Eίσαι φεμινίστρια. Γιατί δεν στηρίζεις Χίλαρι;

Οι αμερικανικές εκλογές εξελίσσονται σε κρίση φεμινιστικών αξιών. Μια νέα και καθόλου μπερδεμένη γενιά γυναικών ξαναβάζει τον όρο στον σωστό δρόμο. Μήπως όμως είναι πια πολύ αργά γι' αυτό;
Χρόνος ανάγνωσης: 
7
'
[JUSTIN SULLIVAN / GETTY IMAGES NORTH AMERICA / AFP]

Το 2008 συζητούσαμε για το ποιος συμβολισμός είχε προτεραιότητα: γυναίκα πρόεδρος ή μαύρος πρόεδρος. Για λίγο βέβαια, γρήγορα η θύελλα Ομπάμα μας συνεπήρε όλους και ήρθε να κλέψει την ευκαιρία από τη Χίλαρι.

Όταν λοιπόν η Κλίντον έθετε υποψηφιότητα για τις προεδρικές του 2016, πίστευε (και μαζί πολλοί από εμάς) ότι θα εξαργύρωνε επιτέλους τα μίλια που είχε γράψει ως φεμινίστρια, ότι τώρα θα είναι η ώρα των γυναικών. Όλα αυτά μέχρι να διεκδικήσει το χρίσμα ο Μπέρνι Σάντερς.

Εδώ και μερικές εβδομάδες η καμπάνια Κλίντον προσπαθεί να συνέλθει από ένα σοκ: η Χίλαρι απορρίπτεται από τις νέες γυναίκες, νεότερες εκδοχές του εαυτού της που όμως δεν ταυτίζονται μαζί της.

Η ίδια γυναίκα που ως πρώτη κυρία έδινε φλογερούς λόγους 20 χρόνια πριν στην Κίνα για το πώς «τα δικαιώματα των γυναικών είναι ανθρώπινα δικαιώματα» και έχει το απλόχερο endorsement του εθνικού οργανισμού γυναικών (NOW) και μιας ομάδας 250 ακαδημαϊκών και ακτιβιστών που αυτοαποκαλούνται Feminists for Clinton, σήμερα δεν πείθει τις ψηφοφόρους που έχουν την ηλικία της κόρης της.

«Ο Μπέρνι είναι πιο φεμινιστής από τη Χίλαρι» μου γράφει μια φίλη και δυστυχώς οι πρόσφατες ατυχείς δηλώσεις έκαναν πολύ κόσμο να το πιστεύει.

Η πρώτη ήταν το περίφημο «υπάρχει ένα ειδικό μέρος στην κόλαση για τις γυναίκες που δεν στηρίζουν τις γυναίκες» της Μαντλίν Ολμπράιτ, η οποία προειδοποίησε τις νεαρές φαν του Σάντερς ότι το μαύρο στη Χίλαρι ισούται με προδοσία των ιδανικών της θηλυκής αλληλεγγύης. Ένα δεύτερο σχόλιο ήρθε να κάνει τα πράγματα χειρότερα, γιατί δεν το εκστόμιζε μια πρώην υπουργός με το χαϊδευτικό “το γεράκι”, αλλά μια γυναίκα που η φωτογραφία της βρίσκεται δίπλα στο λήμμα φεμινισμός. Η Γκλόρια Στάινεμ. Όταν την ρώτησαν γιατί τα κορίτσια προτιμούν τον Μπέρνι, η Στάινεμ απάντησε «γιατί εκεί είναι τα αγόρια».

«Το ενδιαφέρον με αυτές τις γυναίκες που προσπαθούν να ξεμπροστιάσουν τις νεότερες για λογαριασμό της Χίλαρι είναι ότι η Χίλαρι και ο Μπιλ σκότωσαν την αξιοπιστία του θεσμικού φεμινισμού στα ’90ς με τη βοήθεια της Ολμπράιτ και της Στέινεμ» γράφουν οι New York Times, που θεωρούν ότι το να βλέπεις την Ολμπράιτ, την πρώτη γυναίκα υπουργό εξωτερικών των ΗΠΑ, να βάζει πλάτη για τον άπιστο Κλίντον και την Γκλόρια Στάινεμ να δηλώνει ότι η θέληση της Λεβίνσκι δεν παραβιάστηκε, οπότε καμία φεμινιστική αρχή δεν παραβιάστηκε, ήταν μια όχι και τόσο λαμπερή στιγμή για τα δικαιώματα των γυναικών στο Δυτικό κόσμο.

Η Χίλαρι, λένε, πληρώνει το ότι συγκάλυψε εκείνο το ψέμα, ότι επέτρεψε στον δειλό Μπιλ Κλίντον να κρυφτεί πίσω από τη φούστα της –δική της και άλλων θηλυκών στελεχών της κυβέρνησης– αφήνοντας να καταστραφεί για πάντα η υπόληψη μιας 22χρονης και μαζί η υστεροφημία του φεμινισμού.

Κάπως τραβηγμένο, αλλά λίγο οι κακοί συνειρμοί, λίγο η απειλή της Ολμπράιτ για την φεμινιστική κόλαση, και μια ολόκληρη προεδρική καμπάνια κοντεύει να τιναχθεί στον αέρα. Σε έναν από τους γύρους που ακολούθησαν των δηλώσεων Όλμπραϊτ και Στάινεμ, στο New Hampshire, οι γυναίκες κάτω των 30 στήριξαν Σάντερς και οι άνω των 65 πήγαν με τη Χίλαρι.

Με την τελευταία να χάνει τις πολιτείες τη μία μετά την άλλη, οι αμερικανικές εκλογές μοιάζουν να εξελίσσονται σε μια φεμινιστική διαμάχη του 21ου αιώνα. Χειρότερα, σε μια κρίση φεμινιστικών αξιών. Αν γκρινιάζουμε ότι οι γυναίκες δεν εκπροσωπούνται αρκετά στα κέντρα αποφάσεων, τότε γιατί δεν στηρίζουμε εκείνη που διεκδικεί τώρα την προεδρία πληρώντας σε γενικές γραμμές τα φεμινιστικά και δημοκρατικά κριτήρια;

Γυναίκες, τι λάθος συμβαίνει με σας;

Ναι, η Χίλαρι δεν είναι τέλεια, αλλά δεν είναι και η ντροπιαστική περίπτωση Σάρα Πέιλιν –σίγουρα όχι τόσο ντροπιαστική ώστε να δικαιολογεί την αφοριστική αντιμετώπιση της Σούζαν Σαράντον: Η δηλωμένη υποστηρίκτρια του Μπέρνι δήλωσε τις προάλλες ότι σε μια υποθετική αναμέτρηση μεταξύ Χίλαρι-Τραμπ, δεν είναι σίγουρη ότι θα στηρίξει Χίλαρι, γιατί η «επανάσταση θα έρθει γρηγορότερα με κάποιον σαν τον Τραμπ».

«Μα γιατί μισούν τη Χίλαρι τόσο πολύ;» διερωτάσαι κάποια στιγμή. Είναι μια δημόσια λειτουργός με τεράστια εμπειρία, αρκετή κατανόηση του υπόλοιπου πλανήτη (επισκέφθηκε 112 χώρες από το 2009 ως το 2013 ως υπουργός εξωτερικών του Ομπάμα) που έχει πετύχει μεταρρυθμίσεις για την κλιματική αλλαγή και την δωρεάν υγεία για τα ανασφάλιστα παιδιά και έχει ψηφίσει κατά 93% τα ίδια νομοσχέδια με τον αριστερό Σάντερς.

Ωστόσο, συνεχίζει να δέχεται κριτικές για τη φωνή της, τα ρούχα της, το χτένισμά της, το γέλιο της. Θα διαβάσεις ότι “φωνάζει” πολύ ή ότι δεν χαμογελά αρκετά, σχόλια που ακούγονται σπάνια για άνδρες πολιτικούς. Κι ενώ είναι έξυπνη, συμπονετική και με περισσότερα προσόντα από πολλούς προηγούμενους προέδρους (εδώ που τα λέμε συμπεριλαμβανομένου του συζύγου της και του Ομπάμα ίσως), εισπράττει δυσπιστία που ίσως τελικά οφείλεται απλώς στην παραμονή της σε θέσεις ισχύος εδώ και δεκαετίες. Ούτε η Στάινεμ, ούτε η βασίλισσα των αμαζόνων η ίδια δεν αλλάζει την ιδέα των μιλένιαλς ότι η Χίλαρι δεν είναι ιστορική εντολή, αλλά –λόγω και των στενών της σχέσεων με τη Γουόλ Στριτ– κάποια όχι και τόσο ακέραια υποψήφια.

Feel the Bern

Η Χίλαρι χάνει ακόμη και στην πιο αμόλυντη έδρα της, το alma mater της κολέγιο Wellesley, όπου φιλόδοξες Aμερικανίδες την είχαν εικόνισμα όλα αυτά τα χρόνια. Σύμφωνα με ρεπορτάζ του TIME, οι φοιτητές που θα ψηφίσουν Χίλαρι δεν διατυμπανίζουν την πρόθεσή τους, σαν να ντρέπονται, ενώ πολλοί παραδέχονται πως το 2008 έβλεπαν περισσότερα T-shirt με το όνομά της να κυκλοφορούν στις εστίες. Ο έξω από τα δόντια λόγος του Σάντερς (ακραία σοσιαλιστικός για τα αμερικανικά δεδομένα) ενάντια στη φτώχεια και τις διακρίσεις κερδίζει συλλήβδην τους ρομαντικούς φοιτητές που βρίσκουν την ισότητα των φύλων λιγότερο επείγoυσα. Aυτό το ξέρει η Χίλαρι και τώρα προσπαθεί να μπαλώσει τα πράγματα, όπως πολύ σατιρικά σχολίασε το SNL.

Εσύ με ποιες είσαι;

Η δική μου γενιά σπατάλησε καμιά δεκαετία στη θεωρητική συζήτηση για το αν χρειαζόμαστε ή όχι τον φεμινισμό, ζώντας το παραμύθι της μοντέρνας Σταχτοπούτας, Κάρι Μπράντσο, και παρακολουθώντας άναυδες μια σειρά από δήθεν σύμβολα χειραφέτησης (Lady Gaga, Κέιτι Πέρι, Γκουίνεθ Πάλτροου και –φευ– Σάρα Τζέσικα Πάρκερ) να αρνούνται τη λέξη από Φ πριν ο αλέκτωρ λαλήσει τρις, λες και αν δήλωναν φεμινίστριες θα τους φύτρωνε μούσι. Οι μικρότερες μας βοηθούν τώρα να βάλουμε λίγο τα πράγματα στη θέση τους, ανοίγοντας απλά ένα λεξικό.

«Φεμινισμός είναι να πιστεύεις ότι άνδρες και γυναίκες έχουν ίσες ευκαιρίες. Πώς μπορείς να λες ότι διαφωνείς με την ισότητα;» λέει όσο πιο ψύχραιμα μπορεί η Λίνα Ντάναμ, η 29χρονη δημιουργός της σειράς Girls και ίσως η πιο ξεκάθαρη φεμινιστική φωνή της τελευταίας 20αετίας, η οποία στηρίζει Χίλαρι (δαγκωτό).

Πάνω από την ατελείωτη φασαρία για το αν είναι αποδυναμωτικά για το φύλο μας ή όχι τα γυμνά της Κιμ Καρντάσιαν, η Ντάναμ θυμίζει το αυτονόητο, ότι φεμινισμός είναι να μην κρίνεις τις άλλες γυναίκες για τις επιλογές τους (ούτε, καν, την Καρντάσιαν) και ότι από την άλλη δεν πειράζει αν σου φαίνονται αστείες οι φεμινιστικές μόδες, όπως τα καπέλα των σουφραζετών ή οι διαδηλώτριες με τρίχες στις μασχάλες. Ο φεμινιστικός λόγος της Λίνα είναι πιο αυτοσαρκαστικός, λιγότερο σφιγμένος, καθόλου man-hating, γιατί αυτό που την ενδιαφέρει περισσότερο είναι το δικαίωμα του να μοιράζεσαι δημόσια το σώμα σου, στον δρόμο ή στο instagram. Με λίγα λόγια, το μήνυμά της είναι ότι κάθε μία από εμάς μπορεί να ξυπνήσει το πρωί και είναι όποια γουστάρει να είναι, να φοράει ό,τι της καπνίσει και να κάνει τη γυμνή φωτογραφία της και γιγαντοαφίσα αν θέλει.

Φεμινιστικά προβλήματα πρώτου κόσμου; Ναι, ενδεχομένως. Για μένα φεμινισμός είναι να μπορώ να ολοκληρώσω τη φράση μου όταν μιλάω σε ένα δωμάτιο γεμάτο άνδρες άνω των 50, ενώ για κάποια στη Μέση Ανατολή είναι απλά να μην πεθάνει επειδή γεννήθηκε κορίτσι.

Όμως ο φεμινισμός είναι ένας. Μας το θύμισε η Έμμα Γουότσον με την περσινή της ομιλία στα Ηνωμένα Έθνη που έκανε μέχρι και τους σεκιουριτάδες να βουρκώσουν. Με λιγότερα τατουάζ, καλύτερη γκαρνταρόμπα και πιο “θεσμική” παρουσία από τη Λίνα, η Γουότσον, που επίσης έχει ταχθεί ανοιχτά υπέρ της Κλίντον, ίσως να είναι η φεμινίστρια που θα ενώσει όχι μόνο το φεμινιστικό χάσμα γενεών αλλά και τη μάχη των φύλων με το HeForShe πρόζτεκτ της.

Ήταν ένας λόγος με αριστουργηματική κλιμάκωση και προτείνω να τον ξαναβλέπει κανείς κάθε φορά που αναρωτιέται τι ακριβώς σημαίνει πια φεμινισμός ή τι θα σημαίνει στο εξής. Η ενήλικη Ερμιόνη του Χάρι Πότερ, με το λευκό ταγέρ της και τα οξφορδιανά αγγλικά της, εύθραυστη και σιδερένια, λέει στο τέλος μερικά νούμερα: αν μείνουμε άπραγοι, θα μας πάρει άλλα 100 χρόνια μέχρι άνδρες και γυναίκες να πληρώνονται το ίδιο για την ίδια εργασία. Δεκαπέντε εκατομμύρια παιδιά-νύφες θα παντρευτούν τα επόμενα 16χρόνια. Και θα φτάσουμε στο 2086 έως ότου όλα τα κοριτσάκια στην Αφρική αποκτήσουν πρόσβαση σε δευτεροβάθμια εκπαίδευση.

Οι νέες φεμινίστριες ξαναμιλάνε για τα παλιά προβλήματα αφού τίποτα δεν έχει λυθεί ακόμα. Ίσως σε αυτό η ακαδημαϊκός Σούζαν Φαλούντι να έχει κάποιο δίκιο: «Ίσως μακροπρόθεσμα, η φεμινιστική νίκη στην οποία θα πρέπει να εστιάσει η Χίλαρι δεν είναι το να σπάσει το ατομικό της γυάλινο ταβάνι ώστε να στείλουμε μια γυναίκα στο Οβάλ Γραφείο. Είναι να καθορίσει τα εύθραυστα δικαιώματα εκατομμυρίων γυναικών για τα οποία ο φεμινισμός έχει παλέψει τόσο σκληρά. Το να χάσουμε την δημοκρατική ατζέντα μέσα στη φασαρία, το να συνθλιβεί σε ένα ανούσιο ματς ανάμεσα σε γενιές γυναικών με τις ίδιες πεποιθήσεις, είναι μια τραγωδία που δεν έχουμε την πολυτέλεια να αντέξουμε».

Σπούδασε θεατρολογία στην Αθήνα, δημοσιογραφία στο Κάρντιφ. Ξεκίνησε από το Βήμα, εργάστηκε και στα ένθετά του και έγραψε σε τίτλους που δεν υπάρχουν πια (Status, Glamour, Life&Style). Είναι διευθύντρια στο Marie Claire, το περιοδικό που έγινε σπίτι της εδώ και 10 χρόνια.

Διαβάστε ακόμα

Σχόλια

Εικόνα Anonymous
gplus

Σας πείσαμε; Εμείς σας θέλουμε μαζί μας!
Χωρίς τους υποστηρικτές μας
δεν μπορούμε να υπάρχουμε.