Οι Έλληνες ιατροί που εκπαιδεύουν δωρεάν συναδέλφους τους στην Ουγκάντα

Το NoDE, ένας κοινωφελής οργανισμός που δημιουργήθηκε από ιατρούς για να παρέχει σε ιατρούς δωρεάν πρόσβαση σε εξειδικευμένη εκπαίδευση και καθοδήγηση, πραγματοποίησε την πρώτη από μια σειρά αποστολών στην Ουγκάντα.
Χρόνος ανάγνωσης: 
7
'

Το Network of Doctors' Education (NoDE) δημιουργήθηκε το 2008 με σκοπό το μοίρασμα της γνώσης προς όφελος των ασθενών. Από τότε, έχει πραγματοποιήσει πολλές δεκάδες μετεκπαιδευτικά σεμινάρια, κυρίως πάνω σε εξειδικευμένες χειρουργικές επεμβάσεις, χωρίς ποτέ να υπάρξει χρέωση στους συμμετέχοντες. Αυτό είναι εφικτό χάρη στην εθελοντική εργασία των στελεχών του ινστιτούτου, και την κάλυψη του κόστους από δωρεές.

Σε αυτό το πλαίσιο, ξεκίνησε και η αποστολή στην Ουγκάντα: για την εκπαίδευση των εκεί ιατρών, που δεν έχουν την δυνατότητα να παρακολουθούν τις χειρουργικές εξελίξεις, κυρίως στη λαπαροσκοπική χειρουργική. Πέραν της εκπαίδευσης στο Πανεπιστήμιο της Καμπάλα, το NoDE μετέφερε και δώρισε σε νοσοκομεία 1,3 τόνους ιατροφαρμακευτικού εξοπλισμού. Αυτός περιλάμβανε επαρκές ιατρικό υλικό για εκατοντάδες λαπαροσκοπικές χειρουργικές επεμβάσεις στην Ιατρική Σχολή Makerere. Για να αποκτηθεί βέβαια επαρκής χειρουργική εμπειρία από τους εκεί ιατρούς, η εκπαίδευσή τους από το NoDE θα είναι συνεχιζόμενη.

Στην αποστολή του NoDE στην Ουγκάντα συμμετείχαν 14 λειτουργοί υγείας. Πέραν της χειρουργικής ομάδας που ασχολήθηκε με την εκπαίδευση και έκανε χειρουργικές επεμβάσεις, υπήρχε η ομάδα της Δημόσιας Υγείας. Αυτή ενημέρωσε πάνω σε θέματα υγείας και υγιεινής, εξέτασε πάνω από 1.000 ασθενείς σε πολύ απομακρυσμένα χωριά, έδωσε φαρμακευτική αγωγή και έκανε εμβολιασμούς. Επιπρόσθετα, το NoDE συνέγραψε και εκτύπωσε οδηγούς υγείας με εικόνες και σχήματα, και τους μοίρασε σε πάνω από 600 οικογένειες. Οι φωτογραφίες της Αλκμήνης Μαυραντώνη, στο media story που ακολουθεί, είναι από αυτά τα χωριά.

«Ο ενθουσιασμός και η ανοιχτοσύνη τους προς κάθε τι νέο ήταν εντελώς μεταδοτικός»

Ο Κωνσταντίνος Μαυραντώνης, διευθυντής της ΣΤ' Χειρουργικής Κλινικής του νοσοκομείου Υγεία και ιδρυτής - Γενικός Διευθυντής του NoDE, μοιράστηκε την εμπειρία του με το inside story.

I.S.: Πώς σας ήρθε (στην ομάδα) η ιδέα δημιουργίας του NoDE; Ποιαν ανάγκη προσπαθήσατε να καλύψετε;

K.M.: Από το 2008 οργανώναμε σεμινάρια εκπαίδευσης στην λαπαροσκοπική χειρουργική εντέρου, τα C.La.S.S. Courses (Colorectal Laparoscopic Surgical Skills). Αυτά ήσαν αρκετά πρωτοποριακά δεδομένου ότι, εξειδίκευση σε αυτόν τον τομέα ακόμα δεν υφίσταται ως υποειδικότητα στην Ελλάδα. Η ικανοποίηση που αντλήσαμε από αυτά μας έκανε να εφαρμόσουμε την εμπειρία που αποκομίσαμε και σε άλλους τομείς της μεταπτυχιακής χειρουργικής εκπαίδευσης. Έτσι δημιουργήθηκε το NoDE, το οποίο μεγάλωσε αναπάντεχα, σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα. Για παράδειγμα, εισήγαγε την εκπαίδευση με πτωματικά προπλάσματα σε εξειδικευμένες επεμβάσεις, κάνει ιδιαίτερα μαθήματα στο δικό του κέντρο προσομοίωσης και παρέχει στους εκπαιδευόμενους τη δυνατότητα επιτόπου καθοδήγησης στο νοσοκομείο στο οποίο εργάζονται. Παράλληλα όμως, οργανώνει και ευρύτερου ενδιαφέροντος προγράμματα όπως παρακολούθηση δραστηριοτήτων του νοσοκομείου για μαθητές λυκείου που θέλουν να γίνουν ιατροί αλλά δεν γνωρίζουν τι ακριβώς σημαίνει αυτό, ή σεμινάρια ενσυναίσθησης προκειμένου να αποκτήσουμε μια πιο ανθρώπινη προσέγγιση στον τρόπο που λειτουργούμε ως ιατροί. Όλα τα προγράμματα πάντα ήσαν και θα είναι δωρεάν για τους Έλληνες ιατρούς.

I.S.: Σε πόσες τέτοιες αποστολές έχετε λάβει μέρος; Τι ήταν διαφορετικό στην Ουγκάντα;

K.M.: Αυτή είναι η πρώτη αποστολή τέτοιου είδους για το NoDE. Αυτό που εντυπωσιάζει περισσότερο από τις διαφορές με τον δικό μας κόσμο, είναι οι διαφορές μέσα στην ίδια την χώρα. Παραδείγματος χάριν, η Ιατρική Σχολή Makerere στην οποία κάναμε ένα διήμερο σεμινάριο λαπαροσκοπικής χειρουργικής, στεγάζεται σε εξαιρετικές εγκαταστάσεις, το νοσοκομείο στην Namungoona στο οποίο χειρουργούσαμε πάλευε να εκσυγχρονιστεί αλλά χρειάζεται πόρους που είναι αμφίβολο αν θα βρεθούν και στα χωριά στα οποία κάναμε ιατρείο, οι συνθήκες διαβίωσης είναι τέτοιες που αισθάνεται κανείς ντροπή που έμμεσα συναινεί στην συντήρηση μιας τέτοιας κατάστασης με τον τρόπο ζωής του.

I.S.: Τι θα σας μείνει από την αποστολή στην Ουγκάντα;

K.M.: Η γλυκύτητα των ανθρώπων, η ευγένεια, η χαρά που αντλούν από την πιο ασήμαντη προσφορά, αλλά κυρίως η ιώβεια υπομονή τους. Την τελευταία μέρα στο νοσοκομείο της Namungoona τελείωσαν τα αναισθησιολογικά φάρμακα του νοσοκομείου πριν ολοκληρωθούν τα προγραμματισμένα χειρουργεία και οι τελευταίοι 4-5 ασθενείς δεν χειρουργήθηκαν. Μερικοί είχαν έρθει από μακριά και περίμεναν 2-3 μέρες. Για εμάς ήταν ανεπίτρεπτο, αδιανόητο ότι κάτι τέτοιο συνέβη. Όμως, εκείνοι επέστρεψαν στα χωριά τους χωρίς καμιά διαμαρτυρία.

I.S.: Ποιες ήταν οι δυσκολίες; Ήταν ζητήματα υγιεινής, νοοτροπίας, ή κάτι άλλο;

K.M.: Φιλοξενηθήκαμε από μια Ιεραποστολή της Ελληνικής Εκκλησίας. Μας παρείχαν τροφή και στέγη, μας υπέδειξαν τα χωριά στα οποία υπήρχε μεγαλύτερη ανάγκη περίθαλψης, οργάνωσαν τις μετακινήσεις μας σε αυτά και μας διέθεταν διερμηνέα. Έτσι ξεπεράστηκαν πολλές από τις αναμενόμενες δυσκολίες. Παρά ταύτα όμως, παραμένει ένα όχι εύκολο εγχείρημα: Η διαβίωση δεν είναι εύκολη και, κυρίως, κάποια στιγμή νιώθει κανείς ένα ψυχολογικό βάρος.

I.S.: Πόσο εύκολο είναι να μεταδώσετε τη γνώση για τις εξελίξεις στις λαπαροσκοπικές επεμβάσεις μέσα σε λίγες μέρες;

K.M.: Το διήμερο σεμινάριο έγινε στην Ιατρική Σχολή της Καμπάλα. Δεν ήταν ο σκοπός μας να μεταδώσουμε την γνώση για τις εξελίξεις στη λαπαροσκοπική χειρουργική, αλλά να κάνουμε μια εισαγωγή σε αυτές και να ανοίξουμε ένα κανάλι συνεχιζόμενης εκπαίδευσης. Η λαπαροσκοπική χειρουργική ήταν κάτι άγνωστο εκεί. Δεδομένου ότι τα υλικά για τις επεμβάσεις αυτές είναι πανάκριβα και δεν υπάρχει εκεί κρατικός προϋπολογισμός να τα καλύψει, δωρίσαμε στο Πανεπιστήμιο ειδικό υλικό που θα αρκέσει για επεμβάσεις τουλάχιστον ενός έτους. Αυτό είχε δωρισθεί στο NoDE από 2 φαρμακευτικές εταιρείες για τον σκοπό αυτό και ήταν ένα μέρος από τους 1,3 τόνους ιατροφαρμακευτικού εξοπλισμού που συνολικά μεταφέραμε και δωρίσαμε.

I.S.: Πώς σας αντιμετώπισαν οι εκπαιδευόμενοι ιατροί;

K.M.: Είχαν μια δίψα για μάθηση, μια δίψα για επικοινωνία με τον «έξω» κόσμο. Η δεύτερη ημέρα του σεμιναρίου περιλάμβανε πρακτική εκπαίδευση σε προσομοιωτές. Χρησιμοποιήσαμε εκείνους που έχει σχεδιάσει και κατασκευάσει το NoDE διότι είναι εύκολοι στην μεταφορά και πολύ αποτελεσματικοί (σ.σ.: το NoDE έχει δικό του κέντρο Χειρουργικής Προσομοίωσης και, επιπλέον, έχει σχεδιάσει και κατασκευάσει δικούς του προσομοιωτές). Υπήρξε τέτοιος ενθουσιασμός που ήταν αδύνατον να τελειώσουμε στις 5:00 το απόγευμα, όπως ήταν αρχικά προγραμματισμένο.

I.S.: Πού υστερούν και πού ενδεχομένως υπερτερούν οι συνάδελφοί σας που εργάζονται στα νοσοκομεία της Ουγκάντα σε σχέση με τους ευρωπαίους συναδέλφους σας;

K.M.: Σίγουρα δεν έχουν την εκπαίδευση που υπάρχει κατά κανόνα στην Ευρώπη. Αλλά ο ενθουσιασμός και η ανοιχτοσύνη τους προς κάθε τι νέο ήταν εντελώς μεταδοτικός. Έτσι, αποφασίσαμε να το επαναλάβουμε του χρόνου με καθοδήγηση μέσα στο χειρουργείο, να φιλοξενούμε υποτρόφους στο νοσοκομείο μας και να οργανώνουμε τακτικά Webinars για online εκπαίδευση.

Τα μέλη της αποστολής θυμούνται

Ζητήσαμε από όλα τα μέλη της αποστολής μία πρόταση γι’ αυτό που θα τους μείνει από τις μέρες που πέρασαν στην Ουγκάντα.

Κωνσταντίνος Μαυραντώνης, Χειρουργός:

Αντιλαμβάνεται κανείς πόσο λίγα πράγματα είναι πραγματικά απαραίτητα. Κατά κανόνα όμως, ούτε καν αυτά υπάρχουν. Έτσι, κάθε μικρή βοήθεια, κάθε μικρή προσφορά, αποκτά σημασία.

Άκης Πανουσόπουλος, Χειρουργός:

Όλη η έρευνα, η δανεική πείρα και η συλλογή στοιχείων δεν ήταν σε θέση να με προετοιμάσουν για αυτό που συνάντησα. Όλα άξιζαν τον κόπο, όλα με χαρά θα τα ξανακάνω, μόνο μία μικρή πίκρα με συνοδεύει: που δεν κάναμε περισσότερα, που δεν βοηθήσαμε περισσότερο.

Παναγιώτης Λαζαρίδης, Χειρουργός:

Ένας κόσμος διαφορετικός από τον δικό μας. Ρυθμοί ζωής που δύσκολα κατανοείς και ακόμα πιο δύσκολα παρακολουθείς. Πιστεύω ότι αν οι άνθρωποι αυτοί είχαν περισσότερες ευκαιρίες για καλύτερη Υγεία, θα ήταν πιο ευτυχισμένοι από εμάς. Μία αποστολή είναι σταγόνα στον ωκεανό. Περισσότερες θα ήταν μια βοήθεια. Καλύτερα λίγη όμως, παρά καθόλου.

Γιώργος Καραγεωργόπουλος, Αναισθησιολόγος:

Δεν θα ξεχάσω τη δίψα των συνάδελφων μας για απόκτηση νέων γνώσεων και την προσπάθεια ενός λαού να αναβαθμίσει το βιοτικό επίπεδο πάρα τις αντιξοότητες και τις ανύπαρκτες υποδομές.

Γιάννης Ευγενίδης, Ιατρός:

Μια αποστολή στην Ουγκάντα αποτελεί πάντα μια πρόκληση. Σε τρομάζει η προετοιμασία αλλά σε ανταμείβει η εμπειρία. Πόσω μάλλον φέτος, που ο καθαρά ιατρικό-νοσηλευτικός και ενημερωτικός της χαρακτήρας, παρέα με εξαιρετικούς και πάνω από όλα συνειδητοποιημένους συναδέλφους, συνέβαλε στην ανακούφιση δεκάδων εμπερίστατων γηγενών ασθενών.

Διονυσία Δουλαβέρη, Νοσηλεύτρια:

Δέκα ημέρες αλλιώτικες, που τα μάτια δεν σταματούν να κοιτούν και τα χέρια δεν σταματούν να προσφέρουν.

Ιωάννα Καταραχιά, Νοσηλεύτρια:

Μια μοναδική εμπειρία με σοκαριστικά ερεθίσματα. Το ταξίδι αυτό σε κάνει να βγεις λίγο από τον «μικρόκοσμό σου» και να αντιληφθείς ότι υπάρχουν άνθρωποι που αντιμετωπίζουν με τόση γενναιότητα όλα όσα τους συμβαίνουν. Βιώνεις την καθημερινότητά τους και βλέπεις στα πρόσωπά τους την ελπίδα να εξελιχθούν.

Δημήτρης Μπαϊμπάκης, Νοσηλευτής:

Εμπειρία ζωής. Παρότι ξεκίνησα την αποστολή με χαμηλές προσδοκίες, οι ήμερες που περάσαμε εκεί με έκαναν να αναθεωρήσω τον τρόπο ζωής μου. Η προσφορά όλων μας είναι σημαντική και την δέχτηκαν με αγάπη. Μετά χαράς θα συμμετάσχω στην επόμενη αποστολή.

Σοφία Πατσιαούρα, Νοσηλεύτρια:

Τι μου έμεινε: κουρασμένα βλέμματα, αλλά καθαρά, γεμάτα αγάπη, δεκτικότητα, ευγνωμοσύνη, χωρίς ίχνος καχυποψίας. Δηλαδή ένας άλλος κόσμος, μακρινός, αλλά πάντα στην καρδιά μου.

Δέσποινα Παππά, Νοσηλεύτρια:

Η Ουγκάντα είναι σαν ένα φάρμακο, ικανό να εξυγιάνει την «απληστία» της Δύσης και όσων θεωρούμε δεδομένα στη ζωή. Φτάνει μόνο να την κοιτάξεις κατάματα και να αντιληφθείς τη μάχη της επιβίωσης των ανθρώπων της και τη διαρκή αναζήτηση στα μάτια τους για τις «πρώτες ύλες» προς τη δημιουργία ενός δικού τους εύρωστου πολιτισμού.

Δημήτρης Βλάχος, Νοσηλευτής:

Όσα και να περιγράψω, τίποτα δεν μπορεί να σου δείξει αυτό που ζήσαμε εκεί. Ένας κόσμος διαφορετικός που σε κάνει να αναρωτιέσαι πώς ζούνε. Και όμως ζούνε πιο ευτυχισμένοι από εμάς!

Χριστίνα Σεφερλή, Φυσικοθεραπεύτρια:

Όταν ταξιδεύεις στην Αφρική απλώνεται μπροστά σου ένας καινούργιος κόσμος, τόσο ξένος με όσα ήξερες μέχρι χθες. Φτάνει μόνο να απλώσεις το χέρι σου να τον αγγίξεις και να γίνει η πραγματικότητα του και δικιά σου, για να αναθεωρήσεις τα πάντα μέσα σου. Αρκεί για να αρχίσεις να βλέπεις τον κόσμο με άλλα μάτια.

Σοφοκλής Μαυραντώνης, Φοιτητής Ιατρικής:

Αντιλαμβάνεται κανείς την διαφορά μεταξύ του να ασκείς την ιατρική και να είσαι ιατρός.

Αλκμήνη Μαυραντώνη, Φοιτήτρια Ψυχολογίας:

Κατάλαβα γιατί το να προσφέρεις (ακόμα και αν είναι μόνο ο χρόνος σου) και να μοιράζεσαι (ακόμα κι αν είναι απλώς κάποια γνώση), είναι εθιστικό. Ίσως γιατί, στο τέλος της ημέρας, λίγα πράγματα μπορούν να δώσουν τέτοια ικανοποίηση.

Το NoDE στην Ουγκάντα

Γεννήθηκε στην Αθήνα (2001). Έχει συμμετάσχει σε Κέντρα Μεταναστών (Ηλεία, Μαγνησία) και έχει εργαστεί ως εθελόντρια στο Ορφανοτροφείο Χατζηκώνστα. Συμμετείχε στην ανθρωπιστική αποστολή του NoDE institute στην Ουγκάντα. Σπουδάζει Ψυχολογία στο Ηνωμένο Βασίλειο.

Σχόλια

Εικόνα Anonymous
1

Σας πείσαμε; Εμείς σας θέλουμε μαζί μας!
Χωρίς τους υποστηρικτές μας
δεν μπορούμε να υπάρχουμε.