Εμανουέλ Μακρόν: Πολιτικό Uber ή νέος Ντε Γκολ;

Ο ancien monde εξαερώθηκε, τι είδους θα είναι ο καινούργιος που υπόσχεται να δημιουργήσει ο πολιτικά άκαπνος, πλην θεσμικά πανίσχυρος, 39χρονος νέος ένοικος του Palais de l’Élysée;
Χρόνος ανάγνωσης: 
5
'
[JULIEN DE ROSA / POOL / AFP]

Παραμονές της 14ης Ιουλίου του 2016, ο Ολάντ δεν έχει αποφασίσει ακόμη αν θα διεκδικήσει εκ νέου την προεδρία, όταν ο υπουργός Οικονομικών Εμανουέλ Μακρόν σαν άλλος Βρούτος ανακοινώνει ότι από εκείνη την στιγμή αρχίζει η κατεδάφιση του παλιού, φθαρμένου πολιτικού συστήματος αναφωνώντας: «Είμαστε εσείς!»

Αφηγούμενη την στιγμή στην στήλη της στην εφημερίδα Les Échos, η Σεσίλ Κορνουντέ σημειώνει πόσο θρασύς είχε φανεί ο χαμογελαστός Μακρόν στους ελάχιστους δημοσιογράφους που είχαν παραστεί στο αυτολανσάρισμά του ως σωτήρα της Γαλλίας. Τα υπόλοιπα είναι ιστορία. Ήλθε, είδε και ενίκησε. Υποστηρικτές και αντίπαλοι, πολιτικοί αναλυτές και κοινωνιoλογούντες ακόμη αναρωτιούνται πώς συνέβη αυτό το Blitzkrieg.

Προφανώς συνέτρεξαν πολλοί παράγοντες και επ’ αυτού συμφωνεί η πλειονότητα έγκριτων –Γάλλων και μη– αρθρογράφων, οι οποίοι ενέκυψαν στο φαινόμενο Μακρόν.

O εκλεκτός

Κύριος παράγοντας υπήρξε η παρακμή της παραδοσιακής πολιτικής τάξης. Διαψευσμένες υποσχέσεις, εναλλαγή σε υψηλά οφίτσια φθαρμένων προσώπων, διαφθορά και αποξένωση από μια κοινωνία που άλλαζε κατά τη διαδοχή των χρόνων υπό το βάρος νέων προβλημάτων, νέων προσκλήσεων, νέων κινδύνων.

Οι βαρώνοι και οι βαρωνίσκοι της Δεξιάς και της Σοσιαλιστικής Αριστεράς αφέθηκαν στη μακαριότητα και την τρυφηλότητα της εξουσίας. Δεν άκουσαν, δεν είδαν, μοιραία θα έχαναν. Το πόσο ανύποπτοι ήταν, φάνηκε από τις εκπλήξεις στις εσωκομματικές εκλογές τους για το προεδρικό χρίσμα. Εκείνους που ήθελε η ηγεσία, τους απέρριψε η βάση. Ακολούθησε η αυτοφαγία, όμως δεν είχαν απομείνει σάρκες για να τραφούν... Ο Μακρόν διέγνωσε ότι «οι πλανήτες ευθυγραμμίστηκαν και είχε φθάσει η στιγμή για την αποστράτευση του παλιού, διέγνωσε τη δύναμη της στιγμής και κέρδισε» επισημαίνει ο διευθυντής της Liberation, Λοράν Ζοφράν.

Το μανιφέστο του δεν είναι καινοτόμο, δεν εκφεύγει του πλαισίου της σοσιαλ-φιλελεύθερης, φιλο-ευρωπαϊκής δημοκρατίας. Αν το περιγράφαμε με όρους αγοράς, ο ιδρυτής του En Marche! πήρε το ρίσκο και έδρασε με την τόλμη ενός startuper, διαφήμισε έξυπνα το προϊόν του («ούτε Δεξιά ούτε Αριστερά και ταυτοχρόνως Δεξιά και Αριστερά»), έδωσε στους πολίτες το πολιτικό Uber που φάνηκε ότι ζητούσαν. Υπηρεσίες καλύτερες από εκείνες που ξέχασαν ή δεν μπόρεσαν να προσφέρουν οι προηγούμενοι, υπηρεσίες προσαρμοσμένες στις ανάγκες των καιρών. Ως tabula rasa στον χώρο της πολιτικής, με τον Φιγιόν εκτός παιχνιδιού και έχοντας απέναντι την Μαρίν Λεπέν, ήταν μονόδρομος η εκλογή του.

Ασφαλώς, στους παράγοντες της επιτυχίας του πρέπει να αθροίσουμε την προσωπική σκευή του: εξαιρετικές σπουδές, γνώση της νέας οικονομίας, ισχυρούς υποστηρικτές οικονομικά και μηντιακά, φυσική γοητεία.

Προφανώς δεν είναι ο μέσος Γάλλος.

Περισσότερο παραπέμπει στην περιγραφή του Σολ Μπέλοου για τον Φραγκλίνο Ρούσβελτ: «...ένας αριστοκράτης του καταλόγου Social Register, ένας πλούσιος τζέντλεμαν από το Χάρβαρντ και το Χάιντ Παρκ...». Την σχετική αναφορά θύμισε με άρθρο του στους Financial Times ο Τζανάν Γκανές, για να υποστηρίξει ότι οι ψηφοφόροι –μεγάλη μερίδα τους, τουλάχιστον– δεν έχουν πρόβλημα με τις ελίτ, αν αυτές εκπληρώνουν όσα υποσχέθηκαν προκειμένου να κερδίσουν τη θέση τους στο κυβερνητικό στερέωμα: δηλαδή να αξιοποιήσουν την εξουσία για να βελτιώσουν την ζωή του κόσμου.

Μια γρήγορη αναδίφηση στην ιστορία –ακόμη και στην πλέον πρόσφατη– θα πείσει. Και ο Τραμπ και η Λεπέν ψηφίστηκαν από μεροκαματιάρηδες, ανέργους και περιθωριοποιημένους από την παγκοσμιοποίηση ανθρώπους, από αλλόθρησκες μειονότητες. Και ο Τραμπ και η Λεπέν ανήκουν στις ελίτ των χωρών τους. Τι προσέφεραν στον κόσμο; Παρηγοριά.

Ευτυχώς, ο Μακρόν δεν επανέλαβε στη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας του εκείνο το «Nous sommes vous - Είμαστε εσείς» που εκστόμισε κατά την ανακοίνωση της καθόδου του στην προεδρική κούρσα. Κατάλαβε γρήγορα ότι δεν θα έπειθε.

Ως σύγχρονος πρίγκιπας Salina, διατυμπάνισε τι χρειάζεται να γίνει. Να αλλάξουν τα πάντα, να φύγει η γηρασμένη «πολιτική αριστοκρατία» ώστε να ξαναγίνει η Γαλλία αυτό που ήταν: μεγάλη φιλελεύθερη ανεκτική δημοκρατία, οικονομική δύναμη και θεσμική ατμομηχανή της Ευρώπης. Να ανανεωθεί, με άλλα λόγια, το μεταπολεμικό κοινωνικό συμβόλαιο της αστικής δημοκρατικής Δύσης με τους πολίτες που έλεγε ότι οι κυβερνήτες θα τους προστατεύουν «από τα σκαμπανεβάσματα της ζωής, με δημοσιονομική απλοχεριά και τεχνοκρατική ευφυΐα» όπως γράφει ο αρθρογράφος των FT.

Η αθέτηση του συμβολαίου έφερε αποξένωση, οργή και τιμωρία.

Σ’ αυτήν την στιγμή βρήκε τη Γαλλία ο Μακρόν και δεσμεύθηκε να κάνει τις μεταρρυθμίσεις που δεν τόλμησαν οι προηγούμενες ελίτ, τις χρειάζεται η χώρα και θα καλυτερέψουν, όπως διαβεβαιώνει, τη ζωή των πολλών έστω και σε βάθος χρόνου. Θα μπορέσει;

Έξι δεκαετίες μετά τον ιδρυτή της Πέμπτης Δημοκρατίας, ένας 39χρονος εκπρόσωπος του ρεφορμιστικού κέντρου φιλοδοξεί να βαδίσει στα χνάρια του στρατηγού ντε Γκολ.

Aμετροεπές; Σε κάθε περίπτωση δύσκολο, ακόμη κι αν εννοεί ο Μακρόν αυτά που λέει. Εξελέγη πρόεδρος χάρη στην ενεργοποίηση του αποκαλούμενου δημοκρατικού μετώπου, αλλά με υψηλά επίσης τα ποσοστά τόσο της Λεπέν, όσο και της αποχής. Την δεύτερη Κυριακή των βουλευτικών εκλογών –η μη προσέλευση στην κάλπη πήρε τα χαρακτηριστικά “πολιτικής απεργίας”, όπως εύστοχα παρατήρησε ο ηγέτης της λαϊκιστικής Αριστεράς, Ζαν-Λυκ Μελανσόν.

Ο νέος πρόεδρος έχει “μοναρχικού” χαρακτήρα εξουσίες. Έχει τα 2/3 των εδρών της Εθνοσυνέλευσης και εν δυνάμει αρκετούς συμμάχους στα αριστερά και στα δεξιά του. Δεν έχει όμως την εμπιστοσύνη, ούτε τις καρδιές όλων των Γάλλων. Νέοι, χαμηλά αμειβόμενοι και βιομηχανικοί εργάτες –οι κοινωνικές ομάδες τη ζωή των οποίων υποτίθεται θέλει να βελτιώσει– του γύρισαν την πλάτη. Ο Μακρόν θα χρειαστεί να κερδίσει τη σιωπηλή πλειοψηφία και δεν έχει πολύ πολιτικό χρόνο. Οι μεταρρυθμίσεις που επαγγέλλεται ή θα δρομολογηθούν μέσα στο επόμενο τρίμηνο με αποφασιστικότητα και πειθώ ή δεν θα γίνουν ποτέ.

Μεταρρυθμίσεις από το κέντρο

Ο Μακρόν δεν είναι ο πρώτος πολιτικός επί των ημερών της Πέμπτης Γαλλικής Δημοκρατίας που προσπαθεί να δημιουργήσει το ριζοσπαστικό κέντρο, επισημαίνει ο Economist. Προηγήθηκε ο Ζαν Λεκανουέ, υπουργός Δικαιοσύνης που διεκδίκησε την προεδρία το 1965 με το σύνθημα «Une France en marche!». Ακολούθησε ο Ζακ-Σαμπάν Ντελμάς, πρωθυπουργός από το 1969 έως το 1972 που ευαγγελίστηκε τη “νέα κοινωνία”, αλλά και ο κεντρώος Φρανσουά Μπεϊρού, υπουργός Δικαιοσύνης μέχρι χθες. Όλοι τους αναζήτησαν το σημείο συνάντησης του γκωλισμού με τον σοσιαλισμό.

Ο νέος πρόεδρος έχει τις ιδεολογικές καταβολές του πιο αριστερά. Μέντοράς του υπήρξε ο κεντροαριστερός πρωθυπουργός Μισέλ Ροκάρ. Πιστεύει, όπως κι εκείνος, σ’ έναν ισχυρό ρόλο του κράτους, ιδιαιτέρως στον τομέα των επενδύσεων και της εκπαίδευσης (αν και θέλει μείωση των δημόσιων δαπανών).

Αν πετύχει εσωτερικά, τότε θα μπορέσει να εργαστεί και για την αναζωογόνηση της γαλλογερμανικής συνεργασίας, την ιστορικά κινητήρια δύναμη της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης άνευ της οποίας δεν μπορεί να κάνει restart η Ευρωπαϊκή Ένωση. Διαφορετικά, το άστρο του θα σβήσει γρήγορα και θα επιβεβαιωθούν όσοι τον θεωρούν πολιτικό πυροτέχνημα που απλώς βρήκε σκοτεινό τον ουρανό και έλαμψε.

«Είστε ένας άνθρωπος του καιρού σας» διαπίστωσε ο πρόεδρος του γαλλικού Συνταγματικού Δικαστηρίου και πρώην πρωθυπουργός επί Μιτεράν, Λοράν Φαμπιούς, καθώς ο Μακρόν αναλάμβανε επισήμως τα καθήκοντά του. «Για να είναι κάποιος κατάλληλος για τη χώρα του, πρέπει να είναι άνθρωπος του καιρού του» είχε πει ο Γάλλος συγγραφέας Φρανσουά-Ρενέ υποκόμης ντε Σατωμπριάν, ο γνωστός φιλέλληνας πολιτικός Σατωβριάνδος.

Η Macronmania αρχίζει σιγά-σιγά να κοπάζει και πλησιάζει η ώρα που θα φανεί αν ο βασιλιάς είναι γυμνός, ένας καιροσκόπος με γοητευτικό χαμόγελο ή ένας άνθρωπος της εποχής, ένα ώριμο τέκνο της Ανάγκης, ο οποίος θα αφήσει ισχυρό μεταρρυθμιστικό ίχνος στην Γαλλία και στην Ευρώπη.

 

Σε παράσταση του θεατρικού εργαστηρίου στο γυμνάσιο La Providence Jesuit, όπου γνώρισε τη μέλλουσα σύζυγό του.

Εικόνα mhoukli
Ξεκίνησε τη δημοσιογραφική της περιπέτεια από την ΕΡΤ3. Στη συνέχεια αναζήτησε νέες συγκινήσεις στην Αθήνα, αρχικά στο Mega, πάλι στην ΕΡΤ και έως τον Ιανουάριο του 2017 στον Αnt1. Έχει τιμηθεί μεταξύ άλλων με το βραβείο της Ένωσης Ευρωπαίων Δημοσιογράφων "Κωνσταντίνος Καλλιγάς".

Διαβάστε ακόμα

Σχόλια

Εικόνα Anonymous

Σας πείσαμε; Εμείς σας θέλουμε μαζί μας!
Χωρίς τους υποστηρικτές μας
δεν μπορούμε να υπάρχουμε.