Business υπό την “επήρεια” κάνναβης

Σε λίγες μέρες αναμένεται νομοθετική διάταξη που θα ρυθμίζει την καλλιέργεια, μεταποίηση και διάθεση της φαρμακευτικής κάνναβης. Ήδη, μια σωρεία δημοσιευμάτων προαναγγέλλει επενδύσεις δισεκατομμυρίων ευρώ και εντυπωσιακή μείωση της ανεργίας. Είναι υπερβολικές οι προσδοκίες ή το φυτό με τα πριονωτά φύλλα θα αποδειχθεί χρυσοφόρο;
Χρόνος ανάγνωσης: 
15
'

Τον περασμένο Ιούνιο υπογράφτηκε η Κοινή Υπουργική Απόφαση (ΚΥΑ) που άνοιξε τον δρόμο για τη νόμιμη διάθεση σκευασμάτων κάνναβης σε ασθενείς στη χώρα μας, δίνοντας παράλληλα το έναυσμα για νέες επενδύσεις. Το ενδιαφέρον για την παρθένα καλλιέργεια με τις μεγάλες προοπτικές είναι ευνόητο, τόσο για την κάλυψη των αναγκών τις εγχώριας αγοράς, όσο και για τις εξαγωγές. Το τελευταίο διάστημα όμως διέρρευσαν ιλιγγιώδη ποσά «έτοιμων επενδύσεων» και δημιουργήθηκαν υπερβολικές προσδοκίες για το φυτό που «θα βγάλει τη χώρα από την κρίση».

Με δυο λόγια

Η Ελλάδα, λόγω κλίματος και όχι μόνο, θεωρείται μία από τις ιδανικότερες περιοχές του πλανήτη για την καλλιέργεια φαρμακευτικής κάνναβης. Μέχρι τώρα, οι υποψήφιοι επενδυτές σκόνταφταν στο νομοθετικό πλαίσιο. Το τελευταίο διάστημα όμως, εν αναμονή της ρύθμισης που θα ανοίξει τον δρόμο στις επενδύσεις, ελληνικές και ξένες εταιρείες προετοιμάζουν τα σχέδιά τους και παίρνουν σιγά-σιγά θέσεις. Το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης υπολογίζει επενδύσεις 1,5 δισ. ευρώ σε μία τριετία, και βουλευτές του κυβερνώντος κόμματος μιλούν για 7.000 νέες θέσεις εργασίας. Από την άλλη, το διεθνές παράδειγμα χωρών που καλλιεργούν ήδη κάνναβη διδάσκει ότι πρέπει να κρατάμε μικρό καλάθι. Πάντως ορισμένοι έχουν ήδη προβεί σε τολμηρές κινήσεις, όπως ο δήμος Νάουσας, που παραχώρησε 1.000 στρέμματα για την καλλιέργεια και έχει υπογράψει συμφωνία με δίκτυο 14.000 φαρμακείων στη Γερμανία, μέσω της εταιρείας που συντονίζει την επένδυση. Δεν θα μπορεί όμως ο κάθε αγρότης να καλλιεργήσει κάνναβη στο χωράφι του, γιατί αφενός πρόκειται για μία εξειδικευμένη καλλιέργεια, που θα γίνεται σε κλειστό χώρο με εξαερισμό, αφετέρου θα πρέπει ο επενδυτής να είναι και μεταποιητής, κάτι που απαιτεί κεφάλαια και απαγορεύεται για τον απλό αγρότη. Το ζητούμενο τώρα, σύμφωνα με τους ενδιαφερόμενους, είναι να γίνει ο σωστός σχεδιασμός ώστε να μην ωφεληθούν μόνο τα μεγάλα επενδυτικά κεφάλαια. Και για όσους βγάζουν ήδη τις γλάστρες στη βεράντα, θα απαγορεύεται αυστηρά η ιδιοκαλλιέργεια για ψυχαγωγική χρήση.

Το ενδιαφέρον πιστοποιήθηκε στην πρώτη διεθνή έκθεση Αthens Kannavis Expo 2018 που πραγματοποιήθηκε στα μέσα Ιανουαρίου, στο Κλειστό Γήπεδο Φαλήρου. Πόσο απέχει όμως το περίπτερο σε μία κλαδική έκθεση ή μία επίσκεψη σε υπουργικό γραφείο από την πραγματοποίηση μιας επένδυσης πολλών εκατομμυρίων ευρώ;

Υπάρχουν προϋποθέσεις για ανάπτυξη με βάση τη φαρμακευτική κάνναβη;

Αναμφίβολα. Η Ελλάδα λόγω κλίματος, εδάφους, μορφολογίας, γεωγραφικής θέσης, αλλά και της ιδιότητας του μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης, θεωρείται ιδανική επιλογή για την καλλιέργεια κάνναβης. Δεν είναι μυστικό ότι μεγάλες εταιρείες του κλάδου έχουν εκφράσει επενδυτικό ενδιαφέρον αρκετές φορές κατά τη διάρκεια της τελευταίας δεκαετίας και έχουν παρουσιάσει τις δυνατότητες της χώρας στον συγκεκριμένο τομέα σε αρκετά κυβερνητικά στελέχη.

Σκόνταφταν βέβαια στην απαγορευτική νομοθεσία. Από τη στιγμή όμως που στην εξίσωση μπαίνει η διαφαινόμενη ψήφιση του ρυθμιστικού πλαισίου, όλα δείχνουν ότι ανοίγει ο δρόμος για επενδύσεις στην καλλιέργεια, μεταποίηση και διάθεση φαρμακευτικής κάνναβης.

Ειδικά από κλιματολογικής άποψης, η Ελλάδα θεωρείται μία από τις ιδανικότερες περιοχές του πλανήτη για το συγκεκριμένο φυτό. «Το κλίμα της Ελλάδας θυμίζει αρκετά το αντίστοιχο της Καλιφόρνια, και γι’ αυτό θεωρώ ότι είναι ιδανικό για καλλιέργεια ποιοτικής, βιολογικής κάνναβης που να είναι σε θέση να συναγωνιστεί τις καλύτερες ποικιλίες στον κόσμο», μας λέει η Βίκυ Πρασσά, ιδιοκτήτρια της Philocanna που ασχολείται επιχειρηματικά με την κάνναβη τα τελευταία χρόνια στην Καλιφόρνια και το Όρεγκον.

Υπάρχουν ενδιαφερόμενοι επενδυτές;

Πολλοί. Το αναντίρρητο μάλιστα ενδιαφέρον μικρών και μεγάλων επενδυτών μοιάζει τελευταία να γίνεται πιο συγκεκριμένο. Όπως όμως και στις περισσότερες περιπτώσεις επενδυτικών σχεδίων που έχουν εκπονηθεί το τελευταίο διάστημα, η θεωρία απέχει παρασάγγας από αυτό που εκφράζεται στην πράξη και μετουσιώνεται σε έσοδα για τα κρατικά ταμεία.

Η περίπτωση της κάνναβης παρουσιάζει αρκετές ιδιομορφίες και η κ. Πράσσα θεωρεί ότι απαιτείται ιδιαίτερη προσοχή από την πολιτεία, τους καλλιεργητές και τους επενδυτές. «Αυτό που προτείνω σε όσους απευθύνονται σε εμάς για συμβουλές είναι να ενημερωθούν, να εκπαιδευτούν και να επιχειρήσουν σωστά. Πρόκειται για μια πολύ υποσχόμενη καλλιέργεια, αλλά και αρκετά ανταγωνιστική», λέει στο inside story. «Υπάρχουν περιθώρια ανάπτυξης, αλλά επειδή είναι κάτι που γίνεται ήδη διεθνώς, πρέπει να γίνει πολύ σωστά για να πετύχει», προσθέτει.

Όσον αφορά το αν η δική της εταιρεία προτίθεται να επενδύσει, μας είπε ότι θα τους ενδιέφερε, αλλά τηρούν στάση αναμονής, μέχρι να δουν την τελική μορφή του νομοσχεδίου που θα ψηφιστεί. «Είναι σημαντικό αν το πρόσημο θα είναι θετικό για τη χώρα ή αν θα ωφεληθούν μόνο οι μεγάλες εταιρείες», μας είπε η Βίκυ Πρασσά που βρίσκεται το τελευταίο διάστημα στην Ελλάδα, διερευνώντας τις ευκαιρίες που ανοίγονται στο άμεσο μέλλον.

Πόσο μεγάλες επενδύσεις να περιμένουμε;

Πρόσφατα εμφανίστηκαν δημοσιεύματα που κάνουν λόγο για μεγάλες επενδύσεις της τάξης των εκατοντάδων εκατομμυρίων ή και δισεκατομμυρίων ευρώ. Ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης Ευάγγελος Αποστόλου δήλωσε για παράδειγμα στο Bloomberg ότι θα υπερβούν το 1,5 δισ. ευρώ, ο αναπληρωτής υπουργός Γιάννης Τσιρώνης τις εκτίμησε μεταξύ των 1,5-2 δισ. στο γαλλικό πρακτορείο ειδήσεων AFP, ενώ σε σχετικό δημοσίευμα της Αυγής, εφημερίδας που απηχεί τις κυβερνητικές προσδοκίες, ο πήχης σταθεροποιείται στα 2 δισ. ευρώ.

Ο ευρωβουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ, Στέλιος Κούλογλου, είναι ακόμη πιο αισιόδοξος. Μιλώντας στη Διεθνή Έκθεση Κάνναβης που έγινε το διάστημα 12-14 Ιανουαρίου 2018, έκανε λόγο για σημαντικό μερίδιο της πίτας των 11,4 δισ. δολαρίων –ποσό που αφορά την παγκόσμια αγορά της ιατρικής κάνναβης, η οποία αναμένεται να πενταπλασιαστεί την επόμενη δεκαετία– και για τη δημιουργία 7.000 θέσεων εργασίας. Αυτό πάντως που αναγνώρισε ο κ. Κούλογλου είναι ότι η αγορά των προϊόντων κανναβιδιόλης (CBD), στην οποία θα εστιάσουν και οι περισσότερες επενδύσεις, θα αγγίξει τα 2 δισ. παγκοσμίως έως το 2020. Μήπως λοιπόν είναι πολύ υψηλές οι προσδοκίες;

Η αλήθεια είναι ότι τα ποσά που κυκλοφορούν βασίζονται σε υπεραισιόδοξες εκτιμήσεις και δεν αφορούν τους πρώτους μήνες, ούτε καν το πρώτο έτος μετά την ψήφιση της τροπολογίας. Όπως είπαν στο inside story πηγές του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, «οι προβλεπόμενες επενδύσεις στην παραγωγή και επεξεργασία της φαρμακευτικής κάνναβης σε βάθος τριετίας ενδέχεται να ξεπεράσουν το €1,5 δισ.».

Ακόμη κι έτσι όμως, το ποσό φαντάζει δυσθεώρητο. Ως μέτρο σύγκρισης θα χρησιμοποιήσουμε το Ισραήλ, το πλέον επιτυχημένο παράδειγμα παγκοσμίως. Εκεί, στο πλαίσιο μιας ευρύτατης και συντονισμένης προσπάθειας, το κράτος, οι ερευνητικοί, ακαδημαϊκοί και ιατρικοί φορείς προσπαθούν εδώ και χρόνια να φέρουν τη χώρα στην πρωτοκαθεδρία του κλάδου και σε μεγάλο βαθμό τα κατάφεραν. Παρά το έντονο ενδιαφέρον όμως, οι οκτώ αδειοδοτημένες επιχειρήσεις που πήραν άδεια από το κράτος έφεραν τα δύο πρώτα χρόνια (τα σημαντικότερα λόγω εξοπλισμού, παγίων κ.λπ.) μόλις 50 εκατ. δολάρια.

Παράλληλα, το Ισραήλ υποστηρίζει ερευνητικές και επιστημονικές προσπάθειες, χρηματοδοτώντας την έρευνα και κλινικές μελέτες γύρω από την κάνναβη, ενώ προσφέρει φοροαπαλλαγές σε startups που δραστηριοποιούνται στον κλάδο. Οι αθροιστικές επενδύσεις μετά από τόση προσπάθεια –συμπεριλαμβανομένων των startups– έχουν αγγίξει τα $250 εκατ. Τα έσοδα πάντως ήταν πενιχρά έως τώρα, ενώ μετά το άνοιγμα των εξαγωγών ακόμη και σύμφωνα με το πλέον αισιόδοξο σενάριο δεν θα ξεπεράσουν το $1 δισεκατομμύριο.

Μήπως λοιπόν να κρατήσουμε μικρότερο καλάθι;

Η διεθνής εμπειρία

Οι αισιόδοξες τοποθετήσεις και διαρροές κυβερνητικών στελεχών για δεκάδες επενδυτές, μάλλον δεν συνάδουν με τα διεθνή παραδείγματα. Στην Ολλανδία για παράδειγμα δραστηριοποιείται μόνο ένας παραγωγός, όπως και στην Τσεχία (χώρα με πληθυσμό αντίστοιχο της Ελλάδας), ενώ στην Ιταλία η παραγωγή επιβλέπεται από ειδική μονάδα του στρατού. Τέλος στην Κύπρο μελετάται η αδειοδότηση δύο μόνο εταιρειών και μάλιστα για κλειστό διάστημα δεκαπέντε ετών.

Προς το παρόν, η μοναδική χώρα της ΕΕ που εξάγει νόμιμα φαρμακευτική κάνναβη είναι η Ολλανδία, αλλά σύντομα αναμένεται να ξεκινήσουν εξαγωγές από την Κύπρο, τη Μάλτα, την Πολωνία και ενδεχομένως τη Γερμανία. Εκτός ΕΕ, εξάγει ο Καναδάς και πλέον το Ισραήλ, ενώ αρκετές ακόμη χώρες διαβλέπουν το παγκόσμιο ενδιαφέρον και ετοιμάζονται να δραστηριοποιηθούν. Το γεγονός αυτό αναμένεται να οδηγήσει τις τιμές σε πτώση, κάτι που πιστοποιήθηκε μετά τις σχετικές ανακοινώσεις αυστραλιανών και ισραηλινών εταιρειών, χαμηλώνοντας περαιτέρω το ταβάνι των προσδοκιών.

Από πού μας έρχονται οι υποψήφιοι επενδυτές;

Η πολιτική ηγεσία του υπ. Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων έχει ήδη δεχθεί επενδυτές από Καναδά, Ισραήλ, Καζακστάν, Ρωσία, ΗΠΑ, οι οποίοι όχι μόνο εξέφρασαν θεωρητικό ενδιαφέρον, αλλά παρουσίασαν και αναλυτικά business plan.

Από το περιβάλλον του υφυπουργού Ανάπτυξης Στέργιου Πιτσιόρλα, ο οποίος έχει ασχοληθεί αρκετά με το θέμα και έχει συναντηθεί με υποψήφιους επενδυτές, λάβαμε διαβεβαιώσεις για το ενδιαφέρον ελληνικών και ξένων σχημάτων. «Υπάρχει έντονο ενδιαφέρον από καναδικές εταιρείες, καθώς έχουν ιδιαίτερη παράδοση στην καλλιέργεια κάνναβης, ενώ βάσιμο ενδιαφέρον έχει εκδηλωθεί και από ιταλικό σχήμα», είπαν στο inside story. Απέφυγαν πάντως να προσδιορίσουν το ύψος των εκτιμώμενων επενδύσεων, αλλά αρκέστηκαν να μας διαβεβαιώσουν ότι το θεσμικό πλαίσιο θα επιτρέπει την προσέλκυση όσο το δυνατό περισσότερων και πλέον επωφελών επενδύσεων.

Το βέβαιο είναι ότι αρκετά επενδυτικά σχήματα έχουν επισκεφθεί τα αρμόδια υπουργεία, ενώ τα πλέον υποσχόμενα έχουν περάσει και την πόρτα του Μεγάρου Μαξίμου. Προσωπικό ενδιαφέρον έχει δείξει ο σύμβουλος στρατηγικού σχεδιασμού του πρωθυπουργικού γραφείου, Νίκος Καρανίκας. Τον περασμένο Νοέμβριο μάλιστα, μετέβη στην ιδιαίτερη πατρίδα του, την Ημαθία, όπου είχε επαφές με αγρότες και παράγοντες της περιοχής για να διερευνήσει τις προθέσεις αξιοποίησης των μεγάλων εκτάσεων στην περιοχή.

Επενδυτικό ενδιαφέρον έχει εκφραστεί και για περιοχές της Μακεδονίας και της Θράκης, ενώ πρόσφατα στον επενδυτικό χάρτη προστέθηκε η Εύβοια και τα Δωδεκάνησα, με έμφαση στη Ρόδο.

Στα δημοσιεύματα που κατά καιρούς έχουν εμφανιστεί, εκτός των προαναφερθέντων γίνεται λόγος και για μια «ζεστή» γερμανική επένδυση άνω των 15 εκατ. ευρώ, αλλά και για μια μεγάλη βρετανική εταιρεία που έχει ήδη έτοιμο τον επενδυτικό φάκελο (περί τα €14 εκατ.). Μια μικρότερη επένδυση ετοιμάζεται και από εταιρεία ισραηλινών συμφερόντων σε συνεργασία με Έλληνα επενδυτή. Σε επαφές του inside story με τις εταιρείες που «φωτογραφίζονται», το ενδιαφέρον δεν επιβεβαιώθηκε ούτε διαψεύστηκε. Είναι σαφές ότι όλοι αναμένουν το τελικό ρυθμιστικό πλαίσιο, αλλά και τις κινήσεις του ανταγωνισμού.

Η μεγάλη επένδυση και ο δήμαρχος που τολμάει

Ο δήμος Νάουσας είναι ο πρώτος που προχωράει στην οργανωμένη καλλιέργεια κάνναβης, παραχωρώντας μια έκταση περίπου 1.000 στρεμμάτων. Το inside story επικοινώνησε με τον δήμαρχο Νίκο Κουτσογιάννη και συζήτησε μαζί του τις προοπτικές της συγκεκριμένης επένδυσης. «Πρόκειται για ένα προϊόν που παρουσιάζει τεράστια προοπτική και η ήδη μεγάλη ζήτηση στον δυτικό κόσμο –και όχι μόνο– αναμένεται να αυξηθεί εντυπωσιακά», μας είπε ο 37χρονος δήμαρχος.

«Θεωρούμε ότι η συγκεκριμένη επένδυση θα είναι επωφελής, τόσο για την περιοχή όσο και συνολικά για την εγχώρια οικονομία». Όπως μας τόνισε ο κ. Κουτσογιάννης, η επένδυση θα αποφέρει σημαντικά έσοδα από το ενοίκιο στα ταμεία του Δήμου, και θα μειώσει αισθητά την ανεργία στην περιοχή. Πρόκειται για μια καθετοποιημένη μονάδα, η οποία θα καταλάβει μια άγονη έκταση 1.000 στρεμμάτων (αρχικά θα ξεκινήσει με μικρότερο αριθμό στρεμμάτων και στην πορεία θα προστεθούν περισσότερα).

Βασικός εχθρός της αναπτυξιακής προσπάθειας του Δήμου σε αυτήν την περίπτωση είναι o λαϊκισμός, καθώς όσοι αντιμάχονται την επένδυση όχι μόνο δεν αναφέρονται στη φαρμακευτική κάνναβη, αλλά την υποτιμούν ως «χασισοκαλλιέργεια». «Αν καταφέρουμε να περάσουμε τη συγκεκριμένη απόφαση από το δημοτικό συμβούλιο, αισιοδοξώ ότι θα δοθεί σημαντική ανάσα στην περιοχή», κατέληξε ο Νίκος Κουτσογιάννης.

Με οριακή πλειοψηφία πέρασε το σχέδιο από το δημοτικό συμβούλιο

Στη συνεδρίαση του δημοτικού συμβουλίου του δήμου Νάουσας της 1ης Φεβρουαρίου 2018, αποφασίστηκε με οριακή πλειοψηφία 15-13 η εκμίσθωση του χώρου στην περιοχή Ρουντίνα. Τις έντονες αντιρρήσεις τους εξέφρασαν κάτοικοι των κοντινών χωριών, με βασικό επιχείρημα πως επιχειρείται η «νομιμοποίηση των ναρκωτικών από την πίσω πόρτα», ενώ ο δημοτικός σύμβουλος Β. Τζουβάρας εξέφρασε φόβους ότι η περιοχή θα μεταβληθεί σε «Κολομβία της Ελλάδας».

Ο δήμαρχος Νίκος Κουτσογιάννης αναφέρθηκε στις δυνατότητες ανάπτυξης που προσφέρει η φαρμακευτική κάνναβη και καθησύχασε τους φόβους των κατοίκων, αποκλείοντας οποιαδήποτε σκέψη για ψυχαγωγική χρήση. Τόνισε τέλος ότι θα ακολουθήσει ανοιχτή διαγωνιστική διαδικασία για την εκμίσθωση, αμέσως μετά την ψήφιση του σχετικού νομοσχεδίου στο Κοινοβούλιο.

Την επένδυση συντονίζει η Golden Greece Holdings, εταιρεία που εκπροσωπεί μια κοινοπραξία 10 εταιρειών από Καναδά, ΗΠΑ, Μ. Βρετανία, Ισραήλ, Πολωνία και Καζακστάν. Ο εκπρόσωπός της, Διονύσης Σαρμαζανίδης, δήλωσε στο inside story ότι η επένδυση είναι μία από τις μεγαλύτερες που έχουν γίνει στον κλάδο της φαρμακευτικής κάνναβης. «Η αρχική επένδυση θα φτάσει τα €400 εκατ., ενώ σε ορίζοντα διετίας θα υπερβεί το €1,5 δισ.».

Όπως χαρακτηριστικά μας ανέφερε, μόνο το εργοστάσιο επεξεργασίας και παραγωγής των φαρμακευτικών σκευασμάτων θα στοιχίσει άνω των €70 εκατ., ενώ κάθε θερμοκήπιο θα κοστίζει €800.000. Μόνο μία από τις καναδικές επιχειρήσεις της κοινοπραξίας θα κατασκευάσει 60 θερμοκήπια, στο καθένα από τα οποία θα απασχολούνται τέσσερις εργαζόμενοι. «Για να περιφράξουμε τα 1.000 στρέμματα, σύμφωνα με τους πιο αυστηρούς κανονισμούς θα δαπανήσουμε περί τα €4 εκατ.», μας ανέφερε ο κ. Σαρμαζανίδης.

Είναι προφανές ότι μια τόσο μεγάλη επένδυση δεν μπορεί να έχει στόχο μόνο την εγχώρια αγορά. «Έχουμε ήδη υπογράψει προσύμφωνο συνεργασίας με το δίκτυο 14.000 φαρμακείων στη Γερμανία, που θα διαθέτουν τα περισσότερα από 70 φαρμακευτικά σκευάσματα που θα παράγονται στην Ημαθία», δήλωσε ο Διονύσης Σαρμαζανίδης της Golden Greece.

Τι λένε οι επενδυτές

Απευθυνθήκαμε και σε εκπρόσωπο μεγάλης εταιρείας με παρουσία στην ευρωπαϊκή αγορά. «Πράγματι έχουμε συναντηθεί με υψηλόβαθμα στελέχη της ελληνικής κυβέρνησης», μας είπε. «Περιμένουμε όμως τη ρύθμιση του νομικού πλαισίου προτού δεσμευτούμε για τον τύπο και το ύψος της επένδυσης». Το ίδιο στέλεχος μας είπε επίσης ότι αναμένει την εκδήλωση έντονου ανταγωνισμού το αμέσως επόμενο διάστημα, αλλά όπως χαρακτηριστικά τόνισε: «δεν είναι αυτό που μας προβληματίζει. Αυτό που μας ανησυχεί είναι η αναβλητικότητα της ελληνικής κυβέρνησης. Κάθε Παρασκευή μαθαίνουμε ότι κατατίθεται η τροπολογία και όσο τη βλέπετε εσείς, άλλο τόσο τη βλέπουμε κι εμείς».

Όπως ανέφερε στο inside story στέλεχος μεγάλης εταιρείας του κλάδου: «Δεν ζητήσαμε ούτε φοροαπαλλαγές, ούτε άλλες διευκολύνσεις. Το μόνο που θέλουμε είναι επιτάχυνση των διαδικασιών. Ελπίζουμε να καταλάβουν οι υπεύθυνοι της ελληνικής κυβέρνησης ότι ο ανταγωνισμός από το εξωτερικό δεν θα περιμένει». Αυτό που κυκλοφορεί πάντως είναι ότι ορισμένοι από τους επενδυτές πιέζουν για «αποκλειστικότητες».

Ένας άλλος Έλληνας επιχειρηματίας που διερευνά τη δραστηριοποίησή του στον κλάδο τόνισε στο inside story ότι η επικείμενη τροπολογία ανοίγει μεν τον δρόμο, αλλά βάζει και αρκετά εμπόδια σε μικρότερα σχήματα, λόγω της «ρήτρας» καθετοποίησης. «Μιλάμε για αρχική επένδυση τουλάχιστον 10 εκατομμυρίων», μας λέει, «κάτι που αυτομάτως αποκλείει μικρούς και μεσαίους παραγωγούς». Σχολίασε επίσης τις φήμες που θέλουν ως προϋπόθεση για την έκδοση άδειας την ύπαρξη σύμβασης με εταιρεία του εξωτερικού για εξαγωγή. «Καταλαβαίνετε ότι κανείς δεν θα επενδύσει μόνο για την ελληνική αγορά» μας λέει. «Όλοι ενδιαφέρονται για τις εξαγωγές».

Όσον αφορά τις προσδοκίες για επενδύσεις 2 και 3 δισ., μας είπε χαρακτηριστικά ότι θα περάσουν δεκαετίες για να τις δούμε. Όταν διερωτηθήκαμε γιατί δημιουργούνται τόσο υψηλές προσδοκίες, μας είπε ότι ο μόνος λόγος είναι για να τονωθεί το ενδιαφέρον. Κατά τη γνώμη του βέβαια μπορεί κάτι τέτοιο να λειτουργήσει αποτρεπτικά για ορισμένους, ειδικά αν θεωρήσουν ότι οι μεγάλες εταιρείες θα αφήσουν ελάχιστα περιθώρια για μεσαίου μεγέθους επιχειρήσεις.

Μας μετέφερε μάλιστα την αποστροφή ενός συμβούλου υπουργού: «Αν η παγκόσμια αγορά της κάνναβης φτάνει τα 30 δισ. ετησίως, θα πρέπει η χώρα μας να αποσπάσει το 3% της παγκόσμιας πίτας αμέσως μετά τη δραστηριοποίησή της στον χώρο».

Να σημειώσουμε επίσης ότι οι επενδύσεις για την καλλιέργεια κλωστικής (ή βιομηχανικής) κάνναβης –επιτρέπεται στη χώρα μας από τον Απρίλιο του 2016– παραμένουν σε χαμηλά επίπεδα, λόγω του περιορισμένου ενδιαφέροντος από αγρότες, αλλά και της έλλειψης μεταποιητικών μονάδων.

Θα καταπολεμήσει η κάνναβη την ανεργία;

Αν αναζητούμε μονολεκτική απάντηση στο ερώτημα, δεν θα δυσκολευτούμε να τη δώσουμε, και θα είναι αρνητική. Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, στην πρώτη φάση των επενδύσεων θα δημιουργηθούν εκατοντάδες θέσεις εργασίας. Ο ευρωβουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ Στέλιος Κούλογλου υποστήριξε ότι στις καλλιέργειες θα απασχοληθούν πάνω από 2.000 εργαζόμενοι, ενώ στην ομιλία του στη Διεθνή Έκθεση Κάνναβης εκτίμησε ότι «με μετριοπαθείς εκτιμήσεις θα δημιουργηθούν συνολικά 7.000 νέες θέσεις εργασίας».

Ακόμη λοιπόν κι αν επιβεβαιωθούν οι πλέον αισιόδοξες προβλέψεις, το πρόβλημα δεν θα λυθεί. Σίγουρα όμως μπορεί να δώσει μιαν ανάσα, ειδικά σε αγροτικές περιοχές που μαστίζονται από ανεργία.

Ο Διονύσης Σαρμαζανίδης της Golden Greece Holdings δήλωσε στο inside story ότι αν υλοποιηθεί η επένδυση στην Ημαθία, θα δημιουργηθούν περισσότερες από 2.000 θέσεις εργασίας για την καλλιέργεια και τη μεταποίηση. Όπως χαρακτηριστικά μας είπε, η εταιρεία προτίθεται να εκπαιδεύσει τους αγρότες και τους εργάτες που θα ασχοληθούν με την καλλιέργεια και τη μεταποίηση, αλλά και να διοργανώσει ειδικά σεμινάρια για γεωπόνους και άλλους εργαζόμενους. «Στόχος μας είναι να απασχολήσουμε νέους από την περιοχή και όχι να φέρουμε εργαζόμενους από αλλού».

Ποιοι είναι οι όροι;

Σύμφωνα με όλες τις πληροφορίες, ο νόμος θα ορίζει ότι οι επενδύσεις θα έχουν καθετοποιημένο χαρακτήρα. Αυτός, δηλαδή, που θα έχει άδεια παραγωγής θα έχει και άδεια μεταποίησης. Εν ολίγοις, εκτός από τις εγκαταστάσεις παραγωγής θα προαπαιτούνται και εγκαταστάσεις επεξεργασίας, καθώς αμφότερες οι διαδικασίες θα εκτελούνται και θα ολοκληρώνονται σε ενιαίο χώρο. Όπως μας ανέφεραν χαρακτηριστικά πηγές της νομοπαρασκευαστικής επιτροπής του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης, η παραγωγή θα είναι «περίκλειστη», όχι μόνο με την έννοια της περίφραξης που εκ των πραγμάτων θα πρέπει να είναι πολύ ασφαλής (κάμερες, φύλαξη), αλλά θα προβλέπεται και ειδικός κλειστός χώρος με εξαερισμό όπου θα διενεργείται η παραγωγή οιασδήποτε μορφής (υδροπονία, θερμοκήπια κ.λπ.), με στόχο να μην εκτίθεται καν στο ανοιχτό περιβάλλον.

Οι ίδιες πηγές τόνισαν ότι το ακριβές πλαίσιο της αδειοδότησης θα ρυθμιστεί αμέσως μετά την ψήφιση του νόμου με Κοινή Υπουργική Απόφαση. Το βέβαιο είναι ότι θα διασφαλίζεται ο σκοπός της ρύθμισης, που δεν είναι άλλος από την παραγωγή φαρμάκων και φαρμακευτικών παρασκευασμάτων. «Θα λαμβάνονται όλα τα απαραίτητα μέτρα ώστε η καλλιέργεια της φαρμακευτικής κάνναβης και η επεξεργασία της να υπηρετεί αυστηρά αποκλειστικά και μόνο αυτόν τον σκοπό», μας τόνισε στέλεχος του υπουργείου. «Δεν ξεκινάμε μια τέτοια προσπάθεια για να βάλουμε εμπόδια στους επενδυτές αλλά αντίθετα να συνεργαστούμε, πάντα όμως στο πλαίσιο της αυστηρής νομιμότητας και ελέγχου που απαιτεί η συγκεκριμένη καλλιέργεια». Στο ίδιο πλαίσιο πηγές του υπουργείου Ανάπτυξης μας απέκλεισαν κατηγορηματικά το ενδεχόμενο να επιτραπεί η καλλιέργεια για ψυχαγωγική χρήση.

Τι γίνεται με τους Έλληνες καλλιεργητές;

Απευθύναμε στους εμπλεκόμενους την ευνόητη απορία για το πώς θα ωφεληθούν οι Έλληνες αγρότες από την νομοθετική εξέλιξη. «Η καλλιέργεια και επεξεργασία της φαρμακευτικής κάνναβης δεν είναι μια αγροτική δουλειά με την κλασική έννοια», ανέφεραν στο inside story πηγές του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης. «Μην φανταστείτε δηλαδή ότι θα βάζουμε στα χωράφια κάνναβη. Χρειάζεται υψηλή τεχνολογία και επενδυτικά κεφάλαια. Η ωφέλεια που θα προκύψει από τις επενδύσεις στον τομέα αυτό στην ύπαιθρο, στις περιοχές όπου τελικά θα αναπτυχθούν οι μονάδες, θα είναι οι θέσεις εργασίας που θα δημιουργηθούν και θα είναι πολλές».

Στην πρόβλεψη της καθετοποιημένης παραγωγής και μεταποίησης αναφέρθηκαν και πηγές του υπ. Ανάπτυξης. Ουσιαστικά λοιπόν αποκλείεται από τη διαδικασία ο μεμονωμένος αγρότης, καθώς βάσει νόμου δεν επιτρέπεται ο απλός αγρότης να είναι και μεταποιητής (εκτός αν κάνει νέα έναρξη επαγγέλματος ως μεταποιητής, κάτι βέβαια που είναι δύσκολο να κάνει λόγω του ύψους της επένδυσης).

Η Βίκυ Πρασσά σχολίασε στο inside story ότι το μαζικό ενδιαφέρον επενδυτών δεν είναι απαραιτήτως θετικό. «Εφόσον ανοίξει άκριτα η αγορά και το επάγγελμα, ενδέχεται να παρατηρηθεί κορεσμός. Κάτι αντίστοιχο συνέβη και στην Καλιφόρνια όπου συνέρρευσαν αρκετοί για να αγοράσουν γη και να καλλιεργήσουν, με συνέπεια να πέσουν αισθητά οι τιμές». Το ζητούμενο σύμφωνα με την κ. Πρασσά είναι να γίνει ο σωστός σχεδιασμός ώστε να ωφεληθεί αφενός η οικονομία της χώρας και όχι μόνο τα μεγάλα επενδυτικά κεφάλαια, και αφετέρου οι ασθενείς που μέχρι πρότινος διαβιούσαν σε καθεστώς ημιπαρανομίας για να προμηθευτούν τα σκευάσματα.

Ποιος είναι αρμόδιος

Λόγω της φύσης του νομοσχεδίου αλλά και του ίδιου του ζητήματος, οι εμπλεκόμενοι είναι πολλοί. Άμεσα εμπλεκόμενοι είναι:

  • το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων (ασχολείται με όλες τις διαδικασίες της καλλιέργειας και μεταποίησης)
  • το Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη που θα επιβλέπει την αδειοδότηση (έκδοση ποινικών μητρώων κ.ά.) και τον έλεγχο της παραγωγής και της διάθεσης
  • το Υπουργείο Υγείας
  • το υπουργείο Υπουργείο Οικονομίας Ανάπτυξης και Τουρισμού (και μάλιστα όχι μόνο ένας φορέας ή υπουργός)
  • το ίδιο το Μέγαρο Μαξίμου.

Στην πορεία της υλοποίησης αναπόφευκτα θα εμπλακούν και άλλοι φορείς.

Τι θα ισχύσει για την αυτοκαλλιέργεια και την ψυχαγωγική χρήση;

Πάγιο αίτημα των ασθενών είναι να επιτραπεί η ιδιοκαλλιέργεια, αυστηρά για ατομική χρήση συμπολιτών μας, οι οποίοι διαπιστωμένα πάσχουν από συγκεκριμένες ασθένειες. Όπως αναφέραμε και στο προηγούμενο άρθρο μας, ο βασικότερος λόγος είναι ότι θέλουν οι ίδιοι να ελέγχουν την ποιότητα και την ποσότητα των σκευασμάτων.

Για τον λόγο αυτό άλλωστε συγκεντρώθηκαν οι υπογραφές 40.000 πολιτών, μεταξύ των οποίων και της βουλευτίνας του ΣΥΡΙΖΑ Αννέτας Καββαδία και της πρώην συνάδελφου της, Βασιλικής Κατριβάνου. Στο κείμενο τονίζεται ότι ζητούν «τη δυνατότητα αυτοκαλλιέργειας με ειδική άδεια του υπουργείου Υγείας στον κάθε ασθενή για έναν ορισμένο αριθμό (π.χ. έξι) φυτών για ιδία χρήση», αλλά και τη δημιουργία λεσχών κάνναβης στα πρότυπα της Ισπανίας και της Ουρουγουάης, με σκοπό την παροχή συγκεκριμένης ποσότητας προϊόντων στα μέλη της λέσχης». Τον περασμένο Σεπτέμβριο, 46 βουλευτές του Σύριζα κατέθεσαν σχετική ερώτηση προς τα αρμόδια υπουργεία.

Παρά τις διαβεβαιώσεις που έχουν κατά καιρούς λάβει από στελέχη του υπουργείου Υγείας και άλλους εμπλεκόμενους, όλα δείχνουν ότι όχι μόνο δεν θα υπάρχει σχετική πρόβλεψη, αλλά ότι θα απαγορεύεται ρητά.

Νομικοί που συμμετείχαν στην προετοιμασία του νομοσχεδίου ξεκαθάρισαν στο inside story ότι δεν υπάρχει κανένα απολύτως παράθυρο για να επιτραπεί η ιδιοκαλλιέργεια. «Το πλαίσιο καλλιέργειας, μεταποίησης και διάθεσης θα είναι πολύ αυστηρό», μας είπαν χαρακτηριστικά. Άλλωστε διατηρείται το κρατικό μονοπώλιο και όλα θα γίνονται υπό την εποπτεία συγκεκριμένου φορέα. Απέκλεισαν εξάλλου οποιαδήποτε συζήτηση για άλλες χρήσεις. «Δεν θα θέλαμε επ’ ουδενί άλλου είδους καλλιέργεια πλην της φαρμακευτικής. «Δεν ενδιαφερόμαστε και προφανώς δεν θα επιτρέψουμε την ψυχαγωγική χρήση του φυτού».

Γράφει για τεχνολογία, επιστήμη και ψηφιακή κουλτούρα σε περιοδικά, εφημερίδες και websites. Σπούδασε στο τμήμα Επικοινωνίας και ΜΜΕ του ΕΚΠΑ και πρόσφατα ξεκίνησε ένα εντελώς άσχετο μεταπτυχιακό. Η συλλογή διηγημάτων «24» (Εκδόσεις Πατάκη) είναι το πρώτο του βιβλίο.

Διαβάστε ακόμα

Σχόλια

Εικόνα Anonymous
gplus

Σας πείσαμε; Εμείς σας θέλουμε μαζί μας!
Χωρίς τους υποστηρικτές μας
δεν μπορούμε να υπάρχουμε.