγο αργότερα, η 21η Ιουλίου 1972, όταν ο ΙRΑ με είκοσι βόμβες στο κέντρο του Μπέλφαστ (κυρίως με παγιδευμένα αυτοκίνητα), μέσα σε διάστημα 8 λεπτών, σκότωσε 9 και τραυμάτισε 130, ονομάστηκε Bloody Friday.

Τα Τroubles είναι γεμάτα συμβολισμούς και τραγικές ιστορίες, από τον απεργό πείνας Μπόμπι Σαντς τον οποίον η κυβέρνηση Θάτσερ άφησε να πεθάνει, μέχρι τις βομβιστικές επιθέσεις του ΙRΑ με στόχο τη βρετανική κυβέρνηση –πιο χαρακτηριστική η βόμβα στο ξενοδοχείο του Μπράιτον στο οποίο διανυκτέρευε η πρωθυπουργός στα πλαίσια του συνεδρίου των Συντηρητικών τον Οκτώβριο του 1984.

Οι βορειοϊρλανδικές πόλεις φέρουν ακόμη το συμβολικό βάρος της σύγκρουσης, με το Μπέλφαστ και το Ντέρι να είναι γεμάτα από δραματικές τοιχογραφίες που αφηγούνται την ιστορία των Ταραχών.

Ποιος κέρδισε;

Οι Ενωτικοί. Σήμερα η Βόρειος Ιρλανδία εξακολουθεί να ανήκει στο Ηνωμένο Βασίλειο. Ο στόχος των Ρεπουμπλικάνων να ενωθεί το βόρειο τμήμα του νησιού με την Ιρλανδία δεν επιτεύχθηκε.

Πότε ήρθε η ειρήνη;

Τα Troubles τερματίστηκαν στις 10 Απριλίου του 1998 με τη Συμφωνία της Μεγάλης Παρασκευής, η οποία επικυρώθηκε με συντριπτικά ποσοστά τόσο στην Ιρλανδία (94%) όσο και στη Βόρειο Ιρλανδία (71%).

Θεωρείται ιστορική κατάκτηση και μοντέλο για άλλες μακροχρόνιες και πολύπλοκες εθνοτικές συγκρούσεις καθώς έλυσε προβλήματα που θεωρούνταν αξεπέραστα και συμφιλιώθηκαν άνθρωποι που κανείς δεν περίμενε να δει στο ίδιο τραπέζι.

Η συμφωνία προβλέπει ότι η Βόρειος Ιρλανδία παραμένει στο Ηνωμένο Βασίλειο, εκτός αν αποφασίσει διαφορετικά η πλειοψηφία των πολιτών. Οι κάτοικοι της μπορούν να διαλέξουν υπηκοότητα ανάμεσα στην ιρλανδική και τη βρετανική ή να έχουν και τις δύο μαζί, αν το επιθυμούν. Αναγνωρίστηκε επίσης το ειδικό καθεστώς της σχέσης της Βορείου Ιρλανδίας με την Ιρλανδία. Δόθηκε αμνηστία σε όλους τους εμπλεκόμενους στη σύγκρουση.

Συμφωνήθηκε επίσης το μοίρασμα της εξουσίας ανάμεσα σε Ενωτικούς και Ρεπουμπλικάνους στη Βόρεια Ιρλανδία. Ο πρωθυπουργός και ο αναπληρωτής πρωθυπουργός έχουν ίσες εξουσίες και εκπροσωπούν την προτεσταντική και καθολική κοινότητα αντίστοιχα. Αν οι δύο πλευρές δεν συναινέσουν, τότε το κοινοβούλιο αναστέλλει τη λειτουργία του και η εξουσία ασκείται απευθείας από τη βρετανική κυβέρνηση. Το 2007, η συνύπαρξη στην κυβέρνηση του υπερσυντηρητικού και φανατικού Ενωτικού Ίαν Πέισλι ως πρωθυπουργού με τον πρώην ηγέτη του ΙRΑ Μάρτιν Μακγκίνες στη θέση του αναπληρωτή πρωθυπουργού, υπήρξε ένας από τους μεγάλους συμβολισμούς του βορειοϊρλανδικού ζητήματος.

Ποια είναι η σχέση ανάμεσα στις δύο κοινότητες της Βορείου Ιρλανδίας;

Στη Βόρειο Ιρλανδία συμβιώνουν –σχεδόν ειρηνικά πλέον– δύο κοινότητες που αναγνωρίζουν ως μητέρες πατρίδες δύο διαφορετικές χώρες. Είναι λαοί πολύ διαφορετικοί μεταξύ τους στην κουλτούρα και τη νοοτροπία τους, όπως και στο θρήσκευμα. Οι πληθωρικοί καθολικοί Ιρλανδοί με μεσογειακό ταμπεραμέντο συμβιώνουν με τους εγκρατείς και κλειστούς προτεστάντες Βορειοϊρλανδούς. Πλέον οι θρησκευτικές διαφορές είναι το λιγότερο σημαντικό ζήτημα, αλλά ιστορικά έχουν προσδώσει στη σύγκρουση της Βόρειας Ιρλανδίας το σεχταριστικό της χαρακτήρα, από τις μαζικές σφαγές προτεσταντών από τους καθολικούς το 1642, μέχρι τις επιθέσεις των καθολικών σε προτεστάντες το 1924, τις οποίες κάποιοι χαρακτήρισαν ως προσπάθεια εθνοκάθαρσης.

Οι Ρεπουμπλικάνοι ψηφίζουν παραδοσιακά αριστερά κόμματα και ισχυρότερη πολιτική δύναμη ανάμεσα στους καθολικούς είναι το Σιν Φέιν που ανήκει στη ριζοσπαστική αριστερά.

Το Δημοκρατικό Ενωτικό Κόμμα (DUP) των προτεσταντών είναι ένα υπερσυντηρητικό δεξιό κόμμα. Φανατικοί εχθροί των Καθολικών, σκληροί ευρωσκεπτικιστές, κατά των αμβλώσεων και των γάμων ομοφυλόφιλων, πιστεύουν ότι κατά τας Γραφάς η Γη έχει ηλικία 6.000 χρόνια...

Ποιο πρόβλημα προκύπτει σήμερα με το Brexit;

Με το Brexit, τα μήκους 515 χλμ. σύνορα της Βόρειας Ιρλανδίας με την Ιρλανδία θα είναι το εξωτερικό σύνορο ανάμεσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση και τη Μεγάλη Βρετανία καθώς η Ιρλανδία είναι μέλος της ΕΕ.

Όμως αυτήν την στιγμή δεν υπάρχουν ουσιαστικά σύνορα ανάμεσα στα δύο τμήματα. Το 1924, όταν η Ιρλανδία ανεξαρτητοποιήθηκε, οι δύο χώρες συμφώνησαν να μην υπάρχουν έλεγχοι στις μετακινήσεις ανάμεσά τους και οι κάτοικοι του νησιού ποτέ δεν χρειάστηκαν διαβατήριο για να πάνε από τη μία Ιρλανδία στην άλλη. Και το εμπορικό σύνορο που υπήρχε με τελωνειακούς ελέγχους, καταργήθηκε κι αυτό με την ένταξη των δύο χωρών, Ιρλανδίας και Ηνωμένου Βασιλείου, στην ΕΟΚ.

Το σημαντικότερο: Στην καθημερινότητά τους, το νησί είναι για τους κατοίκους του ενιαίο. Δεν βλέπουν πουθενά σύνορα, τα έχουν ξεχάσει πια.

Σήμερα, ούτε οι Βρετανοί ούτε η ΕΕ θέλουν σύνορα σε μία προβληματική περιοχή. Ο αφοπλισμός ισχύει μεν, αλλά δεν είναι πλήρης καθώς υπάρχουν ακόμη Ρεπουμπλικάνοι που αρνούνται να αναγνωρίσουν την ειρηνευτική συμφωνία και το 2016 σημειώθηκαν 56 βομβιστικές επιθέσεις στη Βόρειο Ιρλανδία. Η κοινωνία της Βορείου Ιρλανδίας δεν έχει πάψει να είναι διαιρεμένη και μόνο το 12% των γάμων είναι μικτοί. Ανάλογα ποσοστά ισχύουν και στα σχολεία ή τις κατοικίες που επιδοτεί το κράτος. Κανείς λοιπόν δεν θέλει να βάλει την υπογραφή του σε μία απόφαση που θα δημιουργήσει αναστάτωση σε μία περιοχή στην οποία η ειρήνη επιτεύχθηκε πρόσφατα και εξακολουθεί να είναι εύθραυστη.

Ο πρώην υπουργός Δικαιοσύνης της Ιρλανδίας Μάικλ Μακντάουελ υποστήριξε πρόσφατα ότι η επανένωση του νησιού είναι πλέον ρεαλιστικό σενάριο εξαιτίας του Brexit. Υπόψιν ότι η Βόρειος Ιρλανδία στο δημοψήφισμα τάχθηκε υπέρ της παραμονής. 

Ποιες είναι οι προτάσεις;

Η ευρωπαϊκή πλευρά προτείνει το σύνορο να μην βρίσκεται πάνω στο νησί της Ιρλανδίας, ώστε να ισχύσουν για όλους τους κατοίκους του τα προνόμια που απολαμβάνουν και σήμερα. Αν όμως τα σύνορα είναι θαλάσσια, τότε η Βόρειος Ιρλανδία θα αποτελεί ατύπως, πλην σαφώς, ευρωπαϊκό έδαφος, ενώ η υπόλοιπη Βρετανία όχι. Αυτή η συμφωνία θα αποτελεί de facto αποχώρηση της Βορείου Ιρλανδίας από το Ηνωμένο Βασίλειο, κάτι που οι Ενωτικοί δεν θέλουν ούτε να συζητήσουν. Αν η κυβέρνηση του Λονδίνου τους αγνοήσει, τότε θα καταστρατηγηθεί η βασική αρχή της συμφωνίας της Μεγάλης Παρασκευής: αλλαγή καθεστώτος μόνο με συναίνεση της πλειοψηφίας.

Αν υπάρξει τελικά «σκληρό σύνορο» ανάμεσα στα δύο τμήματα, οι Ρεπουμπλικάνοι θα βρεθούν ξαφνικά αποκομμένοι από την Ιρλανδία με τρόπο που δεν έχουν υπάρξει εδώ και μισό αιώνα. Συγχρόνως απειλείται και η ειδική σχέση της Ιρλανδίας με τη Βόρειο Ιρλανδία που επίσης διασφαλίζεται από τη Συμφωνίας της Μεγάλης Παρασκευής.

Πώς μπορεί να επηρεαστεί το Brexit;

Το καθεστώς των συνόρων είναι μέρος της συμφωνίας αποχώρησης της Μεγάλης Βρετανίας από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Τον Δεκέμβριο του 2017 η Τερέζα Μέι συμφώνησε με τις Βρυξέλλες να μην υπάρξουν σύνορα μεταξύ της Βορείου Ιρλανδίας και της Ιρλανδίας. Μόνο που η βρετανική κυβέρνηση έχει υποσχεθεί στους ψηφοφόρους Brexit έλεγχο της μετανάστευσης, έξοδο από την ενιαία αγορά και τελωνειακή ένωση. Πώς είναι δυνατόν να επιτευχθούν οι υποσχέσεις αυτές αν δεν υπάρχουν σύνορα ανάμεσα στο Ηνωμένο Βασίλειο (του οποίου μέρος είναι η Βόρειος Ιρλανδία) και την Ιρλανδία;

Η Μέι είπε ότι θα βρει τρόπο ώστε οι συνοριακοί έλεγχοι να είναι ηλεκτρονικοί. Από την αρχή, τα σχέδια για ηλεκτρονική επιτήρηση χιλιάδων εμπορικών συναλλαγών και μετακινήσεων σε ένα σύνορο 500 χιλιομέτρων έγιναν δεκτά με σκεπτικισμό τόσο από τις Βρυξέλλες, όσο και από τον βρετανικό Τύπο. Η ελαφρότητα υπουργών, όπως του Μπόρις Τζόνσον που παρομοίασε το ηλεκτρονικό σύνορο ανάμεσα στις δύο χώρες με τους ηλεκτρονικούς ελέγχους που έκανε η δημοτική αρχή στον δακτύλιο του Λονδίνου επί δημαρχίας του, ενισχύει την πεποίθηση ότι οι Βρετανοί μάλλον αερολογούν –οι απαιτήσεις και ιδιαιτερότητες των συνόρων μεταξύ κρατών δεν μπορούν να συγκρίνονται με τα όρια των συνοικιών μίας πόλης.


Οι Βρυξέλλες έχουν, όπως είπαμε, εξασφαλίσει τη δέσμευση των Βρετανών για τη μη ύπαρξη συνόρου. Αν η Μέι το καταφέρει ηλεκτρονικά έχει καλώς. Αν υπάρξει τελικά σκληρό σύνορο, οι Ιρλανδοί και η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν θα υπογράψουν τη συμφωνία εξόδου της Βρετανίας από την ΕΕ, με αποτέλεσμα την άτακτη έξοδο της χώρας από την ΕΕ, την οποία κανείς στη Βρετανία δεν επιθυμεί.

Και τώρα;

Το πιο πιθανό σενάριο είναι να υπάρξει συμφωνία που δεν θα αλλάξει τη σχέση της Βόρειας Ιρλανδίας με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Θα ισχύσουν δηλαδή για εκείνη, όσα ισχύουν και σήμερα, μόνο που θα υπάρξουν διατυπώσεις που θα ικανοποιούν τους Ενωτικούς Βορειοϊρλανδούς ώστε να μην θεωρήσουν ότι η παραμονή στην ΕΕ συνεπάγεται έξοδο από το Ηνωμένο Βασίλειο. Όμως για τους Brexiteers η ύπαρξη ανοιχτού συνόρου με την Ευρωπαϊκή Ένωση απέχει πολύ από το καθαρό Brexit που επιδιώκουν.

Η ιστορική συγκυρία είναι τέτοια που το ενωτικό DUP της Βορείου Ιρλανδίας βρίσκεται σε ανέλπιστα ισχυρή θέση. Μετά τις τελευταίες εκλογές, η κυβέρνηση μειοψηφίας της Μέι στηρίζεται στη συμφωνία «εμπιστοσύνης και προσφοράς» που έκανε με τους υπερσυντηρητικούς Βορειοϊρλανδούς: με αντάλλαγμα ένα δισ. λίρες, κυρίως σε έργα υποδομής στη Βόρειο Ιρλανδία, το DUP υπερψηφίζει τις κυβερνητικές προτάσεις στις κρίσιμες ψηφοφορίες (το Σιν Φέιν που επίσης εκλέγει βουλευτές στο βρετανικό κοινοβούλιο δεν βρίσκεται στην ίδια θέση ισχύος καθώς οι βουλευτές του παραδοσιακά δεν αναλαμβάνουν καθήκοντα ώστε να μην αναγνωρίσουν τη βρετανική κυριαρχία). Οι Ενωτικοί βρίσκονται σε θέση ισχύος για έναν ακόμη λόγο. Το κοινοβούλιο της Βορείου Ιρλανδίας έχει αναστείλει μέχρι νεοτέρας τη λειτουργία του αφού οι δύο πλευρές διαφωνούν και η ακυβερνησία στο Μπέλφαστ βολεύει τους Ενωτικούς που συμμετέχουν στην κυβέρνηση στο Λονδίνο.

Μέχρι σήμερα, οι διαπραγματεύσεις ανάμεσα στις Βρυξέλλες και το Λονδίνο έχουν σταματήσει επισήμως μόνο μία φορά. Τον περασμένο Δεκέμβριο, όταν το DUP αρνήθηκε το προσχέδιο της συμφωνίας που όριζε μη αλλαγή του καθεστώτος με την Ιρλανδία. Μέχρι να τελειώσει το Brexit, θα δούμε αρκετό δράμα ακόμη.

 

Στην καλύτερη σκηνή του Trainspotting 2, o Ρέντον και ο Sick Boy βρίσκονται σε μια προτεσταντική παμπ στη Βόρεια Σκωτία όπου η θρησκευτική διαμάχη σήμερα επικεντρώνεται στον ανταγωνισμό ανάμεσα στις σκοτσέζικες ομάδες Glasgow Rangers (παραδοσιακά αγαπημένη ομάδα των προτεσταντών Ενωτικών) και Celtic (που έχει τις ρίζες της στους Ιρλανδούς μετανάστες και άρα θεωρείται ομάδα των καθολικών).

Είναι δημοσιογράφος. Eργάζεται σε think tank στο Λονδίνο, και παράλληλα αρθρογραφεί σε ελληνικά και βρετανικά μέσα αναλύοντας την πολιτική επικαιρότητα. Από τις εκδόσεις Επίκεντρο κυκλοφορεί το βιβλίο του με τίτλο "Brexit, Ευρώπη και Ελλάδα".

Διαβάστε ακόμα

Σχόλια

Εικόνα Anonymous
gplus
1

Σας πείσαμε; Εμείς σας θέλουμε μαζί μας!
Χωρίς τους υποστηρικτές μας
δεν μπορούμε να υπάρχουμε.