Ορθοδοξία, Πατρίδα, Οικογένεια: Πώς χρηματοδοτήθηκε το κίνημα κατά των εκτρώσεων

Ποια είναι η ταυτότητα των 19 χριστιανικών σωματείων πίσω από την καμπάνια «Αφήστε με να Ζήσω!» που ήταν υπεύθυνη για τις αφίσες σε σταθμούς του μετρό της Αθήνας πριν από έναν μήνα; Πού βρήκαν τα χρήματα για μία τέτοια εκστρατεία;
Χρόνος ανάγνωσης: 
22
'

Στις 13 Ιανουαρίου μία αφίσα «υπέρ της ζωής» (και κατά των εκτρώσεων) με υπογραφή «αφήστε με να ζήσω!» και παραπομπή σε σχετικό site, έκανε την εμφάνισή της σε αρκετούς σταθμούς του μετρό της Αθήνας. Στο κέντρο της βρισκόταν η φωτογραφία ενός σχηματισμένου εμβρύου (10 εβδομάδων σύμφωνα με τη λεζάντα), η οποία πλαισιωνόταν από διάφορους ισχυρισμούς, όπως ότι από τη 18η ημέρα χτυπά η καρδιά του και ότι από τη 10η εβδομάδα νιώθει πόνο. Μότο της αφίσας ήταν η προτροπή «διάλεξε τη ζωή». Το μήνυμα (και το υπονοούμενο) της καμπάνιας προκάλεσε σάλο στα κοινωνικά δίκτυα διχάζοντας την κοινή γνώμη: από πολλούς χαρακτηρίστηκε «μεσαιωνικό», ενώ άλλοι υιοθέτησαν το σκεπτικό της αφίσας αμφισβητώντας ευθέως το νομικά κατοχυρωμένο δικαίωμα των γυναικών στη διακοπή μιας ανεπιθύμητης εγκυμοσύνης.

Η αντίδραση του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών ήταν άμεση. Σε ανακοίνωση που εξέδωσε το απόγευμα της ίδιας ημέρας ανέφερε ότι «οι καμπάνιες που γίνονται στους δημόσιους χώρους δεν πρέπει να διχάζουν την κοινή γνώμη ούτε ασφαλώς να προσβάλουν γυναίκες που έχουν αναγκαστεί να κάνουν μια τέτοια δύσκολη επιλογή στη ζωή τους». Κάλεσε τη διοίκηση της ΣΤΑΣΥ να εξηγήσει το σκεπτικό με το οποίο επέτρεψε μια τέτοια καμπάνια και ζήτησε να εξαντληθεί κάθε περιθώριο για να κατέβουν το συντομότερο οι αφίσες από τους χώρους του Μετρό, όπως κι έγινε το ίδιο βράδυ. Η κίνηση αυτή πυροδότησε έναν νέο γύρο δημόσιου διαλόγου και αντιπαράθεσης περί «ελευθερίας λόγου και έκφρασης», ο οποίος τροφοδοτήθηκε κυρίως από υπέρμαχους της καμπάνιας, ενώ εργαλειοποιήθηκε και από το ίδιο το «κίνημα υπέρ της ζωής», το οποίο, όπως γράφει στο site του, απαρτίζεται από 19 ορθόδοξα χριστιανικά σωματεία και έχει τη στήριξη της Ανώτατης Συνομοσπονδίας Πολυτέκνων Ελλάδας (ΑΣΠΕ).

Ποια είναι η ΑΣΠΕ
Η ΑΣΠΕ ιδρύθηκε το 1931 και είναι το ανώτατο συνδικαλιστικό όργανο των πολυτέκνων της χώρας, που «προασπίζεται τον θεσμό της οικογένειας και αγωνίζεται για τη διατήρηση των ελληνικών παραδόσεων, τη διάδοση των αρχών του ελληνοχριστιανικού πολιτισμού, καθώς και για την αφύπνιση όλων των δυνάμεων της χώρας, για την επίλυση του δημογραφικού προβλήματος».

Πίσω από την αφίσα: Τα έσοδα, οι θέσεις και η διείσδυσή τους

Σε αυτό το ρεπορτάζ δεν θα ασχοληθούμε με το αν καλώς αναρτήθηκαν οι αφίσες ή αν ήταν σωστό να κατέβουν, ούτε με τους ισχυρισμούς που επικαλείται το «κίνημα υπέρ της ζωής» και το κατά πόσο αληθεύουν – αναλυτική ανασκόπηση έκαναν τα Ελληνικά Hoaxes, καταλήγοντας ότι τα στοιχεία που παρουσιάζονται αποτελούν παραποίηση των πραγματικών επιστημονικών δεδομένων. Αυτό που επιχειρούμε εδώ είναι να απαντήσουμε στο ερώτημα που διατυπώθηκε από πολλά χείλη: ποια είναι αυτά τα σωματεία πίσω από την καμπάνια κατά των αμβλώσεων και πιο ειδικά «πού βρήκαν τα χρήματα για μία τέτοια εκστρατεία».

Τα σωματεία αυτά δεν είναι νεόκοπα· αντιθέτως τα περισσότερα υπάρχουν εδώ και δεκαετίες, ενώ κάποια είναι παρακλάδια των θρυλικών παραεκκλησιαστικών χριστιανικών αδελφοτήτων «Ζωή» και «Σωτήρ». Όπως μάλιστα προκύπτει από την έρευνα του inside story, ορισμένα έχουν συγκεντρώσει τα τελευταία χρόνια εκατομμύρια ευρώ από δωρεές υποστηρικτών τους ή από τις πωλήσεις και τις συνδρομές των εντύπων και των βιβλίων τους, ενώ άλλα έχουν ενισχυθεί οικονομικά από Νομικά Πρόσωπα Δημοσίου Δικαίου, όπως π.χ. τον Ιατρικό Σύλλογο Αθηνών.

Ο ακραία συντηρητικός τους λόγος, είτε εκφράζεται συλλογικά είτε μεμονωμένα, δεν περιορίζεται στην πλήρη αντίθεση στις εκτρώσεις. Συχνά τα σωματεία αυτά διατυπώνουν εθνικιστικές θέσεις, υιοθετούν αλυτρωτική ρητορική και μεταχειρίζονται το εργαλείο της συνωμοσιολογίας με εχθρό τη «Νέα Τάξη Πραγμάτων». Στο φάσμα της αρθρογραφίας τους, που κηρύττει τον ορθόδοξο φονταμενταλισμό και τη μισαλλοδοξία, τη θέση τους βρίσκουν και αντισημιτικά και ρατσιστικά κείμενα – ιδίως σε δορυφορικά blogs και ιστοσελίδες.

Τα συγκεκριμένα 19 ορθόδοξα χριστιανικά σωματεία (ή υποομάδες τους), που συχνά υπογράφουν και ως Ορθόδοξα Χριστιανικά Σωματεία Αθηνών (ΟΧΣΑ), είναι τα ίδια χριστιανικά σωματεία που:

  • Καλούσαν επανειλημμένως σε μαζικές κινητοποιήσεις κατά της συμφωνίας των Πρεσπών, οργανώνοντας μεταφορά διαδηλωτών με πούλμαν
  • Διοργάνωσαν συλλαλητήριο στο κέντρο της Αθήνας κατά των νέων Θρησκευτικών με τη συμμετοχή αρκετού κόσμου
  • Χαρακτηρίζουν σε Δελτίο Τύπου εθνομάρτυρα τον Κωνσταντίνο Κατσιφά κάνοντας λόγο για ξεχασμένο βορειοηπειρωτικό ζήτημα
  • Την προηγούμενη Κυριακή 9 Φεβρουαρίου πραγματοποίησαν ημερίδα σε κεντρικό ξενοδοχείο της Αθήνας με θέμα «Σύγχρονη Παιδεία και Ελληνορθόδοξη Παράδοση», όπου μεταξύ των θεματικών ήταν και οι ανησυχίες τους για τη σεξουαλική αγωγή κατά την προσχολική και πρώτη σχολική ηλικία.

Μάλιστα, στα τέλη Ιανουαρίου το υπουργείο Παιδείας με έγγραφό του καλούσε τις αρμόδιες Διευθύνσεις Εκπαίδευσης να ενημερώσουν όλους τους εκπαιδευτικούς της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, καθώς και τους μαθητές των 15μελών Μαθητικών Συμβουλίων Λυκείων της Περιφέρειας Αττικής για την εν λόγω ημερίδα. Μετά τον σάλο που προκλήθηκε, το σχετικό έγγραφο ανακλήθηκε με εντολή της υπουργού Νίκης Κεραμέως.

Σε λίγες μέρες, στις 16 Φεβρουαρίου, τα αδελφά Ορθόδοξα Χριστιανικά Σωματεία Θεσσαλονίκης πραγματοποιούν εκδήλωση «με την ευλογία της Ιεράς Μητροπόλεως Θεσσαλονίκης» στο Βελλίδειο Συνεδριακό Κέντρο με κεντρικό τίτλο «Εμείς δεν συμφωνήσαμε» και θεματολογία τη συμφωνία των Πρεσπών, «τη λαθρομετανάστευση» και το δημογραφικό.

Συχνά κάποια από τα σωματεία πίσω από το κίνημα «Αφήστε με να ζήσω» τάσσονται κατά της εκκλησιαστικής ιεραρχίας (π.χ. στην αναγνώριση της αυτοκεφαλίας της Ουκρανικής Εκκλησίας) και δεν ταυτίζονται με τις επίσημες θέσεις της Εκκλησίας σε θέματα βιοηθικής (π.χ. τη δωρεά οργάνων, την οποία η Εκκλησία στηρίζει υπό την προϋπόθεση της συνειδητής συναίνεσης του δότη), όμως στο θέμα των αμβλώσεων φαίνεται να υπάρχει σύμπνοια μεταξύ χριστιανικών σωματείων και επίσημης Εκκλησίας, η οποία εξάλλου καθιέρωσε το 2019 ημέρα προστασίας αγέννητου παιδιού έπειτα από αίτημα του «Αφήστε με να ζήσω». Μετά τον σάλο με τις αφίσες, στις αρχές Φεβρουαρίου η Διαρκής Ιερά Σύνοδος εξέφρασε τη θεολογική της θέση ότι «θεωρεί την εκουσία έκτρωση ως φόνο και δεν την αποδέχεται».

Το κίνημα «Αφήστε με να ζήσω»

Το «Αφήστε με να Ζήσω» είναι το σχήμα-ομπρέλα της εκστρατείας κατά των αμβλώσεων. Σε φυλλάδιά του αυτοπροσδιορίζεται ως «κίνημα υπέρ της ζωής και κατά των εκτρώσεων», το οποίο τάσσεται δογματικά κατά των αμβλώσεων ακόμη και σε περίπτωση βιασμού, διαγνωσμένης ασθένειας/ανωμαλίας του εμβρύου ή σε περίπτωση που κινδυνεύει η ζωή της κυοφορούσας. Στο site του φιλοξενεί άρθρα που χαρακτηρίζουν τον νόμο 1609 του 1986 για τη νομιμοποίηση των εκτρώσεων στη χώρα μας ως «εθνοκτόνο» ζητώντας την κατάργησή του και την απαγόρευση όλων των αμβλώσεων ανεξαιρέτως, ενώ μαχεται μέχρι και την αντισύλληψη, βάζοντας στο στόχαστρο γιατρούς, φαρμακοποιούς και κέντρα οικογενειακού προγραμματισμού.

Τα τελευταία δύο χρόνια το κίνημα «Αφήστε με να ζήσω» είναι αρκετά δραστήριο. Διοργανώνει συνέδρια και εκδηλώσεις ανά την Ελλάδα και προβαίνει ακόμη και σε δημοσιεύσεις στον Τύπο με τον μανδύα ρεπορτάζ και πληρωμένες καταχωρήσεις στο facebook για τη διάδοση του μηνύματος και των σκοπών του.

Σε αντίθεση με τις αναχρονιστικές θέσεις που πρεσβεύει, το «Αφήστε με να Ζήσω» δίνει το παρών και σε πιο σύγχρονα κανάλια επικοινωνίας. Έτσι, εκτός από το facebook, όπου έχει ενεργή παρουσία (με τους διαχειριστές της σελίδας να μην αφήνουν αναπάντητο σχεδόν κανένα από τα επικριτικά σχόλια στις αναρτήσεις της), το κίνημα διατηρεί λογαριασμούς και σε άλλες πλατφόρμες social media, όπως στο Instagram, το Vimeo και το Twitter.

Το «Αφήστε με να Ζήσω», όπως γράφει και στο site του, συστεγάζεται και συνεργάζεται με την Πανελλήνια Ένωση Φίλων των Πολυτέκνων (ΠΕΦΙΠ) και το παράρτημά της, τον Πανελλήνιο Σύνδεσμο Προστασίας Αγέννητου Παιδιού (ΠΑΣΥΠΑΠ), στα (μικρά) γραφεία που διατηρεί η πρώτη εδώ και δεκαετίες στο ισόγειο πολυκατοικίας σε κεντρικό δρόμο της Αθήνας. Με την ΠΕΦΙΠ, εκτός από τα λίγα τετραγωνικά μέτρα του γραφείου, μοιράζονται και τους ίδιους τηλεφωνικούς αριθμούς. Κάτω από την ίδια στέγη βρίσκεται και ο Σύλλογος «Άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης» που έχει τον ίδιο ιδρυτή με την ΠΕΦΙΠ και βρίσκεται κι αυτός στη λίστα των ορθοδόξων χριστιανικών σωματείων που στηρίζουν την εκστρατεία κατά των εκτρώσεων.

To site του κινήματος «Αφήστε με να ζήσω» δημιουργήθηκε το 2017, ωστόσο το σύνθημα/μότο «αφήστε με να ζήσω» (με το σχετικό γραφικό) συνοδεύει αναρτήσεις χριστιανικών blogs τουλάχιστον από το 2012. Σε μία από αυτές τις αναρτήσεις υπάρχει η εξής αναφορά: «Καλύτερα μια μητέρα να γεννήσει ένα παιδί, να το βαπτίσει και μετά να το σκοτώσει, παρά να κάνει έκτρωση», φράση η οποία αποδίδεται από την συντάκτρια της ανάρτησης στον Άγιο Παΐσιο.

Τα 19 ορθόδοξα χριστιανικά σωματεία
  • Η Πανελλήνια Ένωση Φίλων των Πολυτέκνων

Λίγο πριν την εμφάνιση της επίμαχης αφίσας στο μετρό της Αθήνας, ένα από τα 19 Ορθόδοξα Χριστιανικά Σωματεία Αθηνών (ΟΧΣΑ) πίσω από το κίνημα «Αφήστε με να ζήσω», η Πανελλήνια Ορθόδοξη Ένωση (που εκδίδει την εφημερίδα Ορθόδοξος Τύπος), ανάρτησε στην ιστοσελίδα της (και στη συνέχεια κατέβασε) ένα κείμενο εν είδει επιστολής-έκκλησης για οικονομική στήριξη. Σε αυτό αναφέρονται κάποιες πληροφορίες σχετικά με το κόστος της καμπάνιας: «Ἀὐτή ἡ προσπάθεια θά κοστίσει γύρω στίς €4.500 [...] Δυστυχῶς, δέν ὑπάρχουν καθόλου χρήματα στό ταμεῖο τοῦ “Ἀφῆστε με νά ζήσω!” καί ὅ,τι ἔξοδα ἔγιναν γιά τίς μέχρι τώρα ἐκδηλώσεις στήν ἐπαρχία (φυλλάδια, ἀφίσες, κάποια ἔξοδα μετάβασης) ἔχουν καλυφθεῖ ἀπό τό μέλος τῶν ΟΧΣΑ, τήν ΠΕΦΙΠ, ἡ ὁποία θά καλύψει καί γι’ αὐτή τήν προσ­πάθεια ἕνα μεγάλο μέρος. Κάνουμε, λοιπόν, ἔκκληση στήν ἀγάπη σας καί σᾶς παρακαλοῦμε νά προσφέρετε ὅ,τι μπορεῖτε περισσότερο, ὥστε νά συγκεντρωθεῖ τό ποσό τῶν €2.700 (ἀφορᾶ μόνο τήν ἐνοικίαση τῶν χώρων τοῦ Metro). Σεβαστοί πατέρες καί ἀγαπητοί ἀδελφοί, εἶναι πιστεύουμε περιττό νά ἐπισημάνουμε ὅτι αὐτή ἡ καμπάνια, ὑπέρ τῆς ζωῆς τοῦ ἀγέννητου παιδιοῦ, εἶναι πολύ σημαντική, γιατί θά τή δοῦν ἑκατοντάδες χιλιάδες μετακινούμενοι μέ τούς συρμούς τοῦ Metro». Το ποσό αυτό επιβεβαιώνεται και από την ΣΤΑΣΥ.

Με βάση το κείμενο, η Πανελλήνια Ένωση Φίλων Πολυτέκνων (ΠΕΦΙΠ), αποτελεί έως τώρα αν όχι τον μοναδικό, τότε σίγουρα τον βασικό χρηματοδότη των δράσεων του κινήματος «Αφήστε με να Ζήσω», λειτουργώντας ως «κεντρικό ταμείο».

Όπως διαβάζουμε στο site της, η ΠΕΦΙΠ ιδρύθηκε από τον Ἁγιορείτη Μοναχό Νικόδημο Μπιλάλη, ο οποίος (όπως και ο θείος του, αρχιμανδρίτης Σπυρίδων Μπιλάλης) είχε υπάρξει μέλος της χριστιανικής αδελφότητας «Ζωή» από όπου αποχώρησε μετά τη διάσπασή της. Η ΠΕΦΙΠ ιδρύθηκε το 1969 ὡς «ἄτυπη Ὁμάδα Φιλοπολυτέκνων» καί το 1972 έγινε σύλλογος μέ νομική ὑπόσταση. Ο π. Νικόδημος διετέλεσε Α’ Αντιπρόεδρος έως και τον θάνατό του το 2014. Πρόεδρος είναι ο Αντωνίου Αντώνιος, τέως διευθυντής τραπέζης. Το 1977 η ΠΕΦΙΠ προχώρησε στην ἔκδοση του περιοδικοῦ «Φίλοι των Πολυτέκνων», που πλέον ονομάζεται «Ελληνορθόδοξη Πολύτεκνη Οικογένεια» και αποστέλλεται δωρεάν σε «ὅλους τούς ἑλληνορθοδόξους Ἱ. Ναούς, Ἱ.Μονές καί Κοινότητες ἁπανταχοῦ Γῆς μέ τήν εὐλογία καί σύσταση τῆς Ἱεραρχίας τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος». Κύριος άξονας του περιοδικού πάντα «ὑπῆρξε τό αἰώνιο τρίπτυχο Θρησκεία (Ὀρθοδοξία), Πατρίδα, Οἰκογένεια». Εκδίδεται κάθε τρεις μήνες και «κυκλοφορεῖται σέ 850.000 φύλλα ἐτησίως».

«Σκοπός του Συλλόγου υπήρξε και παραμένει η ηθική και υλική συμπαράσταση των απόρων κυρίως Υπερπολυτέκνων Οικογενειών δια μέσου των προαιρετικών εισφορών-δωρεών των Φίλων των Πολυτέκνων. Αλλ’ ενώ μέχρι το τέλος του 1978 ο αριθμός των γνωστών στον Σύλλογο Υπερπολυτέκνων Οικογενειών ήταν σχετικά μικρός, περίπου 200, όπως και τα έσοδα του Συλλόγου ήταν περιορισμένα, έκτοτε υπήρξε κατακόρυφη σχεδόν αύξηση τόσο του αριθμού των Υπερπολυτέκνων Οικογενειών όσο και των εκ δωρεών εσόδων του Συλλόγου. Και αυτό έγινε και συνεχίζεται χάρη στην έκδοση και δωρεάν κυκλοφορία του γνωστού τριμηνιαίου περιοδικού του Συλλόγου», γράφει η ΠΕΦΙΠ.

Με τα λόγια του ιδρυτή της, «επίσης σπουδαίο έργο του συλλόγου είναι η διάσωση από απειλούμενες εκτρώσεις αγέννητων παιδιών, καθώς και η γέννηση παιδιών έπειτα από τη γινόμενη ζωντανή ενημέρωση της ΠΕΦΙΠ δια μέσου του περιοδικού μας». Η ΠΕΦΙΠ θεωρεί την αντισύλληψη «αμαρτωλή», και χαρακτηρίζει το διαζύγιο «αφύσικο, άδικο και αντικοινωνικό».

Η προσφορά της στους πολυτέκνους έγκειται μεταξύ άλλων σε «Ἔκτακτα καί τακτικά βοηθήματα σέ ΧΡΗΜΑΤΑ. Προσφορά σέ ΕΙΔΗ (ρουχισμοῦ, τροφίμων, οἰκιακῶν σκευῶν, σχολικῶν εἰδῶν κλπ.). Πληρωμή ἐνοικίων, πρόληψη ἐξώσεων, διακοπῆς ἠλεκτρικοῦ φωτός, νεροῦ, τηλεφώνου. Ἀποφυλακίσεις καί προλήψεις πλειστηριασμῶν γιά χρέη καί δάνεια ληξιπρόθεσμα καί συνήθως ὑπέρογκα (ἀπό τόκους ὑπερημερίας). Μαθητικά καί σπουδαστικά βοηθήματα-ὑποτροφίες σέ παιδιά Πολυτέκνων, μάλιστα ἀριστοῦχα καί ἐπιμελῆ, ἀλλά καί βοηθήματα γιά τήν οἰκογενειακή ἀποκατάσταση παιδιῶν Πολυτέκνων, ἰδιαίτερα κοριτσιῶν. Εἰδική προστασία σέ ἄγαμες μητέρες-κόρες Πολυτέκνων ἤ μή, γιά πρόληψη ἐκτρώσεων, γάμο-στεφάνωμα, βάπτιση παιδιῶν κ.λπ.».

Όπως αναφέρεται στο τελευταίο αναρτημένο τεύχος του περιοδικού της ΠΕΦΙΠ, «10.000 Ὑπερπολύτεκνες καί Πολύτεκνες Οἰκογένειες ἔχουν ἐνισχυθεῖ ἀπό την Π.Ε.ΦΙ.Π. μέχρι σήμερα. 2.000 Ὑπερπολύτεκνες καί Πολύτεκνες Οἰκογένειες βρίσκονται στό ἐνεργό Μητρῶο μας, οἱ ὁποῖες ἐνισχύονται μέ ἔκτακτα ἤ τακτικά χρηματικά βοηθήματα, μέ ροῦχα, τρόφιμα, κ.ἄ., €15.000.000 περίπου ἔχουν δοθεῖ στίς Πολύτεκνες Οἰκογένειες γιά τίς ποικίλες ἀνάγκες τους».

Τα ποσά που έχουν συγκεντρωθεί από δωρεές και τα ποσά που έχουν δοθεί σε πολυτέκνους από ιδρύσεως του Συλλόγου είναι αδύνατον να διασταυρωθούν, πάντως με βάση τους δημοσιευμένους ισολογισμούς της ΠΕΦΙΠ για τα έτη 2013 και 2015-2018 (λείπει το 2014), προκύπτει ότι τις συγκεκριμένες πέντε χρονιές συγκέντρωσε συνολικά από δωρεές το διόλου ευκαταφρόνητο ποσό των €3.795.765. Οι συνδρομές των μελών ήταν αθροιστικά μόλις €1.095. Την ίδια περίοδο, τα βοηθήματα σε πολύτεκνες οικογένειες ανήλθαν αθροιστικά στα €1.889.130,56. Οι αποδοχές του προσωπικού ξεπέρασαν τα €2.072.800, ενώ η έκδοση του περιοδικού κόστισε και για τα πέντε έτη €469.119,46. Στο τέλος του 2018, οι τραπεζικές καταθέσεις του Συλλόγου ανέρχονταν στα €236.313,57. Στην ιστοσελίδα της ΠΕΦΙΠ δεν υπάρχουν πληροφορίες αναφορικά με το ποιοι είναι οι δωρητές της.

Έτος Δωρεές Συνδρομές Μελών Τραπεζικές καταθέσεις Βοηθήματα σε πολύτεκνες οικογένειες Αποδοχές προσωπικού Έξοδα περιοδικού
2013 827.300,63 140 227.604,2 411.471,75 412.719,54 104.594,25
2014 Δεν δημοσιεύτηκαν Δεν δημοσιεύτηκαν Δεν δημοσιεύτηκαν Δεν δημοσιεύτηκαν Δεν δημοσιεύτηκαν Δεν δημοσιεύτηκαν
2015 806.231,2 160 138.245,61 341.524,93 411.575,5 91.318,61
2016 740.934,74 225 260.608,63 398.546,92 399.622,32 90.541,05
2017 680.008,86 400 277.831,47 378.031,18 431.954,45 93.700,07
2018 741.290,43 170 236.313,57 359.555,78 416.985,94 88.965,48
ΣΥΝΟΛΟ 3.795.765,86 1.095   1.889.130,56 2.072.857,75 469.119,46

Στη Διαύγεια οι μόνες οικονομικές ενισχύσεις που βρίσκουμε προς την ΠΕΦΙΠ είναι τον Δεκέμβριο του 2018 και τον Ιανουάριο του 2020 (€200 έκαστη) από το Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Θεσσαλονίκης. Επίσης υπάρχει αναρτημένη μία απόφαση του τότε υπουργείου Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης με ημερομηνία 14 Ιουνίου 2011, με την οποία –μεταξύ αρκετών άλλων– απορρίπτεται και το αίτημα της ΠΕΦΙΠ για χορήγηση ειδικής Πιστοποίησης ως φορέα παροχής υπηρεσιών κοινωνικής φροντίδας μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα, με την διευκρίνιση ότι «δεν υλοποιεί δράσεις κοινωνικής φροντίδας».

  • Ο Σύλλογος «Ο Άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης»

Ιδρύθηκε, όπως και η ΠΕΦΙΠ, από τον Ἁγιορείτη Μοναχό Νικόδημο Μπιλάλη, αλλά σε αντίθεση με την Πανελλήνια Ένωση Φίλων Πολυτέκνων, ο «Άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης», που υπάρχει από το 1971 «με κύριο σκοπό την τιμή και προβολή του εν Αγίοις Πατρός και Διδασκάλου ημών Νικοδήμου του Αγιορείτου, τη διάδοση των ψυχωφελεστάτων έργων Του, καθώς και την ανέγερση Ιερών Ναών προς τιμήν Του», φαίνεται πως τουλάχιστον τα τελευταία χρόνια συγκεντρώνει «ψίχουλα» από δωρεές. Από το 2013 έως και το 2018 το συνολικό ποσό ήταν μόλις €4.815 και οι συνδρομές μελών αθροιστικά έφτασαν τα €831. Στο τέλος του 2018 ο Σύλλογος «Άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης» είχε τραπεζικές καταθέσεις €3.290 και δάνεια ύψους €15.000.

Έτος Δωρεές Συνδρομές Μελών Τραπεζικές καταθέσεις Δάνεια
2013 1.276,1 121 15.200 0
2014 2.594.3 145 18.403,65 15.000
2015 202 100 840 0
2016 518 230 7.202,83 0
2017 111 105 1.386,59 0
2018 114 130 3.290,72 15.000
ΣΥΝΟΛΟ 4.815,4 831    
  • Η Ενωμένη Ρωμηοσύνη

Όπως γράφει στο site της, η Ενωμένη Ρωμηοσύνη είναι ένα σωματείο με γραφεία σε Θεσσαλονίκη και Αθήνα, που διαθέτει ηλεκτρονικό κατάστημα και εκδόσεις και, όπως προκύπτει από αναφορά του βουλευτή Νίκου Νικολόπουλου του 2015, εκπροσωπούσε τουλάχιστον εκείνη τη χρονιά τα συνεργαζόμενα ορθόδοξα χριστιανικά σωματεία της Θεσσαλονίκης. Με βάση τις αναρτήσεις της, εκτός από τις εκτρώσεις («αυτογενοκτονία του ελληνισμού» τις χαρακτηρίζει), τάσσεται και κατά των συναλλαγών με πλαστικό χρήμα και των νέων ηλεκτρονικών ταυτοτήτων. «Βάσει τοῦ καταστατικοῦ του, οἱ σκοποί τοῦ σωματείου εἶναι: ἡ βαθύτερη γνώση, ἡ βίωση, ἡ προάσπιση καί ἡ προβολή τῶν πνευματικῶν ἀξιῶν πού συνθέτουν τήν ταυτότητά μας καί χαρακτηρίζουν τήν ἰδιοπροσωπία μας ὡς Ὀρθόδοξων Ἑλλήνων». Οι αξίες αυτές είναι επιγραμματικά: η ελληνική ιστορία, ο θεσμός της οικογένειας, η ελληνική γλώσσα και η ελληνορθόδοξη παράδοση.

Όπως διευκρινίζεται, «τό σωματεῖο δέν σχετίζεται μέ κανένα τρόπο μέ τήν πολιτική. Ἀπό τό καταστατικό του δέν γίνονται δεκτά ὡς μέλη πολιτικά πρόσωπα ὅσο διάστημα ἀσχολοῦνται μέ τήν πολιτική. Τηρεῖ τούς νόμους, σέβεται τό δημοκρατικό πολίτευμα καί υἱοθετεῖ ἀπόλυτα τά χρηστά ἤθη. Δέν εἶναι ἀνταγωνιστικό ἤ ὑποκατάστατο ἄλλων κρατικῶν θεσμικῶν ὀργάνων ἤ –πολύ περισσότερο– ἐκκλησιαστικῶν. Δέν ἔχει κληρικούς ὡς μέλη οὔτε ναούς [...] Δέν εἶναι ἕνα νέο ἰδεολογικὸ ρεῦμα οὔτε ἕνα διαφορετικό κοινωνικό σύστημα οὔτε μία ὀργάνωση κοινωνική, πολιτική ἤ θρησκευτική. Εἶναι ἕνα ἁπλό κέντρο πού ἀποβλέπει στήν ἀπό κοινοῦ μελέτη καί προβολή τῶν πνευματικῶν μας ἀξιῶν, μέ νόμιμο καί δημοκρατικό τρόπο καί μέ κάθε σύγχρονο μέσο ἐπικοινωνίας (ραδιόφωνο, τηλεόραση, ἐκδόσεις, διαδίκτυο, ἐκδηλώσεις)».

Στο site της Ενωμένης Ρωμηοσύνης δεν υπάρχει αναρτημένο το καταστατικό της, ούτε κάποια πληροφορία για τους ιδρυτές της, τα τακτικά της μέλη (που έχουν ισόβια θητεία) και τα πρόσωπα που απαρτίζουν το Διοικητικό της Συμβούλιο. Επίσης, δεν υπάρχει κανένας δημοσιευμένος ισολογισμός του σωματείου στο αντίστοιχο τεύχος ΦΕΚ. Η μόνη Ελληνική Ρωμηοσύνη που βρέθηκε είναι μία μονοπρόσωπη εκδοτική εταιρεία περιορισμένης ευθύνης με την ίδια διεύθυνση στη Θεσσαλονίκη, η οποία ιδρύθηκε το 2010 και τέθηκε σε λύση και εκκαθάριση το 2014. Στους καταστατικούς σκοπούς της μεταξύ άλλων ήταν η «συνεργασία με το Σωματείο που εδρεύει στη Θεσσαλονίκη με την επωνυμία “Ενωμένη Ρωμηοσύνη”» και με βάση τον τελευταίο δημοσιευμένο ισολογισμό πριν την εκκαθάριση, συγκεκριμένα για τη χρήση 2011, οι πωλήσεις της ήταν μόλις €11.657 και οι ζημίες €4.295.

  • Οι χριστιανικές ενώσεις γυναικών

Πέντε από τα 19 χριστιανικά ορθόδοξα χριστιανικά σωματεία πίσω από το «Αφήστε με να ζήσω» βρίσκονται στην ίδια διεύθυνση στο κέντρο της Αθήνας και έχουν το ίδιο τηλέφωνο, το οποίο φαίνεται πως δεν χρησιμοποιείται πλέον (δεν συνδέεται η γραμμή) και μάλλον έχουν εξελιχθεί σε σωματεία-σφραγίδα. Πρόκειται για τα: Ένωση Επιστημόνων Γυναικών, Μητέρες Επιστήμονες Πολύτεκνες, Μουσική Συντροφιά, Πανελλήνια Ένωση Γυναικών και Σύνδεσμος Ορθοδόξων Γυναικών Ευρώπης. Την ίδια οδό και αριθμό δηλώνει και η Ομοσπονδία Γυναικείων Σωματείων (ΟΓΥΣΩ), την οποία και απαρτίζουν, όπως προκύπτει από επιστολές που έχουν στείλει στο παρελθόν στην πολιτειακή και πολιτική ηγεσία:

Ούτε τα σωματεία ούτε η ομοσπονδία τους έχουν δημοσιευμένο κάποιο οικονομικό στοιχείο, ούτε υπάρχει αναρτημένη κάποια οικονομική ενίσχυση υπέρ τους στη Διαύγεια. Μόλις τρία εξάλλου έχουν δικό τους site ή blog, που μπορεί να έχει ακόμη και 10 χρόνια να ενημερωθεί. Το μόνο που είναι δημοσιοποιημένο (σε έγγραφο που κατατέθηκε στη Βουλή το 2018) είναι η χρηματοδότηση €4.000 που είχε λάβει το 2005 η ΟΓΥΣΩ από τη Γενική Γραμματεία Ισότητας των Φύλων.

Σύμφωνα με δημοσίευμα του Ριζοσπάστη, τον Μάρτιο του 1999 η Αρχιεπισκοπή Αθηνών σε συνεργασία με την Ένωση Επιστημόνων Γυναικών, την Πανελλήνια Ένωση Γυναικών, τις Μητέρες Επιστήμονες Πολύτεκνες και τον Σύνδεσμο Ορθοδόξων Γυναικών Ευρώπης είχε διοργανώσει εκδήλωση αφιερωμένη στην Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας με ομιλητή τον Αρχιεπίσκοπο Χριστόδουλο.

  • Η Πανελλήνια Ορθόδοξη Ένωση

Όπως διαβάζουμε στο site του περιοδικού της, η Πανελλήνιος Ορθόδοξος Ένωσις (ΠΟΕ) ιδρύθηκε τον Νοέμβριο του 1958 από τον Αρχιμανδρίτη π. Χαράλαμπο Βασιλόπουλο. «Σκοπὸς τοῦ Σωματείου εἶναι ἡ διὰ παντὸς νομίμου μέσου ἀντιμετώπισις τῶν ποικιλωνύμων αἱρέσεων, ὡς καὶ τῶν ἀντιχριστιανικῶν ἐν γένει συστημάτων». Εδρεύει στην Αθήνα και από το 1961 «ἐκδίδει τὴν ἑβδομαδιαίαν ἐκκλησιαστικὴν ἐφημερίδα ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΤΥΠΟΣ, διάφορα ἐκκλησιαστικὰ βιβλία καὶ ἔντυπα». Επίσης οργανώνει διαλέξεις στην Αθήνα. Με βάση τους δημοσιευμένους ισολογισμούς των τελευταίων ετών (2013-2018), τα έσοδα της ΠΟΕ προέρχονται πρωτίστως από τις πωλήσεις και κυρίως τις συνδρομές της εφημερίδας (συνολικά €734.039) και δευτερευόντως από τις πωλήσεις βιβλίων (συνολικά €330.855), ενώ από κοντά ακολουθούν και οι ενισχύσεις που λαμβάνει (συνολικά €284.890). Το άθροισμα όλων στην εξεταζόμενη εξαετία ανέρχεται στο €1.351.730.

Έτος Πωλήσεις βιβλίων Πωλήσεις & συνδρομές εφημερίδας Συνδρομές μελών σωματείου Ενισχύσεις
2013 71.095,36 140.410,46 500 32.464,5
2014 59.847,63 125.064,76 540 45.660
2015 50.414,1 126.834,47 245 53.294,91
2016 53.842,51 115.589,13 285 52.195,42
2017 52.655,51 112.979,16 130 50.533,47
2018 43.000,54 113.161,51 245 50.741,71
ΣΥΝΟΛΟ 330.855,65 734.039,49 1.945 284.890,01

Στο site της ΠΟΕ δεν υπάρχει κάποια διευκρίνιση για την προέλευση των αναφερόμενων ενισχύσεων, ούτε στη Διαύγεια βρήκαμε κάποια ανάρτηση για λήψη οικονομικής ενίσχυσης από δημόσιο φορέα ή οργανισμό.

  • Η Εστία Πατερικών Μελετών

Η Εστία Πατερικών Μελετών είναι μία αστική μη κερδοσκοπική εταιρεία που ιδρύθηκε το 2011 στο Μαρούσι και, όπως γράφει στο site της, «ἀπαρτίζεται ἀπό τέσσερις ἱερεῖς, μαχίμους ἐφημερίους, καί ἕναν λαϊκό, δικηγόρο παρ’Ἀρείῳ Πάγῳ. [...] Προσφέρει ὀρθόδοξες τοποθετήσεις καί ἀντιδρᾶ μέσα στά ἐκκλησιολογικά καί νόμιμα πλαίσια ἔναντι τῶν πολλῶν προκλήσεων πού συναντῶνται καθημερινά στό καθημερινό περιβάλλον καί στήν πατρίδα μας εὐρύτερα». [...] Δραστηριοποιούμαστε μέ ἡμερίδες, συλλαλητήρια, διαλέξεις, ἐκπομπές, κείμενα καί κηρύγματα, ἀλλά καί πληροφοροῦμε-ἐνημερώνουμε ἠλεκτρονικά γιά τίς θέσεις μας». Η ενημέρωση γίνεται μέσω της ιστοσελίδας της και ακόμη τεσσάρων ιστολογίων (Ορθόδοξο Παρατηρητήριο, Αναβάσεις, Ψήγματα Ορθοδοξίας και Νέα Πρωΐα).

Ενδεικτικά, η Ένωση Πατερικών Μελετών έχει διοργανώσει εκδηλώσεις (κάποιες και από κοινού με την Ενωμένη Ρωμηοσύνη) με τίτλους όπως: «Yoga; Ευχαριστώ δεν θα πάρω», «Κατάργηση Μετρητῶν-τέλος τῆς ἐλευθερίας:Ὁδεύοντας πρός τόν ὁλοκληρωτισμό» και «Μεταμοσχεύσεις: δωρεά ή αφαίρεση ζωής;», όπου μεταξύ άλλων, όπως έγραφε η Καθημερινή, έγινε λόγος για ιατρική τύπου Μένγκελε και «αρπαγή οργάνων».

Η εν λόγω ΑΜΚΕ δεν έχει δημοσιευμένα οικονομικά στοιχεία, ούτε υπάρχει αναρτημένο στο site της το καταστατικό της. Ενδιαφέρον ωστόσο παρουσιάζει ότι από το 2013 έως και φέτος η Εστία Πατερικών Μελετών, που εκτός από τις αμβλώσεις και μορφές αντισύλληψης είναι κάθετα αντίθετη με τη δωρεά οργάνων («Αρνούμαι να μετατραπώ σε ανθρώπινα ανταλλακτικά» γράφει μπάνερ στο site της) και στο blog της βρίσκει κανείς κείμενο με τίτλο «Το φάρμακο του καρκίνου είναι το Αγίασμα της Παναγιάς!», έχει λάβει συνολική οικονομική ενίσχυση €4.500 από τον Ιατρικό Σύλλογο Αθηνών.

Πρόεδρος του ΙΣΑ τα χρόνια αυτά (από το 2011 συγκεκριμένα) είναι ο Γιώργος Πατούλης, νυν περιφερειάρχης Αττικής και πρώην δήμαρχος Αμαρουσίου, ο οποίος είχε χαιρετίσει την ίδρυση της Εστίας Πατερικών Μελετών μιλώντας σε σχετική εκδήλωση που είχε πραγματοποιηθεί στο δημαρχείο Αμαρουσίου. Έκτοτε, ο Δήμος Αμαρουσίου παραχωρεί τακτικά αίθουσά του (μέχρι και πριν από λίγες εβδομάδες) για εκδηλώσεις της Εστίας Πατερικών Μελετών, ακόμη και για την κοπή της πρωτοχρονιάτικης πίτας της, ενώ το 2018 είχε καλύψει και μέρος του κόστους διοργάνωσης (€314 συν ΦΠΑ για ηχεία και φώτα). Μία από τις εκδηλώσεις που φιλοξενήθηκαν στο δημαρχιακό μέγαρο την ίδια χρονιά, ήταν για παράδειγμα η ομιλία του Κώστα Κυριακού – γνωστού από τη δίκη των πέντε στελεχών της μειονοτικής οργάνωσης «Ομόνοια» που διεξήχθη το 1994 στην Αλβανία, μετά τη δολοφονική ένοπλη επίθεση της παρακρατικής οργάνωσης «Μέτωπο Απελευθέρωσης Βορείου Ηπείρου» (ΜΑΒΗ) σε αλβανικό στρατόπεδο. Θέμα της ομιλίας του κ. Κυριακού στο Μαρούσι ήταν: «Βόρεια Ήπειρος γη ελληνική! Τότε και σήμερα». Την πρόσκληση της εκδήλωσης είχε αναρτήσει ο Γιώργος Πατούλης και στο προσωπικό του blog.

Ο κ. Πατούλης εκτός από τα εγκαίνια, έχει δώσει το παρών και σε άλλες εκδηλώσεις της Εστίας Πατερικών Μελετών, όπως αυτή που πραγματοποιήθηκε τον Ιανουάριο του 2012 στο Πολεμικό Μουσείο.

  • Η Πανελλήνια Ένωση Θεολόγων

Με βάση τα λιγοστά που αναφέρει στο site της, η Πανελλήνια Ένωση Θεολόγων (ΠΕΘ) «είναι επιστημονική ένωση, επιστημονικό και συνδικαλιστικό Σωματείο και ιδρύθηκε το 1950». Ακόμα «περιλαμβάνει στις τάξεις της τον μεγαλύτερο αριθμό των ορθοδόξων θεολόγων της χώρας μας και εξακολουθεί την κατά το καταστατικό δραστηριότητά της».

Σύμφωνα με τον σχετικό νόμο (1264/1982), μεταξύ των πόρων των συνδικαλιστικών οργανώσεων συγκαταλέγονται τα δικαιώματα εγγραφής, οι συνδρομές και οι εθελοντικές εισφορές των μελών τους, τα εισοδήματα από την αξιοποίηση της περιουσίας που τυχόν κατέχουν, τα έσοδα δωρεών, κληρονομιών, κληροδοσιών και διαφόρων εκδηλώσεων και εορτών. Το καταστατικό της ΠΕΘ δεν είναι αναρτημένο στην ιστοσελίδα της, ούτε υπάρχουν στοιχεία σχετικά με τα έσοδά της, πάντως οι συνδρομές είναι €5/έτος για τα μη διορισμένα μέλη της και €10 ετησίως για τα διορισμένα μέλη της.

Πληροφορίες για τον αριθμό των μελών της ΠΕΘ περιλαμβάνονται στην αίτηση που είχε υποβάλει τον Μάιο του 2016 ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, με την οποία ζητούσε τη διάλυση του σωματείου «Πανελλήνιος Θεολογικός Σύνδεσμος ΚΑΙΡΟΣ για την αναβάθμιση της Θρησκευτικής Εκπαίδευσης». Βασική αφορμή για την αίτηση (η οποία απορρίφθηκε από το δικαστήριο) είχε σταθεί το γεγονός ότι το σωματείο Καιρός είχε ταχθεί υπέρ του πολυθρησκευτικού χαρακτήρα του μαθήματος των Θρησκευτικών, σε αντίθεση με την ΠΕΘ, που στηρίζει την αμιγώς χριστιανική ορθόδοξη διδακτέα ύλη ως άριστη παιδαγωγική μέθοδο ηθικής διδασκαλίας.

Όπως ανέφερε στην παραπάνω αίτηση (η οποία πλέον δεν είναι αναρτημένη στην ιστοσελίδα της), η ΠΕΘ αριθμούσε το 2016 «περί τα τρεις χιλιάδες εκατό (3.100) μέλη, πτυχιούχους των θεολογικών σχολών». Στο ίδιο κείμενο η ΠΕΘ επικαλείται και το ισχύον από το 1977 καταστατικό της, σύμφωνα με το οποίο μεταξύ των σκοπών της είναι: «Ο ευρύς θρησκευτικός και ηθικός διαφωτισμός του λαού μας για να λάβει αυτός πλήρη επίγνωση της αξίας της εν Χριστώ απολυτρώσεως και ζωής, ως και ο πλήρης και ηθικός διαφωτισμός της νεότητας».

Το ΣτΕ για τα θρησκευτικά
Με την άποψη της ΠΕΘ για τα θρησκευτικά συμφώνησε εν τέλει και το Συμβούλιο της Επικρατείας, στο οποίο είχε προσφύγει μαζί με άλλους για το μάθημα των Θρησκευτικών, καθώς τον Σεπτέμβριο του 2019 η ολομέλειά του έκρινε, κατά πλειοψηφία, ότι πρέπει να επιδιώκεται η ανάπτυξη της ορθόδοξης χριστιανικής συνείδησης και ότι το μάθημα αυτό απευθύνεται αποκλειστικά στους ορθόδοξους χριστιανούς μαθητές, ακυρώνοντας έτσι τα σχολικά προγράμματα του τέως υπουργού Παιδείας Κώστα Γαβρόγλου.

Στις 16 Ιανουαρίου 2020, η ΠΕΘ απέστειλε επιστολή προς τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη ζητώντας τη συμμόρφωση του υπουργείου Παιδείας προς τις αποφάσεις του ΣτΕ, κατηγορώντας παράλληλα την υπουργό Νίκη Κεραμέως ότι αρνείται να συνεργαστεί με την Πανελλήνια Ένωση Θεολόγων. Στην επιστολή αυτή ο αριθμός των μελών της από 3.100 το 2016 έχει μειωθεί στα «πάνω από 2.500».

  • Οι «θυγατρικές» των παραεκκλησιαστικών οργανώσεων «Ζωή» και «Σωτήρας»

Έξι από τις 19 υπογραφές της καμπάνιας «Αφήστε με να ζήσω» προέρχονται από χριστιανικούς συλλόγους και ενώσεις που έχουν άμεσους δεσμούς με τις άλλοτε κραταιές παραεκκλησιαστικές οργανώσεις της «Ζωής» και του «Σωτήρα».

Η οργάνωση «Ζωή»

Στις αρχές του 20ού αιώνα η Εκκλησία είχε ήδη κλονιστεί από διάφορα σκάνδαλα που έπληξαν την αξιοπιστία της. Έτσι το 1907, σε εμφανή αντιπαράθεση με την υφιστάμενη εκκλησιαστική ιεραρχία, ο Αρχιμανδρίτης Ευσέβιος Ματθόπουλος ιδρύει την οργάνωση «Ζωή», την οποία συγκροτεί ως αδελφότητα θεολόγων, δηλαδή ως άτυπη μοναστική αδελφότητα που τα μέλη της έχουν τις ίδιες δεσμεύσεις με αυτές που έχει ένας μοναχός (της πενίας, της παρθενίας και της υπακοής), αλλά δεν ζουν σε μοναστήρι και η αποστολή τους δεν είναι η προσευχή, αλλά το κοινωνικό έργο.

Η λογική της «Ζωής» έχει σαφείς επιρροές από τον προτεσταντισμό – δεν είναι τυχαίο ότι τα μέλη μεταξύ τους αποκαλούσαν την οργάνωση «το έργον», θυμίζοντας την καθολική οργάνωση Opus Dei (To Έργον του Θεού). Αρχικά αποτέλεσε μία μικρή αδελφότητα ανθρώπων που στην πορεία δημιουργούν πάρα πολλές θυγατρικές οργανώσεις και συλλόγους (νέων, γονέων, εκπαιδευτικών, γυναικών), οι οποίες μαζί με τη μητρική συγκροτούν τον Σύλλογο Εσωτερικής Ιεραποστολής «Ο Απόστολος Παύλος». Η μεγάλη άνοδος ξεκινάει την περίοδο της Κατοχής, όταν και οργάνωναν συσσίτια στα κατηχητικά σχολεία, έναν θεσμό που η «Ζωή» έφερε πρώτη στην Ελλάδα. Λόγω των συσσιτίων ο κόσμος αρχίζει να στέλνει μαζικά τα παιδιά του στο κατηχητικό, όπου γινόταν η στρατολόγηση. Η «Ζωή» στα χρόνια του Εμφυλίου υπήρξε βασικός εκφραστής της αντικομμουνιστικής ιδεολογίας, αναλαμβάνοντας (σε απευθείας συμφωνία με το παλάτι) το «πνευματικό μέρος του αντικομμουνιστικού αγώνος».

Μεταξύ των προσωπικοτήτων της ελληνικής διανόησης που έχουν περάσει από τις δομές οργανωμένης ευσέβειας της «Ζωής» συγκαταλέγονται ο σκηνοθέτης Θόδωρος Αγγελόπουλος, ο συγγραφέας Γιώργος Ιωάννου και ο καθηγητής φιλοσοφίας Χρήστος Γιανναράς. Από τον περίγυρο της «Ζωής» προήλθε βέβαια και ο Ιερώνυμος Κοτσώνης (στέλεχος της οργάνωσης), ο οποίος υπήρξε πρωθιερέας των ανακτόρων και διετέλεσε αρχιεπίσκοπος Αθηνών κατά τη διάρκεια της χούντας των Συνταγματαρχών.

Όπως γράφει ο Χρήστος Γιανναράς στο βιβλίο-μαρτυρία Καταφύγιο Ιδεών (εκδ. Ίκαρος): «Δεν ξέρω αν υπήρξε ποτέ στην Ελλάδα μεθοδικότερο και αποτελεσματικότερο οργανωτικό σχήμα από την κίνηση της Ζωής. Ίσως οι κομμουνιστές να υπερτερούσαν σε συνωμοτική οργάνωση και δομή, μα στην τεχνική της άγρας οπαδών και στο σχεδιασμό του ελέγχου των οπαδών η Ζωή ήταν ανυπέρβλητη».

Και ο «Σωτήρας»
Μετά από μία σειρά προστριβών εντός των δύο βασικών πόλων της «Ζωής», η οργάνωση διασπάται επεισοδιακά το 1960 και τα μέλη που αποχώρησαν ιδρύουν την Αδελφότητα Θεολόγων «Ο Σωτήρ». Όπως είχε πει ο Μητροπολίτης Κοζάνης Αμβρόσιος σε συνέδριο «το πέρασμα των οργανώσεων απετέλεσε την νόσο της Εκκλησίας. Η ύπαρξη των οργανώσεων είχε τραγικές συνέπειες για την ζωή του τόπου και της Εκκλησίας και μάλιστα όχι αποκλειστικά εντός των συνόρων».

Όσον αφορά τις οργανώσεις που υπογράφουν την καμπάνια «Αφήστε με να ζήσω», υπό την «πνευματική καθοδήγηση» της αδελφότητας θεολόγων «ο Σωτήρ» βρίσκονται:

  • Η Πανελλήνια Ένωση Γονέων «Η Χριστιανική Αγωγή» (ΓΕΧΑ)
  • Ο Σύλλογος Ορθοδόξου Ιεραποστολικής Δράσεως «Μέγας Βασίλειος», και
  • Ο φοιτητικός βραχίονας του «Μεγάλου Βασιλείου», με την ονομασία Χριστιανική Φοιτητική Δράση

Η ΓΕΧΑ διαθέτει, εκτός από μεγάλες εκτάσεις ανά την Ελλάδα οι οποίες χρησιμοποιούνται για παιδικές κατασκηνώσεις, περίπου 60 παραρτήματα στις περισσότερες πόλεις της Ελλάδας και σε αρκετές συνοικίες της Αθήνας. Στη ΓΕΧΑ και τον Μέγα Βασίλειο ανήκουν επίσης διάφορα οικοτροφεία για φοιτητές και φοιτήτριες σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη και Πάτρα (με τροφεία στα €300 τον μήνα), ενώ η Χριστιανική Φοιτητική Δράση έχει παραρτήματα σε 11 ελληνικές πόλεις και στην Λευκωσία και τη Λεμεσό.

Από το κίνημα «υπέρ της ζωής και κατά των εκτρώσεων», παρακλάδια της αδελφότητας θεολόγων «Η Ζωή» είναι:

  • Η Χριστιανική Ένωση Επιστημόνων
  • Η Χριστιανική Ένωση Εκπαιδευτικών Λειτουργών
  • Η Χριστιανική Φοιτητική Ένωση, που έχει παραρτήματα σε Θεσσαλονίκη, Καβάλα, Πάτρα και Λάρισα

Επί δεκαετίες, βασική πηγή εσόδων της «Ζωής», η οποία πλέον θεωρείται από πολλούς ως «ημιθανής», εκτός από τις πωλήσεις και τις συνδρομές των εντύπων και των βιβλίων που εκδίδει και στο απόγειο της δόξας της είχαν εκατοντάδες χιλιάδες αγοραστές, ήταν και εν μέρει παραμένει η αξιοποίηση της μεγάλης ακίνητης περιουσίας που διαθέτει από κληροδοτήματα, διαθήκες και δωρεές ακινήτων από μέλη της. Για παράδειγμα, όπως προκύπτει από τη Διαύγεια, ακίνητο που μισθώνει το Πανεπιστήμιο Αθηνών επί της οδού Ακαδημίας 45 ανήκει στη «Ζωή», για το οποίο το ΕΚΠΑ από το 2010 έως και το 2016 έχει καταβάλει ενοίκιο πάνω από €350.000.

Σημαντική ακίνητη περιουσία διαθέτει και η –επίσης παρηκμασμένη– αδελφότητα «Ο Σωτήρ», η οποία έχει επίσης έσοδα και μέσω του ομώνυμου εκδοτικού οίκου της, στον οποίο εξάλλου ανήκουν (μετά από δικαστική διαμάχη με τη «Ζωή») και τα πνευματικά δικαιώματα της μετάφρασης (στη δημοτική) και επιμέλειας της Καινής Διαθήκης από τον Επίτιμο Καθηγητή του Πανεπιστημίου Αθηνών Παναγιώτη Τρεμπέλα (μέλος της «Ζωής» και εκ των ιδρυτικών στελεχών του «Σωτήρος»). Για παράδειγμα, σύμφωνα με τη Διαύγεια, κατά τα έτη 2011-2013 ο «Σωτήρ» έλαβε από το υπουργείο Παιδείας συνολικά €37.645 για τη διανομή βιβλίων εκδόσεών του σε φοιτητές των ελληνικών ΑΕΙ.

  • Η ΣΦΕΒΑ και ο ΠΑΣΥΒΑ

Τη λίστα των 19 χριστιανικών σωματείων του «Αφήστε με να Ζήσω» συμπληρώνει η κατεξοχήν αλυτρωτική Συντονιστική Φοιτητική Ένωση Βορειοηπειρωτικού Αγώνα (ΣΦΕΒΑ) και ο «συγγενικός» Πανελλήνιος Σύνδεσμος Βορειοηπειρωτικού Αγώνα (ΠΑΣΥΒΑ) με γραφεία σε Θεσσαλονίκη και Αθήνα. Η ΣΦΕΒΑ ιδρύθηκε το 1982 από τον Μητροπολίτη Δρυϊνουπόλεως, Πωγωνιανής και Κονίτσης Σεβαστιανό, ο οποίος την οργάνωσε και την ενίσχυσε οικονομικά. Το 1987 ίδρυσε τον ΠΑΣΥΒΑ, «σύνδεσμο στον οποίο συμμετέχουν εξέχοντες επιστήμονες και στελέχη του διπλωματικού χώρου». Όπως γράφει στο site της, «η ΣΦΕΒΑ είναι σε θέση να γνωρίζει τα μεγάλα ποσά που διέθετε ο Μητροπολίτης Σεβαστιανός για να ενισχύσει οικονομικά απόρους φοιτητές, μερικοί από τους οποίους είναι και μέλη της». Αξίζει να σημειωθεί ότι ο Σεβαστιανός (κατά κόσμον Σωτήριος Οικονομίδης) το 1952 έγινε μέλος της «Ζωής» και το 1960, με τη διάσπαση, προσχώρησε στον «Σωτήρα».

Χαρακτηριστικό των προθέσεων του πατέρα των εν λόγω οργανώσεων και των σκοπών τους, είναι απόσπασμα από τον ενθρονιστήριο λόγο του το 1967: «Στρέφεται ο νους μου προς τους αλύτρωτους αδελφούς μας της Βορείου Ηπείρου, τους στενάζοντας υπό τον ζυγόν της πικράς δουλείας, διά να τους διαβεβαιώσωμεν ότι, όχι μόνον αι προσευχαί μας θα τους συνοδεύουν καθημερινώς, αλλά και παν το δυνατόν θα πράξωμεν, όπως λυτρωθούν των δεσμών της δουλείας και συντόμως να επανέλθουν ει τους κόλπους της Μητέρας Ελλάδος».

Στις θέσεις αυτές έμεινε μέχρι και τον θάνατό του το 1994. ΣΦΕΒΑ και ΠΑΣΥΒΑ διαδραμάτισαν –αν μη τι άλλο– αμφιλεγόμενο ρόλο τη δεκαετία του 1990 στην προώθηση της μεγάλης ιδέας στο βορειοηπειρωτικό (προσκείμενη στη ΣΦΕΒΑ ήταν η παρακρατική ΜΑΒΗ). Όπως γράφουν σήμερα στο site τους, ΣΦΕΒΑ και ΠΑΣΥΒΑ επιτελούν το έργο τους βασιζόμενες οικονομικά αποκλειστικά σε δωρεές, ωστόσο πέρα από τους ευεργέτες είναι άγνωστο και το ύψος των ποσών που συγκεντρώνουν έως σήμερα.

Το μέγεθος και η απήχηση τους

Ο σημερινός αριθμός των οργανωμένων μελών των ριζοσπαστικών ορθόδοξων χριστιανικών σωματείων με τα οποία ασχοληθήκαμε στο παρόν ρεπορτάζ δεν μπορεί να υπολογιστεί, σίγουρα όμως είναι πολύ μικρότερος από τις ημέρες της δόξας τους προ δεκαετιών, όταν ανερχόταν σε εκατοντάδες χιλιάδες άτομα. Πηγή που μίλησε στο inside story και έχει μία γενική εικόνα αυτού του χώρου, που όπως αναφέρει λειτουργεί αυτόνομα από την επίσημη Εκκλησία (παρότι δεν σπανίζουν οι περιπτώσεις Μητροπολιτών που ασπάζονται τις ίδιες απόψεις ή έχουν ακόμη και οργανωσιακή ένταξη), λέει ότι εξακολουθούν να υπάρχουν πολλοί μικροί πυρήνες ανά την Ελλάδα, χωρίς να μπορεί όμως να προσδιορίσει με σιγουριά τον αριθμό των ατόμων που τους απαρτίζουν, τοποθετώντας τον σε κάποιες χιλιάδες.

Ωστόσο, όπως διακρίνεται και από την πρόσφατη συντονισμένη δράση τους, με τις κοινές παρεμβάσεις και τις κινητοποιήσεις τους επιχειρούν να ενώσουν υπό μία ομπρέλα τις μεμονωμένες και εξασθενημένες δυνάμεις τους (τουλάχιστον σε σύγκριση με την επιρροή που ασκούσαν στο παρελθόν) και να αξιοποιήσουν ζητήματα που δίχασαν στο παρελθόν και συνεχίζουν να διαιρούν την κοινή γνώμη (όπως το «μακεδονικό», το μεταναστευτικό και το δικαίωμα της γυναίκας στο σώμα της), ώστε να διαδώσουν τα αναχρονιστικά και ακροδεξιά μηνύματά τους σε πολύ μεγαλύτερη μερίδα της ελληνικής κοινωνίας από αυτήν που αντιστοιχεί πλέον στο πραγματικό βεληνεκές τους. Το κατά πόσον αυτή η προσπάθεια βρίσκει ή μπορεί να βρει γόνιμο έδαφος χρησιμοποιώντας ως «καύσιμο» τα προϋπάρχοντα εθνικιστικά ένστικτα, αλλά και τις βαθιά ριζωμένες ρατσιστικές και σεξιστικές αντιλήψεις αρκετών συνανθρώπων μας, μπορεί να το διαπιστώσει οποιοσδήποτε μπει στον κόπο να διαβάσει το αμέτρητο πλήθος σχολίων και αναρτήσεων στα κοινωνικά δίκτυα από ανθρώπους κάθε ηλικίας και ιδεολογίας, που υιοθετούν και αναπαράγουν αγόγγυστα ακραίες και φασιστικές θέσεις. Θέσεις οι οποίες εξάλλου έχουν νομιμοποιηθεί και στην κάλπη.

Εικόνα etriantafillou
Σπούδασε κατά λάθος Οικονομική Επιστήμη στην ΑΣΟΕΕ και το 2004 ξεκίνησε να εργάζεται ως οικονομικός συντάκτης στην Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία. Το 2010 δημιούργησε την πρώτη αντιγραφή του σατιρικού Τhe Onion, στην Ελλάδα. Παραμένει στον χώρο των ηλεκτρονικών ΜΜΕ. Είναι ανορθόγραφη.

Σχόλια

Εικόνα Anonymous
11

Σας πείσαμε; Εμείς σας θέλουμε μαζί μας!
Χωρίς τους υποστηρικτές μας
δεν μπορούμε να υπάρχουμε.