Το παρασκήνιο της εξόδου της Uber από την αγορά

Το inside story κάλυψε εκτενώς το θέμα της Uber, επισημαίνοντας ότι με την ψήφιση του νέου νόμου, η εταιρεία θα είχε τρεις επιλογές: να συνεχίσει την παράτυπη λειτουργία της, να αναπτύξει δραστηριότητα ξένη προς την σημερινή της ταυτότητα, ή να αποχωρήσει από την Ελλάδα. Εχθές η Uber έκανε την επιλογή της.
Χρόνος ανάγνωσης: 
7
'
Η χθεσινή ανακοίνωση της Uber.

Η πληροφορία είχε διαρρεύσει ήδη δύο μέρες πριν, από την Μεγάλη Τρίτη. «Από τον αρχιπειρατή», έλεγαν οι ταξιτζήδες και τη μετέδιδαν μεταξύ τους. Ο «αρχιπειρατής» δούλευε ταξί, ώσπου το 2014 ήρθε η Uber στην Ελλάδα. Τότε, πέρασε στην αντίπερα όχθη: σταμάτησε τη συνεργασία με την εφαρμογή Taxiplon, και έγινε ο πρώτος ταξιτζής που συνεργάστηκε με την πλατφόρμα, μέσω του UberTaxi, με το οποίο έκανε η εταιρεία τα πρώτα της βήματα στην ελληνική αγορά, πριν ακολουθήσει το UberX.

Ύστερα από ενάμιση έτος πούλησε το ταξί και την άδεια του. Έστησε τη δική του τουριστική επιχείρηση, την οποία βάφτισε με τα αρχικά από το ονοματεπώνυμό του. Αγόρασε αρχικά δύο βανάκια, στη συνέχεια τρία Toyota Aygo. Όμως τα πούλησε όταν οι δουλειές δεν πήγαν όπως περίμενε. Και σήμερα εμφανίζεται με ρόλο τριπλό: εκπρόσωπος των οδηγών της Uber στην επικοινωνία με τα μέσα ενημέρωσης, πρόεδρος των εταιρειών που δραστηριοποιούνται μέσω της εφαρμογής, αλλά και ακούραστος μάρτυρας υπεράσπισης στις δίκες των οδηγών της Uber που συνελήφθησαν τον περασμένο Μάρτιο, τις οποίες παρακολούθησε το inside story.

Ίσως να βοήθησε και η δική του εμπειρία, μιας και έχει συλληφθεί και ο ίδιος στο αεροδρόμιο πριν από περίπου έναν χρόνο, ώστε στο τέλος των πρώτων δικών να αποκομίσει τα εύσημα της υπεράσπισης για την παρουσία του στο δικαστήριο. «Τηρούμε τον νόμο σαν Ευαγγέλιο», είχε πει τότε, με το δικαστήριο να έχει άλλη γνώμη. Ο «αρχιπειρατής», λοιπόν, που για τους ταξιτζήδες αποτελεί σήμερα κόκκινο πανί, είπε την Τρίτη σε μια παρέα: «Έως την Μεγάλη Πέμπτη η Uber θα έχει σταματήσει από την Ελλάδα».

Όπως και έγινε.

Η ανακοίνωση της εταιρείας

Το μήνυμα που έφτασε μέσα στην ημέρα στα κινητά των χρηστών της εφαρμογής, και ύστερα αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα της Uber και τη σελίδα της στο Facebook, ενημέρωνε για την προσωρινή αναστολή της παρουσίας της στην Ελλάδα. Όπως γράφει, ορισμένες διατάξεις του νέου νόμου του υπουργείου Μεταφορών και Υποδομών «επηρεάζουν τις υπηρεσίες ridesharing», τις οποίες η Uber υποστηρίζει ότι προσφέρει, και έτσι η εταιρεία θα πρέπει να αξιολογήσει «εάν και πώς μπορεί να λειτουργήσει μέσα στο νέο νομικό πλαίσιο».

Η εταιρεία διευκρινίζει πως δεν αποχωρεί εξ ολοκλήρου από την Αθήνα, καθώς θα συνεχίσει η λειτουργία της υπηρεσίας UberTaxi, μέσω της οποίας μπορεί κανείς να καλέσει ταξί στο κινητό του. Δίχως να είναι γνωστός ο ακριβής αριθμός των ταξιτζήδων που συνεργάζονται με την Uber, οι εκτιμήσεις κάνουν λόγο για 40-50 ταξί.

Ο τόνος του μηνύματος, όμως, σε συνδυασμό με σημεία όπως το «εάν και πώς μπορούμε να λειτουργήσουμε» και το «Εις το επανιδείν!» του αποχαιρετισμού, μάλλον επιβεβαιώνουν όσα το inside story είχε γράψει σε προηγούμενο ρεπορτάζ, αποτιμώντας τις αλλαγές που φέρνει στο χώρο των μεταφορών ο νόμος που ψηφίστηκε προσφάτως.

Τότε γράφαμε πως η Uber, που με βάση το ρεπορτάζ μας διευκόλυνε την παράτυπη λειτουργία επιχειρήσεων για την παροχή μεταφορικού έργου που αντιστοιχεί σε έργο των ταξί, είχε τρεις επιλογές. Η πρώτη ήταν να συνεχίσει –με δικό της ρίσκο– την ίδια παράτυπη λειτουργία. Η δεύτερη εναλλακτική ήταν να περιοριστεί στην παροχή υπηρεσιών που θα αφορούσαν ελάχιστη μίσθωση τριών ωρών, όπως ορίζει ο νόμος για τις εταιρείες που δεν είναι μεταφορικές.

Να υπενθυμίσουμε εδώ πως ο νόμος ορίζει ότι οι συμβάσεις πρέπει να υπογράφονται μεταξύ εκμισθώτριας εταιρείας (κατόχου του αυτοκινήτου) και μισθωτή (πελάτη) και θα πρέπει να έχουν ελάχιστη διάρκεια τρεις ώρες, να μην διακόπτονται σε καμία περίπτωση πριν από το διάστημα αυτό, και να αναρτώνται στο Διαδίκτυο.

Έτσι, οι εταιρείες που συνεργάζονται με την Uber –οι οποίες είτε υπέγραφαν εικονικές συμβάσεις (π.χ. για 6 ώρες που όμως κατέληγαν σε μια διαδρομή 5 λεπτών), τις οποίες στη συνέχεια οι οδηγοί έσκιζαν προκειμένου να υπογράψουν συμβάσεις με νέους πελάτες, είτε δεν τις υπέγραφαν καθόλου (πολλοί τακτικοί χρήστες της υπηρεσίας είδαν πρώτη φορά σύμβαση μόλις τον περασμένο μήνα λόγω των δικών)– δεν θα μπορούσαν πια να παρανομούν, λόγω του ηλεκτρονικού μητρώου που εισάγεται.

Μια ενδεχόμενη στροφή της εταιρείας στην παροχή μισθώσεων αυτοκινήτων για τρεις ώρες, αφενός θα διέφερε πολύ από το είδος των υπηρεσιών που προσφέρει αυτή τη στιγμή ανά τον κόσμο και αφετέρου θα σήμαινε σημαντικά μικρότερα περιθώρια κέρδους. Με λίγα λόγια, θα ήταν μία τελείως διαφορετική εταιρεία από αυτήν που είναι σήμερα.

Γι' αυτό είχαμε γράψει πως το τρίτο ενδεχόμενο, δηλαδή η πιθανότητα φυγής της εταιρείας από την χώρα, φάνταζε το πιο πιθανό. Το πρωί της Μεγάλης Πέμπτης φάνηκε πως η εκτίμηση του inside story επιβεβαιώθηκε.

Τι συνέβαλε στη φυγή της εταιρείας

Η εταιρεία πήρε την απόφαση να αναστείλει την λειτουργία της σε μια κρίσιμη περίοδο, ουσιαστικά κατά την έναρξη της τουριστικής περιόδου. Αυτό έχει σημασία, καθώς στο υπόμνημα που κατέθεσε κατά τη διάρκεια της διαβούλευσης για το νέο νομοσχέδιο στο ελληνικό κοινοβούλιο ο Γενικός Διευθυντής της εταιρείας στην Ελλάδα, Μανόλης Μανασάκης, υποστήριζε πως το 95% των τουριστών που φτάνουν στη χώρα μας έχουν κατεβασμένη την εφαρμογή στο κινητό τους.

Πέραν του επικείμενου τότε νόμου που θα έβαζε φρένο στις παρατυπίες, η εταιρεία περνούσε δύσκολα τις τελευταίες εβδομάδες για δύο ακόμη λόγους. Ο πρώτος είναι ότι έχουν αυξηθεί κατά πολύ οι έλεγχοι που πραγματοποιούνται στα συνεργαζόμενα με αυτήν αυτοκίνητα κατά τους τελευταίους δύο με τρεις μήνες.

Η κατάσταση δεν θυμίζει σε τίποτα το παρελθόν, καθώς οι έλεγχοι είναι εντατικοποιημένοι και πιο αυστηροί, με αποκορύφωμα τις διαδρομές από και προς το αεροδρόμιο, που πραγματοποιούνται σε καθημερινή βάση. Ως αποτέλεσμα των ελέγχων, είχαμε την σύλληψη 10 οδηγών το πρώτο Σαββάτο του Μαρτίου και δύο ακόμη συναδέλφων τους έναν μήνα αργότερα.

Από τους δέκα πρώτους συλληφθέντες, πέρα από δύο οδηγούς που κρίθηκαν αθώοι επειδή μόλις είχαν πιάσει δουλειά και το δικαστήριο έκρινε ότι δεν είχαν συνειδητοποιήσει την παρανομία, οι υποθέσεις των μισών έχουν αναβληθεί για τον ερχόμενο Ιούνιο. Οι άλλοι μισοί καταδικάστηκαν, όμως, για άμεση συνέργεια σε κατ’ εξακολούθηση και κατ’ επάγγελμα υποκλοπή μεταφορικού έργου, σε ποινές φυλάκισης 4-6 μηνών με αναστολή, και χρηματικό πρόστιμο. Αναμένονται οι δίκες σε βάρος των εταιρειών που τους απασχολούσαν.

Οι αυξημένοι έλεγχοι και οι περιπτώσεις συναδέλφων τους που για ένα μεροκάματο υπό δυσχερείς συνθήκες βρέθηκαν αντιμέτωποι με τον νόμο αποθάρρυναν αρκετούς από τους οδηγούς. Έτσι αυξήθηκαν οι αποχωρήσεις, από έναν κλάδο όπου ούτως ή άλλως πολλοί αποχωρούν σύντομα, μην αντέχοντας την πίεση των 12ωρών εργασίας καθημερινά –είναι γνωστό ανάμεσα στους οδηγούς ότι πολλά αυτοκίνητα έμεναν αμετακίνητα μέσα στα γκαράζ κατά τη διάρκεια της βάρδιας.

Οι ιδιοκτήτες των εταιρειών ενοικίασης αυτοκινήτων και των τουριστικών γραφείων που συνεργάζονται με την Uber προσπαθούσαν να ηρεμήσουν τους οδηγούς τους, ότι επρόκειτο απλώς για ένα ξέσπασμα, και ύστερα από το Πάσχα τα πράγματα θα ήταν ήρεμα και πάλι. «Οι ώρες της μίσθωσης ήταν αρχικά 12, έγιναν 9, έπειτα 6, και τώρα 3. Όπου να' ναι θα γίνουν μία ώρα και ύστερα θα εξαφανιστούν τελείως», υποστήριζαν μέχρι την ψήφιση του νομοσχεδίου.

Ο δεύτερος λόγος που η εταιρεία περνούσε δύσκολα, ήταν η διαμάχη μεταξύ οδηγών ταξί και Uber. Ενδεικτικό είναι το μήνυμα που έχει στη διάθεσή του το inside story: λίγο μετά την ειδοποίηση της Uber προς τους οδηγούς για την παύση των εργασιών από τις 21:00 το βράδυ της ερχόμενης Δευτέρας (η ενημέρωση των πελατών κάνει λόγο για τις 00:00), έφτασε το πρωί της Μεγάλης Πέμπτης στο ηλεκτρονικό ταχυδρομείο των οδηγών της μεγαλύτερης εταιρείας που συνεργάζεται με την Uber (πρόκειται για εταιρεία με περίπου 80 αυτοκίνητα) το ακόλουθο μήνυμα:

Η διαμάχη μεταξύ των δύο πλευρών εκφράζεται συχνά με το δίπολο νέο-παλιό ή καινοτομία-κατεστημένο, ενίοτε όμως βρίσκει δίοδο και μέσω πιο παραδοσιακών μορφών επίλυσης διαφορών. Ενδεικτικό είναι το βίντεο από τη συγκέντρωση περίπου 200 οδηγών της Uber έξω από το υπουργείο Μεταφορών το μεσημέρι της Μεγάλης Πέμπτης, όπου προπηλακίστηκε παριστάμενος οδηγός ταξί και χρειάστηκε η επέμβαση της αστυνομίας για να αποχωρήσει. Πρόκειται για μια εικόνα που πριν από περίπου έναν μήνα, κατά τη διάρκεια της απεργίας των ταξί, είδαμε στο Σύνταγμα με αντίστροφους συντελεστές.

Η ευθύνη της Uber

Σε πολιτικό επίπεδο, ο υπουργός Μεταφορών και Υποδομών Χρήστος Σπίρτζης κατά τη διάρκεια συνέντευξης στο Αθηναϊκό Πρακτορείο Ειδήσεων, αναφερόμενος σε κατηγορίες σε βάρος του, που συνοψίζονταν στο ότι έδιωξε την Uber από την Ελλάδα, απάντησε: «Για να φύγει κάποιος από την Ελλάδα θα πρέπει να έχει έδρα στην Ελλάδα, έστω ένα γραφείο. Να φορολογείται στην Ελλάδα, η Uber δεν έχει τίποτα. Από πού να φύγει;». Βεβαίως, η εταιρεία γραφεία τουλάχιστον έχει στην Αθήνα, η διεύθυνση των οποίων είναι γνωστή στο inside story.

Ταυτόχρονα, με δήλωσή του ο Θύμιος Λυμπερόπουλος, πρόεδρος του ΣΑΤΑ (Συνδικάτο Αυτοκινητιστών Ταξί Αττικής), που κυνήγησε την Uber όσο κανείς άλλος, κλείνει το μάτι στην κυβέρνηση για την ευτυχή για το Συνδικάτο κατάληξη του ζητήματος, σημειώνοντας πως: «Δικαιοσύνη στην οικονομία και δικαίωση της εργασίας επεδίωξε –και το πέτυχε– μόνο η κυβέρνηση. Ουδείς από τα υπόλοιπα κόμματα. Κι αυτό δεν το ξεχνάμε».

Οι οδηγοί ταξί πανηγυρίζουν ανακουφισμένοι. «Αύριο Μεγάλη Παρασκευή για την Uber, και επιτέλους Ανάσταση για εμάς», γράφει ένα μήνυμα στο Facebook τη Μεγάλη Πέμπτη. «Νιώθουμε σαν να υπήρχε πόλεμος που μόλις τελείωσε» και «Η πέμπτη Απριλίου 2018 θα μείνει στην Ιστορία».

Από την πλευρά της, η Uber υποστηρίζει ότι περίπου 1.300 εργαζόμενοι θα βρεθούν χωρίς εργασία το βράδυ της Δευτέρας και 200 επιχειρήσεις θα κλείσουν. Παρότι οι αριθμοί εμφανίζονται υπερβολικοί (ο «αρχιπειρατής» πριν λίγο καιρό στο δικαστήριο είχε κάνει λόγο για 180 εταιρείες), είναι γεγονός ότι πρόκειται για ανθρώπους, η πλειοψηφία των οποίων είτε δεν είχε άλλη δίοδο στην αγορά εργασίας, είτε αναγκάστηκε να κάνει μια επαγγελματική στροφή, ύστερα από μεγάλο διάστημα ανεργίας (όπως ο πρώτος οδηγός που καταδικάστηκε τον περασμένο μήνα).

Και εκείνοι θα βρεθούν πράγματι δίχως εργασία. Η ανακοίνωση της Uber ρίχνει το μπαλάκι της ευθύνης στην κυβέρνηση και τις αλλαγές που έφερε ο νέος νόμος. Η πραγματικότητα, όμως, είναι πως όλα αυτά τα χρόνια η υπηρεσία προσφερόταν μέσα από ένα παράτυπο καθεστώς, με την εταιρεία να έχει ευθύνη για την διευκόλυνση της παρανομίας και την έκθεση των οδηγών σε κινδύνους νομικών επιπτώσεων.

Διότι έως τώρα, οι νομικοί σύμβουλοι της Uber εκπροσωπούσαν υπερασπίζοντας τους οδηγούς στο δικαστήριο. Όμως, τι μέλλει γενέσθαι από εδώ και μπρος; Και ποιος θα πληρώσει τα πρόστιμα που θα επιβληθούν, δεκάδων χιλιάδων ευρώ, εάν τυχόν καταδικαστούν και οι εταιρείες των οδηγών που ήδη καταδικάστηκαν;

Αυτό είναι ένα μεγάλο ερώτημα.

Γεννήθηκε το 1992. Σπούδασε Επικοινωνία και Πολιτισμό στο Πάντειο, όπου συνέχισε με μεταπτυχιακό στις Σπουδές Φύλου και την Ανθρωπολογία. Έχει εργαστεί στην ελληνική έκδοση της The Huffington Post και το Κανάλι Ένα 90,4 FM. Κείμενά του έχουν δημοσιευθεί σε διάφορα Μέσα.

Διαβάστε ακόμα

Σχόλια

Εικόνα Anonymous

Σας πείσαμε; Εμείς σας θέλουμε μαζί μας!
Χωρίς τους υποστηρικτές μας
δεν μπορούμε να υπάρχουμε.