Η ταραχώδης ζωή και ο άδοξος θάνατος του Έντγκαρ Άλαν Πόε

Η βιογραφία του ιδιοφυούς ποιητή κυκλοφορεί στις 11 Μαΐου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο σε μετάφραση Κατερίνας Σχινά. Το inside story εξηγεί γιατί είναι σημαντική και προδημοσιεύει ένα απόσπασμα.
Χρόνος ανάγνωσης: 
5
'
O Daniel Egneus εμπνέεται από τον Πόε. Τα prints του Σουηδού illustrator πωλούνται στο www.printsin.com [copyright Daniel Egneus]

Επηρέασε ποιητές όπως τον Μποντλέρ και στοχαστές όπως τον Βάλτερ Μπένγιαμιν. Ενέπνευσε εικόνες σε ζωγράφους όπως τον Μανέ και τον Νταλί, ενώ σκηνοθέτες όπως ο Τριφό και ο Φελίνι μετέφεραν τους λογοτεχνικούς του πειραματισμούς στο πεδίο του κινηματογράφου. Ο Λου Ριντ έγραψε ένα διπλό άλμπουμ για το πιο διάσημο έργο του, Το Κοράκι. Παρόλα αυτά, ο Έντγκαρ Άλαν Πόε παραμένει μετά το θάνατό του ο «καταραμένος» συγγραφέας, ο μισάνθρωπος ερημίτης δούλος του αλκοόλ που μετέφερε τα παρανοϊκά οράματά του στο χαρτί.

Ο Κέβιν Τζέι Χέιζ, καθηγητής φιλολογίας στο Πανεπιστήμιο της Κεντρικής Οκλαχόμα, υποστηρίζει ότι γι’ αυτήν τη μεταθανάτια εικόνα του Πόε ευθύνεται ο εκδότης και κριτικός Ρούφους Γουίλμοτ Γκρίσγουολντ, ο οποίος επιμελήθηκε τα γραπτά του μετά τον αιφνίδιο θάνατο του Αμερικανού λογοτέχνη. Και ήταν αυτός που τον επέβαλλε ως έναν κοινωνικά απόβλητο μεθύστακα του οποίου τα γραπτά αντανακλούσαν τις νοσηρές του φαντασιώσεις.

Στη βιογραφία του Πόε που έγραψε το 2009, ο Χέιζ αποκαθιστά την αξία του ως ιδιοφυούς ποιητή χωρίς να εξωραΐζει την εικόνα του ανθρώπου που έζησε μία μίζερη ζωή επειδή αρνήθηκε να υποκύψει στους κανόνες των λογοτεχνικών κύκλων της εποχής του. Από αυτή τη βιογραφία που κυκλοφορεί στις 11 Μαΐου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο σε μετάφραση Κατερίνας Σχινά, επιλέξαμε να προδημοσιεύσουμε ένα χαρακτηριστικό απόσπασμα όπου δείχνει πώς ο Χέιζ εναλλάσσει τα γεγονότα της ζωής του ποιητή με την εξέλιξη της τέχνης του:

ΕΝΤΓΚΑΡ ΑΛΑΝ ΠΟΕ από τον Kevin J. Hayes

Όντας ουσιαστικά άνεργος, ο Πόε αναγκαζόταν να παλεύει για την επιβίωση. Άρχισε να ετοιμάζει μια πολύτομη έκδοση των διηγημάτων του, την οποία θα ονόμαζε Αφηγήματα Φαντασίας (Phantasy-Pieces). Η αφοσίωσή του στο oeuvre του είναι αξιοθαύμαστη, όμως τα σχέδιά του δείχνουν, παραδόξως, ότι δεν είχε αρκετή επίγνωση του τι συνέβαινε στη λογοτεχνική αγορά. Οι βιβλιόφιλοι δεν είχαν και μεγάλη προθυμία να αγοράσουν συλλογές ήδη δημοσιευμένων την προηγούμενη δεκαετία διηγημάτων. Ακόμα πιο διστακτικοί ήταν να αγοράσουν ακριβές πολύτομες συλλογές.

Ένα χειρόγραφο σημείωμα του Πόε πλάι σε έναν προτεινόμενο πίνακα περιεχομένων ζητεί από τον τυπογράφο να διατηρήσει τη σειρά των ιστοριών. Ο Πόε προφανώς αφιέρωνε πολύ χρόνο στην οργάνωση του υλικού του, μολονότι η λογική της οργάνωσης δεν είναι απολύτως προφανής. Η επιλογή του Διαλόγου Ειράδας και Χάρμιον ως τελευταίας ιστορίας του τόμου είναι ενδιαφέρουσα. Αφήγημα σε τόνο αποκαλυψιακό, με θέμα τα γεγονότα που οδήγησαν στην καταστροφή της γης από έναν κομήτη, θα καθιστούσε όμορα το τέλος του κόσμου και το τέλος του βιβλίου, μετατρέποντας ολόκληρη τη συλλογή σε ένα όραμα αποκάλυψης. Ωστόσο είναι δύσκολο να διακρίνει κανείς την οργανωτική λογική σε άλλα σημεία. Είκοσι εννέα ιστορίες χωρίζουν τις Δολοφονίες της Οδού Μοργκ, του πρώτου διηγήματος στη σειρά των περιεχομένων, από τη συνέχειά του, Το μυστήριο της Μαρί Ροζέ. Ο Πόε ήταν ολοφάνερο ότι δεν ήθελε να στοιβάξει όλες μαζί τις αστυνομικές του ιστορίες. Τότε πώς οργάνωσε τη συλλογή;

Οι αρχές της οργάνωσης προοικονομούν τη σκέψη του Σεργκέι Αϊζενστάιν και την έμφαση που έδινε στο μοντάζ. Η πρωταρχική ιδέα που διαπερνά το κινηματογραφικό έργο του Αϊζενστάιν είναι αυτή του μοντάζ, όπου από την αντιπαράθεση δύο ξεχωριστών κειμένων αναδύεται μια νέα ιδέα. Στον πίνακα περιεχομένων του Πόε, το αφήγημα Αποθέωση ακολουθεί την Κάθοδο στο Μάελστρομ. Αυτή η αντιπαράθεση ενθαρρύνει τους αναγνώστες να συγκρίνουν πώς αντιδρούν οι άνθρωποι στους «λέοντες της φύσης» και πώς στους «λέοντες της κοινωνίας». Όσοι θεοποιούν τις διασημότητες στην ουσία δεν είναι διαφορετικοί από τους τουρίστες με τα γουρλωμένα μάτια που χαζεύουν με ανοιχτό το στόμα τους καταρράκτες του Νιαγάρα. Ο Πόε οργάνωσε έτσι τις ιστορίες του, ώστε να δώσει στους αναγνώστες νέους τρόπους να δουν, να ατενίσουν πέρα από το κείμενο της κάθε αυτόνομης ιστορίας και να κατανοήσουν τη σύνδεση μεταξύ τους.

Την τέταρτη εβδομάδα του Ιουνίου του 1842, ο Πόε έφυγε από τη Φιλαδέλφεια για τη Νέα Υόρκη, όπου ήλπιζε να βρει εκδότη για τα Αφηγήματα Φαντασίας και μια θέση σε κάποιο από τα περιοδικά της πόλης. Είχε δύο τουλάχιστον περιοδικά στο μυαλό του, το Ladies’ Companion και το Democratic Review. Το ότι πέρασε από το μυαλό του Πόε να πλησιάσει το γλυκανάλατο γυναικείο περιοδικό του Γουίλιαμ Σνόουντεν φανερώνει ότι είχε και άλλους λόγους που εγκατέλειψε το Graham’s. To Democratic Review, από την άλλη πλευρά, ήταν ένα σοβαρό μηνιαίο έντυπο, το οποίο εξέδιδαν ο Τζέιμς και ο Χένρι Λάνγκλεϊ. Μια θέση συντάκτη σ’ αυτό το περιοδικό θα εκτόξευε τον Πόε στην κορυφή.

Προτού δει τους Λάνγκλεϊ, ο Πόε έσπευσε στον Γουίλιαμ Ρος Γουόλας, έναν συγγραφέα από το Κεντάκι που φιλοδοξούσε να καθιερωθεί ως ποιητής στη Νέα Υόρκη. Ο Πόε τον είχε γνωρίσει στη Φιλαδέλφεια, όπου ο Γουόλας περνούσε τον καιρό του χαζολογώντας στα γραφεία του Graham’s.

Οι δυο τους έγιναν φίλοι και από καιρού εις καιρόν διάβαζαν ο ένας στον άλλον τα ανέκδοτα έργα τους. Ένας άλλος φίλος αποκαλούσε τον Γουόλας «απολαυστικό σύντροφο σε κάθε συνάντηση, αν βέβαια τον συναντούσες την κατάλληλη χρονική συγκυρία».

Όντας σε ευχάριστη διάθεση όταν συναντήθηκαν στη Νέα Υόρκη, ο Γουόλας κάλεσε τον Πόε για ένα λικέρ μέντας. Μακριά από το επιτηρητικό βλέμμα της πεθεράς και της συζύγου του, ο Πόε ήταν πιο ευάλωτος σε τέτοιες προσκλήσεις. Το λικέρ, το οποίο σερβιριζόταν συνήθως σε μεγάλο ποτήρι μπίρας με «ένα χαριτωμένο δασάκι μέντας» να ξεπροβάλλει μέσα από το ποτό, ήταν ακαταμάχητο. Ο Τσαρλς Φίνο Χόφμαν το αποκαλούσε «νέκταρ των αθανάτων».

Απ’ ό,τι φαίνεται, οι δυο άνδρες συναντήθηκαν αργά το πρωί. Όπως σχολίασε ένας εντυπωσιασμένος βρετανός επισκέπτης της Νέας Υόρκης, «το λικέρ των ένδεκα το πρωί, συνοδευόμενο με ένα ελαφρύ γεύμα σ’ ένα café, είναι κάτι δεδομένο».

Ο Γουόλας και ο Πόε τελείωσαν τα λικέρ τους ενώ ήταν ακόμη νωρίς. Σε ένα ολίσθημα κρίσης το οποίο είχε προκαλέσει το ποτό, πήγε να δει τον Ρόμπερτ Χάμιλτον, βοηθό αρχισυντάκτη στο Ladies’ Companion. Το ίδιο εκείνο απομεσήμερο επισκέφθηκε και τους Λάνγκλεϊ. Γνωρίζουμε τα της επίσκεψης του Πόε χάρη στην απολογητική επιστολή που τους έστειλε αργότερα, όπου και παραδεχόταν: «Δεν ήξερα ούτε τι έκανα ούτε τι έλεγα». Περιττό να πούμε ότι δεν πήρε τη δουλειά. Τα μεθοκοπήματά του, βέβαια, επεκτείνονταν και πέραν των ορίων του Μανχάταν. Η Μέρι Σταρ, που τώρα ήταν παντρεμένη και έμενε στην πόλη του Τζέρσεϊ, θυμόταν ότι ο Πόε έπαιρνε το φέρι ως το Νιου Τζέρσεϊ και πήγαινε να τη δει. (Το να μεθάει και να αναζητεί παλιές του φιλενάδες δεν ήταν καινούργιο φαινόμενο). Μετά από μια σύντομη παραμονή, ο Έντι, όπως αφηγείται η Μέρι, κατέληγε στα δάση έξω από την πόλη, «περιπλανώμενος σαν τρελός».

Το βιβλίο θα κυκλοφορήσει από τις εκδόσεις Μεταίχμιο με δύο διαφορετικά εξώφυλλα.
Γράφει κυρίως για μουσική, βιβλία και κοινωνικά κινήματα.

Διαβάστε ακόμα

Σχόλια

Εικόνα Anonymous

Σας πείσαμε; Εμείς σας θέλουμε μαζί μας!
Χωρίς τους υποστηρικτές μας
δεν μπορούμε να υπάρχουμε.